zatrucie antagonistą kanału wapniowego
Wskazanie

Zatrucie antagonistą kanału wapniowego to stan zagrożenia życia, który powstaje w wyniku przyjęcia zbyt dużej dawki leków z grupy blokerów kanału wapniowego (CCB). Te leki, stosowane głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej i zaburzeń rytmu serca, w przedawkowaniu prowadzą do nadmiernej blokady kanałów wapniowych, co skutkuje głęboką hipotonią, bradykardią, zaburzeniami przewodnictwa serca oraz wstrząsem kardiogennym.

Objawy zatrucia antagonistami kanału wapniowego obejmują ciężką hipotensję, bradykardię, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, niewydolność serca, zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach drgawki i zatrzymanie krążenia. Zatrucie jest szczególnie niebezpieczne w przypadku preparatów o przedłużonym uwalnianiu, takich jak amlodypina (Amlozek, Norvasc) czy werapamil SR (Staveran), gdyż objawy mogą narastać przez wiele godzin.

W leczeniu zatrucia stosuje się płynoterapię, wazopresory (noradrenalina, adrenalina, dobutamina), atropinę przy bradykardii, suplementację wapnia (glukonian wapnia, chlorek wapnia), wysokie dawki insuliny z glukozą, emulsję lipidową oraz wodorowęglan sodu. W Polsce najczęściej stosowane antagonisty kanału wapniowego to: amlodypina (Amlozek, Agen, Norvasc), werapamil (Staveran, Isoptin), diltiazem (Dilzem, Oxycardil) oraz lerkanidypina (Lercan, Karimna).

Największą trudnością w leczeniu zatrucia antagonistami kanału wapniowego jest oporność na standardowe leczenie wazopresorami. Blokada kanałów wapniowych prowadzi do rozszerzenia naczyń obwodowych i zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, co powoduje znaczny spadek oporu obwodowego i rzutu serca. Dodatkowo, u pacjentów zażywających preparaty o przedłużonym uwalnianiu istnieje ryzyko opóźnionego wystąpienia objawów zatrucia oraz ich nawrotu po wstępnej stabilizacji, co wymaga przedłużonego monitorowania i leczenia, często na oddziale intensywnej terapii.