stężenie tlenku węgla

Stężenie tlenku węgla (CO) w organizmie stanowi kluczowy parametr diagnostyczny w przypadkach podejrzenia zatrucia tym gazem. Tlenek węgla, nazywany również czadem, jest bezbarwnym i bezwonnym gazem powstającym podczas niepełnego spalania substancji zawierających węgiel, szczególnie przy niewystarczającym dostępie tlenu.

Toksyczność CO wynika z jego 200-300 razy wyższego powinowactwa do hemoglobiny w porównaniu z tlenem, co prowadzi do powstania karboksyhemoglobiny (COHb) i znacząco upośledza transport tlenu do tkanek. Stężenie COHb we krwi jest głównym markerem ekspozycji na tlenek węgla, przy czym poziomy 10-20% wywołują objawy zatrucia, a stężenia powyżej 50% mogą być śmiertelne.

Diagnostyka zatrucia obejmuje pomiar stężenia COHb we krwi metodami spektrofotometrycznymi lub przy użyciu co-oksymetrii, a także badanie stężenia CO w powietrzu wydychanym. Wartości referencyjne COHb to poniżej 3% u osób niepalących i do 10% u palaczy tytoniu. Poziom COHb powyżej 10% w połączeniu z objawami klinicznymi potwierdza diagnozę zatrucia tlenkiem węgla.

W leczeniu zatrucia CO kluczowe znaczenie ma natychmiastowe przerwanie ekspozycji i podanie tlenu o wysokim stężeniu, który konkurencyjnie wypiera CO z połączeń z hemoglobiną. W ciężkich przypadkach stosuje się tlenoterapię hiperbaryczną, która dodatkowo zwiększa ilość tlenu rozpuszczonego w osoczu i przyspiesza eliminację CO.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl