Skład i postać leku
Methotrexat-Ebewe 10 mg/ml

Methotrexat-Ebewe to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml metotreksatu, dostępny w fiolkach 1 ml (10 mg) oraz 5 ml (50 mg). Preparat ma klarowny, żółtawy wygląd i jest przeznaczony do podania parenteralnego. Zawiera substancje pomocnicze: chlorek sodu, wodorotlenek sodu oraz wodę do wstrzykiwań, przy czym 1 ml roztworu zawiera około 3,74 mg sodu, co jest istotne dla pacjentów z kontrolowaną dietą sodową. Produkt należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, chronić przed światłem, a po otwarciu zużyć natychmiast lub przechowywać zgodnie z określonymi warunkami aseptycznymi (maksymalnie do 28 dni w lodówce lub w temperaturze pokojowej bez dostępu światła). Po rozcieńczeniu w 0,9% roztworze NaCl lub 5% glukozy, stabilność fizyczna i chemiczna jest zachowana do 28 dni w chłodnym i ciemnym środowisku, a w warunkach z dostępem światła od 7 do 28 dni, w zależności od stężenia roztworu (0,10 mg/ml do 5 mg/ml). Preparat nie zawiera środków konserwujących, co wymaga natychmiastowego zużycia po otwarciu lub rozcieńczeniu, a mieszanie z innymi lekami w tym samym pojemniku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącania osadów i zmętnienia roztworu (np. z chloropromazyną, droperidolem, idarubicyną).

Ze względu na cytotoksyczne właściwości metotreksatu, jego przygotowanie musi być wykonywane przez wykwalifikowany personel w specjalnie wyznaczonych pomieszczeniach, z zastosowaniem środków ochrony osobistej (rękawice, okulary ochronne) oraz odpowiednich procedur aseptycznych. W przypadku kontaktu ze skórą należy natychmiast spłukać miejsce wodą i w razie potrzeby zastosować łagodzący krem; przy ryzyku wchłonięcia systemowego wskazane jest podanie folinianu wapnia jako antidotum. Kobiety w ciąży powinny unikać kontaktu z preparatem, a pozostałości i odpady cytotoksyczne należy usuwać zgodnie z lokalnymi wytycznymi, najlepiej przez spopielenie. Fiolki wykonane są ze szkła typu I z uszczelnieniem z gumy chlorobutylowej, a dla dodatkowej ochrony mogą być pakowane w specjalne opakowania ochronne (ONKO-Safe lub Sleeving). Przechowywanie i postępowanie z produktem wymaga szczególnej ostrożności, aby zapewnić bezpieczeństwo personelu i pacjentów.

Pełen skład leku, jego postać oraz forma podania

Methotrexat-Ebewe jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml. Roztwór ma klarowny, żółtawy wygląd i jest przeznaczony do podania parenteralnego. 1

Skład jakościowy i ilościowy

Substancją czynną leku jest metotreksat (Methotrexatum) w stężeniu 10 mg w 1 ml roztworu. Produkt dostępny jest w fiolkach o dwóch pojemnościach: 1 ml zawierającej 10 mg metotreksatu oraz 5 ml zawierającej 50 mg metotreksatu. 2

Wśród substancji pomocniczych znajdują się:

  • Sodu chlorek 3
  • Sodu wodorotlenek 4
  • Woda do wstrzykiwań 5

Ważna informacja dla pacjentów z kontrolowaną zawartością sodu w diecie: 1 ml roztworu zawiera około 3,74 mg sodu. 6

Dostępne opakowania

Methotrexat-Ebewe jest dostępny w następujących opakowaniach:

  • 1 fiolka po 5 ml zawierająca 50 mg metotreksatu 7
  • 5 fiolek po 5 ml zawierających po 50 mg metotreksatu 8
  • 10 fiolek po 1 ml zawierających po 10 mg metotreksatu 9

Fiolki wykonane są ze szkła bezbarwnego typu I z szarym korkiem z gumy chlorobutylowej typu I i aluminiowym uszczelnieniem. W celu dodatkowej ochrony, fiolki mogą być umieszczone w specjalnych opakowaniach ochronnych z tworzywa sztucznego (ONKO-Safe lub Sleeving). 10

Niezgodności farmaceutyczne

Metotreksat wykazuje niezgodności farmaceutyczne z następującymi substancjami:

  • Silnymi utleniaczami i kwasami – nie należy łączyć ze względu na możliwość interakcji chemicznych 11
  • Preparatami zawierającymi:
    • chlorowodorek chloropromazyny
    • droperidol
    • idarubicynę
    • chlorowodorek metoklopramidu
    • roztwór heparyny
    • sól sodową fosforanu prednizolonu
    • chlorowodorek prometazyny

    Łączenie z tymi substancjami może powodować wytrącanie się osadu lub zmętnienie roztworu. 12

Stabilność i przechowywanie preparatu

Produkt leczniczy Methotrexat-Ebewe należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, chroniąc przed światłem. 13

Okres ważności

Preparat przed otwarciem zachowuje ważność przez 3 lata. 14

Po otwarciu produkt należy pobrać bezpośrednio przed użyciem. Ze względów mikrobiologicznych zaleca się natychmiastowe zużycie po otwarciu. Jeśli produkt nie zostanie zużyty natychmiast, odpowiedzialność za warunki i czas przechowywania ponosi użytkownik. 15

Po pierwszym pobraniu, pozostały produkt nie powinien być przechowywany dłużej niż:

  • 24 godziny w temperaturze pokojowej, jeżeli pobrania nie dokonano w warunkach aseptycznych 16
  • 28 dni w lodówce lub temperaturze pokojowej bez dostępu światła, jeśli zachowano warunki aseptyki 17
  • 7 dni w temperaturze pokojowej z dostępem światła, jeśli zachowano warunki aseptyki 18

Stabilność po rozcieńczeniu

Po rozcieńczeniu, z mikrobiologicznego punktu widzenia, produkt należy zużyć natychmiast. W przypadku, gdy nie zostanie on zużyty natychmiast, odpowiedzialność za warunki i czas przechowywania ponosi użytkownik. 19

Jeśli rozcieńczenia nie dokonano w warunkach aseptyki, roztwór nie powinien być przechowywany dłużej niż 24 godziny w temperaturze od 2°C do 8°C. 20

Stężenie po rozcieńczeniu Roztwór do rozcieńczenia Warunki przechowywania Stabilność fizyczna i chemiczna
0,10 mg/ml 0,9% roztwór NaCl lub 5% roztwór glukozy W lodówce lub temperaturze pokojowej bez dostępu światła 28 dni
3 mg/ml 0,9% roztwór NaCl lub 5% roztwór glukozy W lodówce lub temperaturze pokojowej bez dostępu światła 28 dni
3 mg/ml 0,9% roztwór NaCl lub 5% roztwór glukozy W temperaturze pokojowej z dostępem światła 7 dni
5 mg/ml 0,9% roztwór NaCl W temperaturze pokojowej z dostępem światła 28 dni

Powyższe dane dotyczące stabilności pochodzą z badań, które wykazały odpowiednią stabilność fizyczną i chemiczną. 21

Zalecenia dotyczące przygotowania i stosowania

Parenteralne produkty metotreksatu nie zawierają przeciwbakteryjnych środków konserwujących. Niezużyty roztwór należy usunąć. W przypadku konieczności przechowania, roztwór może być przechowywany nie dłużej niż 24 godziny w temperaturze pokojowej, bez dostępu światła. 22

Ważne: Nie należy mieszać innych leków z metotreksatem w tym samym pojemniku do wlewu. 23

Zasady bezpieczeństwa przy przygotowywaniu

Ze względu na cytotoksyczne właściwości metotreksatu, jego przygotowanie do podania musi odbywać się z zachowaniem szczególnych środków ostrożności:

  1. Przygotowanie może być wykonywane wyłącznie przez odpowiednio wyszkolony personel
  2. Procedurę należy przeprowadzać w specjalnie wyznaczonych pomieszczeniach
  3. Powierzchnię roboczą należy pokryć papierem pochłaniającym, jednorazowego użytku, laminowanym plastikiem
  4. Personel musi stosować środki ochrony osobistej:
    • Rękawice ochronne
    • Okulary ochronne

24

Metotreksat nie wykazuje właściwości żrących i w przypadku kontaktu ze skórą nie powinien powodować jej uszkodzeń. Jednak w razie przypadkowego kontaktu ze skórą należy:

  1. Natychmiast zmyć produkt wodą
  2. W przypadku przejściowego pieczenia można zastosować łagodny krem
  3. Gdy istnieje ryzyko wchłonięcia układowego znacznych ilości metotreksatu jakąkolwiek drogą, należy zastosować antidotum – folinian wapnia

25

Ważne zalecenia dodatkowe:

  • Kobiety w ciąży nie powinny mieć kontaktu z produktami cytotoksycznymi
  • Niezużyte lub rozlane resztki należy usunąć przez spopielenie
  • Należy postępować zgodnie z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi postępowania z substancjami cytotoksycznymi

26

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl