peptydaza dipeptydylowa IV
Peptydaza dipeptydylowa IV (DPP-IV, inaczej CD26) to enzym proteolityczny, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie hormonów inkretynowych, takich jak glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) i glukozozależny peptyd insulinotropowy (GIP). Enzym ten odcina dwa aminokwasy z N-końca peptydów zawierających prolinę lub alaninę na przedostatniej pozycji, co prowadzi do inaktywacji tych związków.
DPP-IV jest szeroko rozpowszechniona w organizmie, występuje zarówno jako białko błonowe na powierzchni komórek, jak i w formie rozpuszczalnej w osoczu. Największą ekspresję obserwuje się w nerkach, jelitach, wątrobie oraz na limfocytach T. Fizjologicznie, enzym ten uczestniczy w regulacji metabolizmu glukozy, funkcji immunologicznych oraz procesach zapalnych.
Inhibitory DPP-IV stanowią ważną grupę leków przeciwcukrzycowych (gliptyny), które poprzez hamowanie aktywności enzymu zwiększają stężenie i wydłużają czas działania aktywnych form GLP-1 i GIP. Prowadzi to do poprawy wydzielania insuliny zależnego od glukozy, zmniejszenia wydzielania glukagonu i w konsekwencji obniżenia stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Pricoron 5 mg
Peryndopryl z argininą, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie w kontekście układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie peryndoprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia funkcji nerek oraz zwiększonej śmiertelności sercowo-naczyniowej. Również stosowanie sakubitrylu z walsartanem wymaga zachowania 36-godzinnego odstępu od peryndoprylu z uwagi na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Pozaustrojowe metody leczenia z użyciem błon poliakrylonitrylowych są przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych. W przypadku innych leków, takich jak aliskiren u pacjentów bez cukrzycy, antagoniści receptora angiotensyny II, estramustyna, ko-trimoksazol, leki moczopędne oszczędzające potas, lit, czy NLPZ (w tym ASA w dawkach ≥3 g/dobę), zaleca się ostrożność i ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych, zwłaszcza stężenia potasu i funkcji nerek.
antagonista receptora angiotensyny, aurotiojabłczan sodu, choroba miażdżycowa, cyklosporyna, frakcja wyrzutowa lewej komory, gliptyna, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny oszczędzający potas, lek rozszerzający naczynia krwionośne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peptydaza dipeptydylowa IV, peryndopryl z argininą, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl, sympatykomimetyk, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gliptivil Combo 50 mg + 850 mg
Gliptivil Combo to lek zawierający wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (dawki 500 mg, 850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych. Wildagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85%) i szybkim wchłanianiem (Cmax po 1,7 h na czczo), z farmakokinetyką liniową w zakresie dawek terapeutycznych. Pokarm nie wpływa istotnie na AUC wildagliptyny, choć obniża Cmax o 19% i opóźnia Tmax do 2,5 h. Wildagliptyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (9,3%), objętość dystrybucji 71 L oraz metabolizowana jest w 69% (główny nieaktywny metabolit LAY 151), bez udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% dawki z moczem, 23% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Farmakokinetyka wildagliptyny nie wykazuje klinicznie istotnych różnic ze względu na płeć, wiek, czy łagodne do ciężkich zaburzenia czynności wątroby, natomiast u pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost ekspozycji (Cmax 8-66%, AUC 32-134%).
biodostępność bezwzględna, biodostępność całkowita, biorównoważność, biotransformacja, cytochrom P450, kał, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, mocz, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa IV, postać niezmieniona leku, proporcjonalność dawki, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wildagliptyna i metformina chlorowodorek, wydzielanie kanalikowe, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – GluaMet 50 mg/tabl. + 850 mg/tabl.
Produkt leczniczy GluaMet zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg) i wykazuje farmakokinetykę zgodną z profilem obu substancji podawanych osobno. Wildagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax po 1,7 h na czczo), wysoką biodostępnością (85%) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje głównie hydrolizę do nieaktywnego metabolitu LAY 151 (57% dawki), bez istotnego udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Wildagliptyna jest wydalana głównie z moczem (85%), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Metformina osiąga Cmax po około 2,5 h, ma biodostępność 50-60%, jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki, a jej okres półtrwania wynosi około 6,5 h. Spożycie pokarmu wpływa na farmakokinetykę metforminy, zmniejszając Cmax o 26% i AUC o 7% przy dawce 1000 mg, a także opóźniając Tmax z 2 do 4 godzin, natomiast nie wpływa istotnie na wildagliptynę.
AUC, biorównoważność, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja pozanaczyniowa, farmakokinetyka, hydroliza wildagliptyny, izoenzym CYP 1A2, izoenzym CYP 2C8, izoenzym CYP 2C9, izoenzym CYP 2D6, izoenzym CYP 2E1, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, metformina, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa IV, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wildagliptyna, wydzielanie kanalikowe, wysycalność wchłaniania, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Wildagliptyna – Właściwości farmakodynamiczne
Wildagliptyna, jako silny i selektywny inhibitor DPP-4, zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, co poprawia glukozozależne wydzielanie insuliny przez komórki beta oraz normalizuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa, prowadząc do korzystnej regulacji stosunku insulina/glukagon podczas hiperglikemii. W dawkach 50-100 mg/dobę u pacjentów z cukrzycą typu 2 obserwuje się istotną poprawę markerów funkcji komórek beta, takich jak HOMA-β, stosunek proinsuliny do insuliny oraz reakcję na test tolerancji posiłku. Wildagliptyna nie wpływa na opróżnianie żołądka, co ogranicza działania niepożądane typowe dla agonistów receptora GLP-1. Jej glukozozależny mechanizm działania minimalizuje ryzyko hipoglikemii, co potwierdzają badania kliniczne, w których częstość hipoglikemii była znacząco niższa niż przy stosowaniu sulfonylomocznika czy gliklazydów.
cukrzyca typu 2, działanie insulinotropowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, gliklazyd, glimepiryd, glukagonopodobny peptyd-1, glukozozależny peptyd insulinotropowy, hipoglikemia, HOMA-β, inkretyna GLP-1, komórka alfa trzustki, komórka beta trzustki, metformina, niewydolność serca, opróżnianie żołądkowe, peptydaza dipeptydylowa IV, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, rozyglitazon, stosunek proinsuliny do insuliny, tiazolidynodion, wątrobowe wytwarzanie glukozy, wildagliptyna, wydzielanie glukagonu, wysepki Langerhansa, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, żołądkowy peptyd hamujący - Leksykon leków
Interakcje leku – Pricoron 10 mg
Peryndopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie peryndoprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia funkcji nerek oraz zwiększonej śmiertelności sercowo-naczyniowej. Również stosowanie produktu zawierającego sakubitryl i walsartan wymaga co najmniej 36-godzinnego odstępu od peryndoprylu z uwagi na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Pozaustrojowe metody leczenia z użyciem błon poliakrylonitrylowych są przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych. Leki takie jak antagoniści receptora angiotensyny II, ko-trimoksazol, leki moczopędne oszczędzające potas, lit oraz estramustyna są niezalecane ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i innych działań niepożądanych.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, aurotiojabłczan sodu, baklofen, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, cyklosporyna, doustny lek hipoglikemizujący, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwnadciśnieniowe, eplerenon, estramustyna, gliptyna, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ko-trimoksazol, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek sympatykomimetyczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, peptydaza dipeptydylowa IV, peryndopryl, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl i walsartan, środek znieczulający, suplement potasu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie czynności nerek