niedoczynność przytarczyc
Wskazanie

Niedoczynność przytarczyc (hipoparatyroidyzm) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się niedoborem parathormonu (PTH), co prowadzi do obniżenia poziomu wapnia w surowicy krwi (hipokalcemia) oraz podwyższenia poziomu fosforanów (hiperfosfatemia). Może występować jako niedoczynność pierwotna (najczęściej jatrogenna, po operacjach tarczycy lub przytarczyc) lub wtórna (np. w przebiegu autoimmunologicznego zespołu niedoczynności wielogruczołowej).

Objawy niedoczynności przytarczyc wynikają głównie z hipokalcemii i obejmują: parestezje, skurcze mięśni, tężyczkę, drgawki, zaburzenia rytmu serca, a w ciężkich przypadkach skurcz krtani zagrażający życiu. Charakterystyczne są dodatnie objawy Chvostka i Trousseau. W przewlekłej niedoczynności mogą występować zaćma, zwapnienia w tkankach miękkich i ośrodkowym układzie nerwowym.

Leczenie niedoczynności przytarczyc polega na suplementacji wapnia i aktywnej formy witaminy D. Stosuje się preparaty wapnia (np. Calcium Gluconatum, Calcium Pliva, Calperos, Kalcipos) oraz aktywne metabolity witaminy D (alfakalcydol – Alfadiol, kalcytriol – Rocaltrol). W przypadkach opornych na standardowe leczenie można zastosować rekombinowany ludzki parathormon – teryparatyd (Terrosa, Forsteo) lub rhPTH(1-84) (Natpara), choć w Polsce te terapie nie są powszechnie stosowane w tym wskazaniu.

Największą trudnością w leczeniu niedoczynności przytarczyc jest utrzymanie stężenia wapnia w wąskim zakresie terapeutycznym. Zbyt niskie dawki leków nie zapobiegają objawom hipokalcemii, natomiast zbyt wysokie mogą prowadzić do hiperkalcemii, hiperkalciurii i nefrokalcynozy. Wymagane jest systematyczne monitorowanie stężenia wapnia, fosforanów i funkcji nerek. Wyzwaniem jest również dostosowanie dawek leków do zmiennego zapotrzebowania (np. w trakcie infekcji, ciąży, karmienia piersią). Przewlekłe leczenie może być obciążone działaniami niepożądanymi, takimi jak kamica nerkowa czy progresja przewlekłej choroby nerek.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl