Leki w grupie
„preparaty witaminy D”

Preparaty witaminy D to grupa leków zawierających ergokalcyferol (witamina D2) lub cholekalcyferol (witamina D3), które odgrywają kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu. Witamina D działa na jelita, nerki i kości, zwiększając wchłanianie wapnia i fosforanów w przewodzie pokarmowym oraz ich reabsorpcję w nerkach, co prowadzi do utrzymania prawidłowego stężenia tych pierwiastków we krwi i zapewnia odpowiednią mineralizację kości.

W Polsce dostępne są różne preparaty witaminy D, w tym m.in.: cholekalcyferol (Devikap, Vigantol, Vigantoletten, Dekristol), kalcyfediol (Devisol), kalcytriol (Rocaltrol) oraz alfakalcydol (Alfadiol). Witamina D występuje też w połączeniach z wapniem (np. Calperos D3, Osteomag D3) oraz jako składnik preparatów multiwitaminowych.

Preparaty witaminy D można podzielić na kilka podgrup: natywne (cholekalcyferol, ergokalcyferol), które wymagają metabolicznej aktywacji w wątrobie i nerkach; kalcyfediol (25-hydroksycholekalcyferol), który jest metabolitem witaminy D po pierwszej hydroksylacji w wątrobie; oraz aktywne metabolity (kalcytriol, alfakalcydol), które nie wymagają aktywacji nerkowej, co jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością nerek.

Główne zalety stosowania preparatów witaminy D obejmują: profilaktykę i leczenie krzywicy u dzieci oraz osteomalacji i osteoporozy u dorosłych, wspomaganie leczenia chorób przytarczyc, poprawę funkcji układu immunologicznego, a także potencjalne zmniejszenie ryzyka niektórych chorób przewlekłych, w tym sercowo-naczyniowych, autoimmunologicznych i nowotworowych.

Stosowanie preparatów witaminy D niesie też pewne zagrożenia, przede wszystkim ryzyko hiperwitaminozy D przy przedawkowaniu, co może prowadzić do hiperkalcemii i hiperkalciurii, a w konsekwencji do zwapnień tkanek miękkich, kamicy nerkowej, uszkodzenia nerek i zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z sarkoidozą, gruźlicą i innymi chorobami ziarniniakowym, gdzie zwiększona jest pozanerkowa produkcja aktywnej witaminy D, a także u osób przyjmujących leki wpływające na metabolizm wapnia i witaminy D.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl