Dawkowanie i sposób podawania
Cefotaksym

Dawkowanie i sposób podawania substancji cefotaksym

Cefotaksym jest antybiotykiem przeznaczonym do podawania pozajelitowego – domięśniowego lub dożylnego. Dawkowanie i sposób podawania ustala się indywidualnie w zależności od ciężkości i rodzaju zakażenia, wieku, masy ciała oraz wydolności nerek pacjenta.¹

Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

W przypadku pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 12. roku życia dawkowanie cefotaksymu przedstawia się następująco:²

• W zakażeniach lekkich i niepowikłanych stosuje się zazwyczaj 1 g co 12 godzin (dawka dobowa 2 g)^{3 4}
• W zakażeniach umiarkowanych do ciężkich można stosować 1-2 g co 8 godzin (dawka dobowa 3-6 g)⁵
• W ciężkich zakażeniach (np. posocznica) dawkę można zwiększyć do 2 g co 6-8 godzin (dawka dobowa 6-8 g)^{6 7}
• W zakażeniach zagrażających życiu dawkę dobową można zwiększyć maksymalnie do 12 g, podawanych w 4-6 dawkach podzielonych (np. 2 g co 4 godziny)^{8 9 10}

Dawki dobowe do 6 g należy podzielić na co najmniej dwie dawki pojedyncze podawane co 12 godzin. Większe dawki dobowe należy podzielić na co najmniej 3-4 dawki pojedyncze, podawane co 8 lub 6 godzin.¹¹

Szczegółowe wskazania dawkowania

Rzeżączka:

• Niepowikłana rzeżączka u kobiet: pojedyncza dawka 500 mg domięśniowo¹²
• Rzeżączka u mężczyzn oraz zakażenia wywołane mniej wrażliwymi drobnoustrojami: pojedyncza dawka 1 g domięśniowo^{13 14}

Przed rozpoczęciem leczenia rzeżączki cefotaksymem należy wykonać odpowiednie badania w celu wykluczenia ewentualnego zakażenia kiłą.^{15 16}

Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych:

Należy podać pojedynczą dawkę 1 g cefotaksymu na 30-90 minut przed zabiegiem chirurgicznym. W zależności od ryzyka zakażenia można kontynuować podawanie produktu po zabiegu.^{17 18}

Borelioza:

Zalecana dawka dobowa wynosi 6 g cefotaksymu przez 14-21 dni. Dawkę tę można podzielić na 3 dawki po 2 g (podawane 3 razy na dobę) lub w indywidualnych przypadkach na 2 dawki po 3 g (podawane 2 razy na dobę).¹⁹

Dawkowanie dla niemowląt i dzieci

Niemowlęta i dzieci w wieku do 12 lat:

W zależności od ciężkości zakażenia stosuje się od 50 mg do 150 mg/kg masy ciała na dobę, podzielone na 2-4 dawki podawane co 12, 8 lub 6 godzin. W bardzo ciężkich zakażeniach, zwłaszcza zagrażających życiu, może być konieczne zwiększenie dawki dobowej do 200 mg/kg masy ciała, w dawkach podzielonych.^{20 21 22}

Wcześniaki i noworodki:

Ze względu na nie w pełni rozwiniętą czynność nerek, nie należy przekraczać dawki 50 mg/kg masy ciała na dobę, podawanej w 2-4 dawkach podzielonych co 12, 8 lub 6 godzin. W ciężkich zakażeniach zagrażających życiu może być konieczne zwiększenie dawki dobowej i podawanie od 150 do 200 mg/kg masy ciała na dobę, w dawkach podzielonych.^{23 24 25}

W przypadku noworodków zalecane jest następujące dawkowanie w zależności od wieku:²⁶

• Od 0 do 7. doby życia: 50 mg/kg mc. co 12 godzin dożylnie²⁷
• Od 8. doby do 1. miesiąca życia: 50 mg/kg mc. co 8 godzin dożylnie²⁸

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Zmniejszenie dawki cefotaksymu jest konieczne tylko u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 5-10 ml/min, stężenie kreatyniny w surowicy około 751 mikromoli/l). Po podaniu początkowej, nasycającej dawki 1 g, dawkę dobową należy zmniejszyć o połowę bez zmiany częstości podawania produktu.^{29 30}

Przykłady modyfikacji dawkowania:

• Dawkę 1 g co 12 godzin zmniejszyć do 500 mg co 12 godzin³¹
• Dawkę 1 g co 8 godzin zmniejszyć do 500 mg co 8 godzin³²
• Dawkę 2 g co 8 godzin zmniejszyć do 1 g co 8 godzin³³

U niektórych pacjentów może być konieczna dalsza modyfikacja dawki w zależności od przebiegu zakażenia i ogólnego stanu pacjenta.³⁴

Dawkowanie u pacjentów poddawanych hemodializie

Pacjenci poddawani hemodializie otrzymują od 1 do 2 g cefotaksymu na dobę, w zależności od ciężkości zakażenia. W dniu hemodializy cefotaksym należy podać po zakończeniu dializy.³⁵

Dawkowanie u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej

Pacjenci poddawani dializie otrzewnowej otrzymują 1 do 2 g cefotaksymu na dobę, w zależności od ciężkości zakażenia. Cefotaksym nie jest eliminowany podczas dializy otrzewnowej.³⁶

Tabela dawkowania cefotaksymu

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania cefotaksymu w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia.

Sposób podawania cefotaksymu

Cefotaksym jest przeznaczony do podawania pozajelitowego – domięśniowego lub dożylnego.³⁷

Podanie dożylne

Podanie dożylne jest zalecane w ciężkich zakażeniach (np. posocznica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) oraz u pacjentów w stanach zagrażających życiu.³⁸

Cefotaksym, po odpowiednim rozcieńczeniu, można podawać:

• W szybkim wstrzyknięciu dożylnym trwającym 3-5 minut^{39 40}
• W infuzji dożylnej trwającej od 20 do 60 minut^{41 42}

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa podania dożylnego:

• W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca u bardzo niewielu pacjentów, którzy otrzymali cefotaksym w szybkim wstrzyknięciu przez cewnik do żyły centralnej.⁴³
• Cefotaksymu nie należy podawać razem z aminoglikozydami w jednej strzykawce ani w płynie do infuzji.⁴⁴
• Nie podawać dożylnie roztworów cefotaksymu z lidokainą.⁴⁵

Podanie domięśniowe

Cefotaksym podaje się domięśniowo głęboko w górny, zewnętrzny kwadrant mięśnia pośladkowego większego lub boczną część uda.⁴⁶

Zalecenia dotyczące podania domięśniowego:

• Nie zaleca się wstrzykiwania więcej niż 4 ml z jednej strony.⁴⁷
• Jeśli dawka dobowa przekracza 2 g cefotaksymu lub jeśli cefotaksym jest wstrzykiwany więcej niż dwa razy na dobę, zaleca się wstrzyknięcie dożylne.⁴⁸
• Dawki przekraczające 1 g zaleca się wstrzykiwać w dwa różne miejsca.⁴⁹
• Bólu przy wstrzyknięciu domięśniowym można uniknąć, rozpuszczając cefotaksym w roztworze lidokainy (nie stosować u dzieci poniżej 30 miesięcy).^{50 51}

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia cefotaksymem zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. Po ustąpieniu objawów klinicznych lek należy podawać jeszcze przez 2 do 3 dni.⁵²

W przypadku zakażeń spowodowanych szczepami paciorkowców β-hemolizujących grupy A, leczenie nie powinno trwać krócej niż 10 dni (zapobieganie paciorkowcowemu kłębuszkowemu zapaleniu nerek i gorączce reumatycznej).⁵³