chlorowodorek metoklopramidu

Chlorowodorek metoklopramidu to lek o działaniu przeciwwymiotnym i prokinetycznym, stosowany w leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego oraz w zapobieganiu i leczeniu nudności i wymiotów różnego pochodzenia. Mechanizm działania opiera się głównie na blokowaniu receptorów dopaminowych D2 oraz, w większych dawkach, receptorów serotoninowych 5-HT3, a także na wzmacnianiu działania acetylocholiny w obrębie przewodu pokarmowego.

Podstawowe wskazania do stosowania chlorowodorku metoklopramidu obejmują: dyspepsję czynnościową, refluks żołądkowo-przełykowy, nudności i wymioty towarzyszące migrenie, chorobie lokomocyjnej, radioterapii i chemioterapii, a także jako wspomaganie opróżniania żołądka i pasażu jelitowego przed badaniami diagnostycznymi przewodu pokarmowego. Lek dostępny jest w formie doustnej, dożylnej oraz domięśniowej.

Ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie objawów pozapiramidowych (ostrych dystonii, parkinsonizmu, akatyzji), stosowanie metoklopramidu zostało ograniczone. Zgodnie z zaleceniami Europejskiej Agencji Leków, maksymalny czas terapii nie powinien przekraczać 5 dni, a dawki powinny być możliwie najmniejsze. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pediatrycznych, geriatrycznych oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Skład i postać leku – Oxycodone Hydrochloride Hameln 10 mg/ml

Oxycodone Hydrochloride Hameln to roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawierający oksykodon chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml, dostępny w ampułkach 1 ml (10 mg chlorowodorku, odpowiadające 9 mg oksykodonu) oraz 2 ml (20 mg chlorowodorku, odpowiadające 18 mg oksykodonu). Preparat jest izotoniczny, zawiera mniej niż 1 mmol sodu na ml i jest buforowany kwasem cytrynowym oraz sodu cytrynianem, z pH ustalonym przez wodorotlenek sodu i kwas solny. Produkt przechowuje się w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, z okresem ważności 3 lata. Po otwarciu ampułki lek należy podać natychmiast, a przygotowane roztwory do wlewu wykazują stabilność chemiczną i fizyczną do 24 godzin w 25°C, przy czym mikrobiologicznie powinny być zużyte natychmiast lub przechowywane do 24 godzin w 2–8°C, jeśli przygotowane w warunkach aseptycznych.
ampułka szklana, butylobromek hioscyny, chlorowodorek metoklopramidu, chlorowodorek midazolamu, cyklizyna, deksametazonu sodu fosforan, dekstroza, haloperydol, kwas cytrynowy jednowodny, oksykodonu chlorowodorek, prochlorperazyna, roztwór do wstrzykiwań, sodu chlorek, sodu cytrynian dwuwodny, sodu wodorotlenek, sól fizjologiczna, stabilność farmaceutyczna, woda do wstrzykiwań
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml

Metoklopramid, podawany pozajelitowo w dawce 5 mg/ml, charakteryzuje się szybkim początkiem działania – po podaniu dożylnym efekt terapeutyczny pojawia się w ciągu 1-3 minut, a po podaniu domięśniowym w 10-15 minut. Czas działania leku wynosi 1-2 godziny. Substancja wykazuje dużą objętość dystrybucji (3,5 l/kg) oraz niskie wiązanie z białkami osocza (13-30%), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na poziomie białek. Metoklopramid przenika przez barierę krew-mózg, łożyskową oraz do mleka kobiecego, co ma istotne implikacje kliniczne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm leku odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem siarkowym i glukuronidację, a eliminacja następuje głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Okres półtrwania u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi 5-6 godzin.
albumina, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białko osocza, chlorowodorek metoklopramidu, ciężka niewydolność nerek, dysfagia, dystrybucja do tkanek, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, działanie przeciwwymiotne, efekt terapeutyczny, glukuronidacja, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metoklopramid, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, przenikanie do mleka kobiecego, reakcja II fazy metabolizmu, roztwór do wstrzykiwań, sprzęganie z kwasem siarkowym, szlak biotransformacji
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metoclopramide hameln 5 mg/ml

Metoclopramide hameln w roztworze do wstrzykiwań (5 mg/ml) stosowany jest w precyzyjnie dostosowanym dawkowaniu zależnym od wieku, masy ciała oraz wskazań klinicznych. U dorosłych dawka pojedyncza wynosi 10 mg, podawana do 3 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 30 mg lub 0,5 mg/kg mc. Lek podaje się dożylnie (powolny bolus ≥3 min) lub domięśniowo, z minimalnym odstępem 6 godzin między dawkami. Czas leczenia nie powinien przekraczać 5 dni, a po okresie wstrzyknięć zaleca się przejście na podanie doustne lub doodbytnicze. U dzieci (1-18 lat) dawka wynosi 0,1-0,15 mg/kg mc, maksymalnie 0,5 mg/kg mc na dobę, z różnicowaniem czasu terapii: do 48 godzin w PONV i do 5 dni w CINV. Metoklopramid jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1 roku życia.
chlorowodorek metoklopramidu, czynność nerek, czynność wątroby, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, leczenie doustne, metoklopramid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty związane z radioterapią, ostry napad migreny, podanie dożylne, powolny bolus, roztwór do wstrzykiwań
Leksykon leków
Interakcje leku – Metoclopramide hameln 5 mg/ml

Metoklopramid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie metoklopramidu z lewodopą i agonistami dopaminy ze względu na antagonizm receptorów dopaminowych, co prowadzi do znacznego osłabienia efektu terapeutycznego, szczególnie w leczeniu choroby Parkinsona. Metoklopramid nasila działanie uspokajające alkoholu etylowego oraz leków hamujących czynność OUN (benzodiazepiny, opioidy, barbiturany, leki przeciwhistaminowe I generacji), co może skutkować nadmierną sedacją, zaburzeniami koordynacji i ryzykiem działań niepożądanych. Ponadto, współstosowanie z neuroleptykami zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych, a z lekami serotoninergicznymi (np. SSRI) – ryzyko zespołu serotoninowego. Metoklopramid wpływa także na biodostępność innych leków: zmniejsza biodostępność digoksyny, a zwiększa cyklosporyny (Cmax o 46%, ekspozycja o 22%), co wymaga monitorowania stężeń tych leków w osoczu.
agonista dopaminy, akatyzja, antagonista receptorów dopaminowych, biodostępność cyklosporyny, chlorowodorek metoklopramidu, choroba Parkinsona, CYP2D6, dystonia, działanie prokinetyczne, działanie uspokajające, enzym cytochromu P450, induktor enzymów, inhibitor CYP2D6, lek neuroleptyczny, lek przeciwcholinergiczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, pochodna morfiny, receptor GABA-ergiczny, receptor NMDA, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek zwiotczający mięśnie, SSRI, zaburzenie motoryczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Skład i postać leku – Methotrexat-Ebewe 10 mg/ml

Methotrexat-Ebewe to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml metotreksatu, dostępny w fiolkach 1 ml (10 mg) oraz 5 ml (50 mg). Preparat ma klarowny, żółtawy wygląd i jest przeznaczony do podania parenteralnego. Zawiera substancje pomocnicze: chlorek sodu, wodorotlenek sodu oraz wodę do wstrzykiwań, przy czym 1 ml roztworu zawiera około 3,74 mg sodu, co jest istotne dla pacjentów z kontrolowaną dietą sodową. Produkt należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, chronić przed światłem, a po otwarciu zużyć natychmiast lub przechowywać zgodnie z określonymi warunkami aseptycznymi (maksymalnie do 28 dni w lodówce lub w temperaturze pokojowej bez dostępu światła). Po rozcieńczeniu w 0,9% roztworze NaCl lub 5% glukozy, stabilność fizyczna i chemiczna jest zachowana do 28 dni w chłodnym i ciemnym środowisku, a w warunkach z dostępem światła od 7 do 28 dni, w zależności od stężenia roztworu (0,10 mg/ml do 5 mg/ml). Preparat nie zawiera środków konserwujących, co wymaga natychmiastowego zużycia po otwarciu lub rozcieńczeniu, a mieszanie z innymi lekami w tym samym pojemniku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącania osadów i zmętnienia roztworu (np. z chloropromazyną, droperidolem, idarubicyną).
Ze względu na cytotoksyczne właściwości metotreksatu, jego przygotowanie musi być wykonywane przez wykwalifikowany personel w specjalnie wyznaczonych pomieszczeniach, z zastosowaniem środków ochrony osobistej (rękawice, okulary ochronne) oraz odpowiednich procedur aseptycznych. W przypadku kontaktu ze skórą należy natychmiast spłukać miejsce wodą i w razie potrzeby zastosować łagodzący krem; przy ryzyku wchłonięcia systemowego wskazane jest podanie folinianu wapnia jako antidotum. Kobiety w ciąży powinny unikać kontaktu z preparatem, a pozostałości i odpady cytotoksyczne należy usuwać zgodnie z lokalnymi wytycznymi, najlepiej przez spopielenie. Fiolki wykonane są ze szkła typu I z uszczelnieniem z gumy chlorobutylowej, a dla dodatkowej ochrony mogą być pakowane w specjalne opakowania ochronne (ONKO-Safe lub Sleeving). Przechowywanie i postępowanie z produktem wymaga szczególnej ostrożności, aby zapewnić bezpieczeństwo personelu i pacjentów.
chlorek sodu, chlorowodorek chloropromazyny, chlorowodorek metoklopramidu, chlorowodorek prometazyny, droperidol, folinian wapnia, heparyna, idarubicyna, metotreksat, niezgodność farmaceutyczna, podanie parenteralne, produkt cytotoksyczny, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, silny utleniacz, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoclopramidum Polpharma 10 mg

Metoklopramid w dawce 10 mg, stosowany w formie tabletek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Do najczęstszych należą senność (bardzo często), zaburzenia pozapiramidowe takie jak objawy parkinsonizmu, akatyzja i niepokój (często), a także depresja i spadek ciśnienia tętniczego (często). Rzadziej obserwuje się drgawki, zaburzenia widzenia, bradykardię, a także reakcje alergiczne, w tym obrzęk języka lub krtani. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hiperprolaktynemii z objawami takimi jak brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia i impotencja. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, młodzieży oraz osób starszych, ze względu na ryzyko wystąpienia ostrych objawów pozapiramidowych i dyskinezy późnej.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek metoklopramidu, depresja, dezorientacja, drgawki, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, hiperprolaktynemia, hipotensja, leukopenia, methemoglobinemia, metoklopramid, mlekotok, nadwrażliwość, neutropenia, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, nietrzymanie moczu, nudności, obrzęk języka, obrzęk krtani, omamy, omdlenie, ostre nadciśnienie, parkinsonizm, pokrzywka, porfiria, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz oskrzeli, sulfhemoglobinemia, tachykardia, torsade de pointes, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Skład i postać leku – Olamide 10 mg

Olamide to preparat zawierający chlorowodorek metoklopramidu w dawce 10 mg na tabletkę, dostępny w formie białych lub prawie białych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek z oznakowaniem „BD” i linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki. Każda tabletka zawiera również 101,24 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują skrobię żelowaną kukurydzianą, skrobię kukurydzianą, krzemionkę koloidalną bezwodną oraz magnezu stearynian. Lek jest pakowany w blistry z folii PVC/PVDC/Aluminium i dostępny w opakowaniach od 20 do 500 tabletek, z okresem ważności wynoszącym 2 lata.
blister PVC/PVDC/Aluminium, chlorowodorek metoklopramidu, krzemionka koloidalna bezwodna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, skrobia kukurydziana, skrobia żelowana kukurydziana, środek dezintegrujący, środek przeciwzbrylający, środek wypełniający, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metoclopramide hameln 5 mg/ml

Metoklopramid (chlorowodorek metoklopramidu jednowodny, 5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) może być stosowany u kobiet w ciąży, zwłaszcza w I i II trymestrze, bez dowodów na toksyczny wpływ na rozwój płodu, na podstawie ponad 1000 udokumentowanych przypadków. Jednakże, ze względu na farmakologiczne podobieństwo do neuroleptyków, stosowanie leku w III trymestrze, szczególnie w okresie okołoporodowym, wiąże się z ryzykiem zespołu pozapiramidowego u noworodka. W takich sytuacjach konieczna jest wzmożona obserwacja noworodka pod kątem objawów pozapiramidowych. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący statusu ciąży i planów prokreacyjnych oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach i konieczności monitorowania noworodka.
chlorowodorek metoklopramidu, działania niepożądane u niemowląt, działanie fetotoksyczne, kobieta w wieku rozrodczym, laktacja, metoklopramid, objawy pozapiramidowe, okres okołoporodowy, opieka położnicza, toksyczność płodowa, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży
Leksykon substancji czynnych
Metoklopramid – Przeciwwskazania stosowania

Metoklopramid, stosowany jako lek przeciwwymiotny i prokinetyczny, jest dostępny w formie roztworów do wstrzykiwań oraz tabletek. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na metoklopramid lub substancje pomocnicze (np. sodu pirosiarczyn E 223 w Metoclopramidum 0,5% Polpharma, laktoza jednowodna w tabletkach Metoclopramidum Polpharma i Olamide). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują stany, w których pobudzenie perystaltyki przewodu pokarmowego może pogorszyć stan kliniczny, takie jak krwawienie, niedrożność i perforacja przewodu pokarmowego. Ponadto, metoklopramid jest przeciwwskazany u pacjentów z guzem chromochłonnym ze względu na ryzyko ciężkich epizodów nadciśnienia tętniczego, a także u osób z dyskinezą późną, padaczką i chorobą Parkinsona, gdzie może nasilać objawy neurologiczne. Równoczesne stosowanie lewodopy i agonistów receptorów dopaminergicznych jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na antagonizm farmakologiczny.
agonista receptora dopaminergicznego, antagonista dopaminy, bariera krew-mózg, chlorowodorek metoklopramidu, choroba Parkinsona, dyskineza późna, działanie niepożądane, działanie prokinetyczne, guz chromochłonny, katecholaminy, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek neuroleptyczny, lewodopa, methemoglobinemia, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy parkinsonowskie, padaczka, perforacja przewodu pokarmowego, perystaltyka przewodu pokarmowego, pheochromocytoma, receptor dopaminergiczny, zaburzenia pozapiramidowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metoclopramidum Polpharma 10 mg

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa chlorowodorku metoklopramidu, substancji czynnej Metoclopramidum Polpharma (10 mg/tabletka), są ograniczone ze względu na długotrwałe stosowanie i dobrze poznany profil bezpieczeństwa tej substancji. W dokumentacji produktu nie uwzględniono nowych istotnych danych przedklinicznych, gdyż wszystkie kluczowe informacje dotyczące bezpieczeństwa, w tym przeciwwskazania, ostrzeżenia, interakcje, działania niepożądane oraz przedawkowanie, zostały już szczegółowo opisane w innych sekcjach Charakterystyki Produktu Leczniczego. Produkt zawiera również 50 mg laktozy jednowodnej, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek metoklopramidu, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, laktoza jednowodna, metoklopramid, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, przedawkowanie, specjalne ostrzeżenie, środek ostrożności, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Skład i postać leku – Metoclopramidum Polpharma 10 mg

Metoclopramidum Polpharma jest dostępny w postaci tabletek doustnych zawierających 10 mg chlorowodorku metoklopramidu jako substancji czynnej. Każda tabletka zawiera również 50 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Tabletki mają postać białych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek o średnicy 6 mm, z oznaczeniem „M” na jednej stronie, co ułatwia ich identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują skrobię ziemniaczaną, Povidon K-25 oraz magnezu stearynian, pełniące funkcje wypełniające, wiążące i smarujące. Produkt jest pakowany w blistry Aluminium/PVC, dostępne w opakowaniach po 10, 15 lub 50 tabletek.
chlorowodorek metoklopramidu, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, powidon, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja smarująca, substancja wypełniająca, tabletka doustna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Metoklopramid – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Metoklopramid, dostępny w formie roztworów do wstrzykiwań (Metoclopramide Baxter, Metoclopramide hameln, Metoclopramidi hydrochloridum Noridem, Metoclopramidum 0,5% Polpharma) oraz tabletek (Metoclopramidum Polpharma, Olamide), wykazuje umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Do najważniejszych działań niepożądanych, które mogą zaburzać funkcje psychomotoryczne, należą senność, zawroty głowy, dyskinezy oraz dystonie, w tym zaburzenia mięśni okoruchowych prowadzące do zaburzeń widzenia (np. podwójne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku). Wystąpienie tych objawów stanowi istotne ryzyko dla bezpieczeństwa pacjenta podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń precyzyjnych, dlatego konieczne jest szczegółowe poinformowanie pacjenta o potencjalnych zagrożeniach przed rozpoczęciem terapii lub zmianą dawkowania.
chlorowodorek metoklopramidu, droga podania, dyskineza, dystonia, działanie ośrodkowe, forma do wstrzykiwań, forma doustna, metoklopramid, mięśnie okoruchowe, napięcie mięśniowe, objawy niepożądane, podwójne widzenie, preparat farmaceutyczny, roztwór do wstrzykiwań, schorzenia neurologiczne, senność, substancja czynna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne