Niedoczynność przytarczyc
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Niedoczynność przytarczyc jest częstym powikłaniem pooperacyjnym po zabiegach na tarczycy, z ryzykiem trwałej niedoczynności wynoszącym około 2,3%. Niezależne predyktory przejściowej niedoczynności przytarczyc obejmują niedoczynność tarczycy przed operacją (OR=3,230, 95% CI: 1,368-7,624, P=0,007), dyssekcję centralnego przedziału szyi (OR=2,196, 95% CI: 1,133-4,257, P=0,02) oraz obecność przytarczyc w preparacie operacyjnym (OR=5,547, 95% CI: 3,065-10,036, P<0,0001). Przejściowa hipokalcemia pooperacyjna jest częstsza u kobiet (OR=2,689, 95% CI: 1,049-6,895, P=0,039) i również związana z dyssekcją CCND oraz obecnością przytarczyc w preparacie. Niski poziom parathormonu (PTH) w pierwszej dobie po operacji koreluje z wysokim ryzykiem trwałej niedoczynności, a autotransplantacja przytarczyc wykazuje działanie ochronne. Wśród pacjentów z trwałą niedoczynnością 85% jest odpowiednio kontrolowanych, jednak 15% doświadcza słabej kontroli choroby, często z utrzymującą się objawową hipokalcemią pomimo terapii.
Niedoczynność przytarczyc – Prognoza (przewidywanie wyniku)
Niedoczynność przytarczyc to powikłanie często występujące po operacjach na przedniej części szyi, szczególnie po zabiegach na tarczycy. Rokowanie w tej chorobie jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, zarówno związanych z samym zabiegiem operacyjnym, jak i indywidualnymi cechami pacjenta. Umiejętność przewidywania ryzyka trwałej niedoczynności przytarczyc ma kluczowe znaczenie dla indywidualnej prognozy i dalszego postępowania z pacjentem.1
Przewidywanie ryzyka niedoczynności przytarczyc
Hipokalcemia i niedoczynność przytarczyc po operacji tarczycy występują często, przy czym większość ma charakter przejściowy. Niezależne predyktory niedoczynności przytarczyc i hipokalcemii różnią się, przy czym niedoczynność przytarczyc wydaje się być lepszym wskaźnikiem prognostycznym rozwoju pooperacyjnej hipokalcemii.2
Analiza wieloczynnikowa wykazała, że następujące czynniki są niezależnymi predyktorami przejściowej niedoczynności przytarczyc po operacji:
- Obecność niedoczynności tarczycy przed operacją (OR=3,230, 95% CI: 1,368-7,624, P=0,007)2
- Przeprowadzenie dyssekcji centralnego przedziału szyi (CCND) (OR=2,196, 95% CI: 1,133-4,257, P=0,02)2
- Obecność gruczołu przytarczycznego w preparacie operacyjnym (OR=5,547, 95% CI: 3,065-10,036, P<0,0001)2
W przypadku przejściowej hipokalcemii pooperacyjnej niezależnymi predyktorami są:
- Płeć żeńska (OR=2,689, 95% CI: 1,049-6,895, P=0,039)2
- Obecność przytarczycy w preparacie operacyjnym (OR=1,067, 95% CI: 0,367-8,438, P=0,004)2
- Dyssekcja centralnego przedziału szyi (OR=2,192, 95% CI: 0,990-4,850, P=0,05)2
Czynniki ryzyka trwałej niedoczynności przytarczyc
W badaniu obejmującym grupę pacjentów poddanych operacjom tarczycy, 2,3% rozwinęło trwałą niedoczynność przytarczyc. Wśród tych pacjentów zauważono następujące cechy wspólne:
- Wszyscy byli płci żeńskiej
- Większość (71,4%) była w wieku poniżej 40 lat
- Wszyscy, z wyjątkiem jednego pacjenta, mieli zmiany złośliwe w końcowym badaniu histopatologicznym3
Obecność chorób współistniejących jako predyktorów niedoczynności przytarczyc nie była wcześniej szeroko opisywana w literaturze. W analizie wieloczynnikowej wykazano jednak, że niedoczynność tarczycy (OR=3,230, 95% CI: 1,368-7,624, P=0,007) jest niezależnym predyktorem przejściowej niedoczynności przytarczyc.3
Niski poziom parathormonu (PTH) w pierwszej dobie po operacji wiąże się z wysokim ryzykiem trwałej niedoczynności przytarczyc, podczas gdy autotransplantacja przytarczyc chroni przed tą komplikacją.1 Dodatkowo badania sugerują, że niskie stężenia PTH w okresie pooperacyjnym, odzwierciedlające niską rezerwę przytarczyc, mogą być związane i przewidywać słabą długoterminową kontrolę choroby.4
Kontrola choroby i jakość życia
W kohorcie 260 pacjentów z trwałą niedoczynnością przytarczyc, 221 (85,0%) było odpowiednio kontrolowanych, a 39 (15,0%) nieodpowiednio kontrolowanych. Wyniki badania pokazują, że 15% pacjentów z ogólnokrajowej kohorty z trwałą niedoczynnością przytarczyc ma słabą kontrolę choroby.4
Obciążenie chorobą dla poszczególnych pacjentów rozciąga się również na ich opiekunów, co dodatkowo zwiększa wpływ na usługi zdrowotne. Co interesujące, większość pacjentów nadal doświadcza objawowej hipokalcemii pomimo regularnego stosowania leków, co jeszcze bardziej wpływa na jakość ich życia.5
Rokowanie i perspektywy leczenia
Rokowanie w niedoczynności przytarczyc jest ogólnie dobre, szczególnie jeśli choroba zostanie wcześnie zdiagnozowana. Jednak powikłania takie jak zaćma, zwapnienia mózgu i/lub zmiany zębowe spowodowane niedoczynnością przytarczyc są nieodwracalne.6
Większość przypadków niedoczynności przytarczyc ma charakter przewlekły (trwający całe życie), choć czasami może być tymczasowa.6
Do długoterminowych powikłań niedoczynności przytarczyc należą:
- Problemy z funkcją nerek
- Kamica nerkowa
- Zaćma
- Złogi wapnia w mózgu6
U dzieci powikłania niedoczynności przytarczyc mogą obejmować:
- Słaby wzrost
- Problemy stomatologiczne
- Spowolniony rozwój umysłowy6
Powikłania nieleczonej niedoczynności przytarczyc w wyniku nagłej i ciężkiej (ostrej) hipokalcemii obejmują drgawki i skurcze krtani, które mogą utrudniać oddychanie. Są to stany wymagające natychmiastowej pomocy medycznej.6
Nowe metody leczenia: allotransplantacja przytarczyc
Allotransplantacja przytarczyc jest rozważana jako potencjalna opcja terapeutyczna dla pacjentów z ciężką objawową niedoczynnością przytarczyc po operacji. Przegląd systematyczny literatury podsumował dowody z pięciu badań i wykazał średnią przeżywalność przeszczepu wynoszącą 47% (95% CI 24-71%) przy obserwacji przez 6 miesięcy i 41% (2,3-80%) przy obserwacji do 1 roku.5
Najdłuższa opisana przeżywalność pochodzi z Uniwersyteckiego Szpitala w Regensburgu w Niemczech, gdzie 32-letnia kobieta miała allotransplantację od żywego dawcy i pozostaje z normalnym poziomem wapnia/PTH 3 lata później.7
Niemniej jednak, oczekiwania pacjentów pozostają nieproporcjonalne w porównaniu z entuzjazmem klinicystów, którzy rozważają tę metodę jako realną opcję terapeutyczną. Istnieje zatem potrzeba lepszego zdefiniowania korzyści i ograniczeń allotransplantacji przytarczyc.7
Uzasadnione jest przeprowadzenie prospektywnego badania mającego na celu ocenę skuteczności allotransplantacji przytarczyc u pacjentów z ciężką objawową, przedłużoną pooperacyjną niedoczynnością przytarczyc.5
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Prediction of permanent hypoparathyroidism after total thyroidectomy – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24791907/
Hypoparathyroidism is a common complication with thyroid surgery. The ability to predict a high risk of permanent hypoparathyroidism is important for individual prognosis and follow-up. […] Auto-transplantation protects against permanent hypoparathyroidism, whereas low PTH day 1 is associated with high risk.
- #2 Predictors of hypocalcaemia and hypoparathyroidism in patients undergoing thyroidectomy for benign and malignant pathologies in: Endocrine Oncology Volume 4 Issue 1 (2024)https://eo.bioscientifica.com/view/journals/eo/4/1/EO-24-0022.xml
Hypoparathyroidism and hypocalcaemia after thyroid surgery are common, and most of them are transient. The independent predictors of hypoparathyroidism and hypocalcaemia differ. Hypoparathyroidism appears to be a better predictor for patients who will develop postoperative hypocalcaemia. […] Multivariate analysis showed that the presence of hypothyroidism before surgery (OR=3.230, 95% CI: 1.3687.624, P=0.007), performing central compartment neck dissection (CCND) (OR=2.196, 95% CI: 1.1334.257, P=0.02) and parathyroid gland in the surgical specimen (OR=5.547, 95% CI: 3.06510.036, P 0.0001) were independent predictors of postoperative transient hypoparathyroidism. […] Multivariate analysis showed that the female gender (OR=2.689, 95% CI: 1.0496.895, P=0.039), presence of parathyroid in the surgical specimen (OR=1.067, 95% CI: 0.3678.438, P=0.004) and CCND (OR=2.192, 95% CI: 0.9904.850, P=0.05) were independent predictors for postoperative transient hypocalcaemia.
- #3 Predictors of hypocalcaemia and hypoparathyroidism in patients undergoing thyroidectomy for benign and malignant pathologies in: Endocrine Oncology Volume 4 Issue 1 (2024)https://eo.bioscientifica.com/view/journals/eo/4/1/EO-24-0022.xml
Seven patients (2.3%) developed permanent hypoparathyroidism. It was noted that all were female, the majority were less than 40 years old (71.4%), and all except one had malignancy in final histopathology. […] The presence of comorbidities like diabetes mellitus, hypertension and hypothyroidism as predictors of hypoparathyroidism has not been described in the literature. In multivariate analysis, we found that hypothyroidism (OR=3.230, 95% CI: 1.3687.624, P=0.007) was an independent predictor of transient hypoparathyroidism.
- #4 Permanent postoperative hypoparathyroidism: an analysis of prevalence and predictive factors for adequacy of control in a cohort of 260 patients – DÃez – Gland Surgeryhttps://gs.amegroups.org/article/view/50259/html
Of the cohort of 260 subjects with permanent hypoparathyroidism, there were 221 (85.0%) adequately controlled (AC) and 39 (15.0%) NAC patients. […] The results of the present study show that 15% of our nation-wide cohort of 260 patients with permanent hypoparathyroidism have poor disease control. […] Our data suggest that, in this cohort of Spanish patients recruited in real-life clinical practice by endocrinologists, low concentrations of PTH in the postoperative period, reflecting a low parathyroid reserve, may be related and predict a poor long-term disease control.
- #5 MANAGEMENT OF ENDOCRINE DISEASE: Postsurgical hypoparathyroidism: current treatments and future prospects for parathyroid allotransplantationhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8052514/
Permanent postsurgical hypoparathyroidism (POSH) is a major complication of anterior neck surgery in general and of thyroid surgery in particular. […] A prospective trial to assess the efficacy of parathyroid allotransplantation in patients with severely symptomatic protracted post-surgical hypoparathyroidism is warranted. […] The burden of the disease on individual patients extends to their carers, and this amplifies the impact on health services. […] Interestingly, the majority of patients are still experiencing symptomatic hypocalcaemia despite regular use of medication and this impacts even more on their quality of life. […] A recent systematic literature review summarised the evidence from five studies and reported a mean allograft survival of 47% (95% CI 2471%) when patients were followed-up for 6 months and 41% (2.380%) when followed-up for up to 1-year.
- #6 Hypoparathyroidism: Causes, Symptoms & Treatmenthttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22672-hypoparathyroidism
The prognosis for hypoparathyroidism is generally good, especially if its diagnosed early. […] However, if a person has cataracts, brain calcifications and/or dental changes from hypoparathyroidism, they cant be reversed. […] Most cases of hypoparathyroidism are chronic (life-long), though it can sometimes be temporary. […] Long-term complications of hypoparathyroidism can include: Issues with kidney function. Kidney stones. Cataracts. Calcium deposits in your brain. […] For children specifically, complications from hypoparathyroidism can include: Poor growth. Dental issues. Slow mental development. […] Complications of untreated hypoparathyroidism due to sudden and severe (acute) hypocalcemia include seizures and larynx spasms, which can make it difficult to breathe. If youre experiencing these symptoms, get to the nearest hospital as soon as possible.
- #7 MANAGEMENT OF ENDOCRINE DISEASE: Postsurgical hypoparathyroidism: current treatments and future prospects for parathyroid allotransplantationhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8052514/
The longest survival reported to date is from the University Hospital Regensburg, Germany, where a 32-year-old female had a living-donor allotransplantation and remains with normal calcium/PTH levels 3 years later. […] Patients expectations remain disproportionate compared with the enthusiasm of clinicians to consider this as a viable therapeutic option. […] There is, therefore, a need to define better the benefits and the limitations of PTalloT.