zagrożenie rzucawką
Wskazanie

Zagrożenie rzucawką (pre-eclampsia) to stan związany z ciążą, charakteryzujący się wysokim ciśnieniem tętniczym (powyżej 140/90 mmHg) oraz białkomoczem (obecność białka w moczu) pojawiającymi się po 20. tygodniu ciąży. Jest to poważne powikłanie, które może prowadzić do rzucawki (eclampsia) – stanu, w którym występują drgawki toniczno-kloniczne, zagrażające życiu matki i dziecka.

Czynniki ryzyka zagrożenia rzucawką obejmują: pierwszą ciążę, ciążę mnogą, wiek poniżej 20 lub powyżej 40 lat, otyłość, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze istniejące przed ciążą, choroby nerek oraz występowanie stanu przedrzucawkowego w poprzednich ciążach. Symptomy mogą obejmować silne bóle głowy, zaburzenia widzenia, bóle w nadbrzuszu, obrzęki twarzy i kończyn oraz nagły przyrost masy ciała.

W leczeniu zagrożenia rzucawką stosuje się głównie leki przeciwnadciśnieniowe, takie jak metyldopa (Dopegyt), labetalol (brak polskiego odpowiednika handlowego, stosowany w lecznictwie szpitalnym), nifedypina (Cordafen, Adipine) czy hydralazyna (podawana dożylnie w warunkach szpitalnych). W profilaktyce i leczeniu drgawek kluczowe znaczenie ma siarczan magnezu (MgSO4, dostępny w postaci ampułek do podawania dożylnego).

Największą trudnością w leczeniu pacjentki z zagrożeniem rzucawką jest konieczność dokładnego balansowania między zdrowiem matki a dobrem płodu. Leki przeciwnadciśnieniowe mogą wpływać na krążenie łożyskowe i rozwój płodu, dlatego wybór leku oraz jego dawkowanie muszą być precyzyjnie dobrane. Kolejnym wyzwaniem jest monitorowanie stanu pacjentki pod kątem progresji do rzucawki i innych powikłań, takich jak zespół HELLP (hemoliza, podwyższone enzymy wątrobowe, niski poziom płytek krwi) czy odklejenie łożyska.

Jedynym definitywnym leczeniem zagrożenia rzucawką jest rozwiązanie ciąży, co często wymaga trudnej decyzji o wcześniejszym ukończeniu ciąży, szczególnie przy ciężkich postaciach stanu przedrzucawkowego występujących przed osiągnięciem przez płód dojrzałości umożliwiającej przeżycie poza organizmem matki. Nowoczesne podejście do leczenia obejmuje również profilaktyczne stosowanie kwasu acetylosalicylowego (Acard, Polocard) w małych dawkach u kobiet z grupy wysokiego ryzyka.