antybiotyk pozajelitowy
Antybiotyk pozajelitowy to lek przeciwbakteryjny podawany drogą inną niż doustna, z pominięciem przewodu pokarmowego. Najczęstsze drogi podania to: dożylna (i.v.), domięśniowa (i.m.), podskórna (s.c.) oraz miejscowa (np. maści, krople do oczu).
Podanie pozajelitowe antybiotyków jest preferowane w przypadkach ciężkich infekcji wymagających szybkiego osiągnięcia wysokiego stężenia leku w surowicy, u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania, przy braku współpracy pacjenta lub niemożności przyjmowania leków doustnie. Szczególnie istotne jest to w leczeniu sepsy, zapalenia wsierdzia, ciężkich zapaleń płuc czy zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.
Antybiotyki pozajelitowe charakteryzują się odmienną farmakokinetyką w porównaniu do form doustnych – szybszym osiągnięciem stężenia terapeutycznego oraz wyższą biodostępnością. Do najczęściej stosowanych grup należą: beta-laktamy (penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy), aminoglikozydy, glikopeptydy, fluorochinolony oraz metronidazol.
Terapia antybiotykami pozajelitowymi wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych, które mogą obejmować reakcje alergiczne, nefrotoksyczność, ototoksyczność, a także powikłania związane z drogą podania (zapalenie żył, zakażenia odcewnikowe). W praktyce klinicznej często stosuje się sekwencyjną terapię antybiotykową, polegającą na zmianie drogi podania z pozajelitowej na doustną po uzyskaniu poprawy stanu klinicznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cefotaksym – Dawkowanie i sposób podawania
Cefotaksym jest antybiotykiem beta-laktamowym stosowanym pozajelitowo (domięśniowo lub dożylnie) z dawkowaniem dostosowanym do rodzaju i ciężkości zakażenia, wieku, masy ciała oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych i dzieci powyżej 12 lat dawki wahają się od 1 g co 12 godzin (2 g/dobę) w zakażeniach lekkich do 2 g co 4 godziny (do 12 g/dobę) w zakażeniach zagrażających życiu. W zakażeniach takich jak rzeżączka stosuje się pojedyncze dawki 500 mg (kobiety) lub 1 g (mężczyźni) domięśniowo. W boreliozie zalecana dawka to 6 g/dobę przez 14-21 dni, podzielona na 2-3 dawki. U niemowląt i dzieci do 12 lat dawki wynoszą 50-150 mg/kg/dobę, a w ciężkich zakażeniach do 200 mg/kg/dobę. U noworodków dawka nie powinna przekraczać 50 mg/kg/dobę, z możliwością zwiększenia do 150-200 mg/kg/dobę w ciężkich przypadkach. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <5-10 ml/min, stężenie kreatyniny ~751 µmol/l) dawkę należy zmniejszyć o połowę po dawce nasycającej 1 g, bez zmiany częstotliwości podawania.
aminoglikozyd, antybiotyk pozajelitowy, borelioza, cefotaksym, ciężkie zakażenie, dawka nasycająca, dawka podzielona, dializa otrzewnowa, drobnoustrój, gorączka reumatyczna, hemodializa, kiła, kłębuszkowe zapalenie nerek, klirens kreatyniny, lidokaina, niewydolność nerek, paciorkowiec β-hemolizujący, podanie domięśniowe, podanie dożylne, posocznica, profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych, rzeżączka, stężenie kreatyniny, wydolność nerek, zaburzenie rytmu serca, zakażenie zagrażające życiu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych