objaw nagłego odstawienia alkoholu
Wskazanie

Objawy nagłego odstawienia alkoholu (zespół abstynencyjny) to stan kliniczny występujący u osób uzależnionych od alkoholu po gwałtownym przerwaniu lub ograniczeniu jego spożywania. Pierwsze objawy mogą pojawić się już po 6-8 godzinach od ostatniej dawki alkoholu i osiągać szczyt w ciągu 24-72 godzin. Typowe manifestacje kliniczne obejmują: drżenie mięśniowe, nadmierną potliwość, nudności, wymioty, tachykardię, nadciśnienie, niepokój, drażliwość, bezsenność oraz zaburzenia świadomości.

W leczeniu zespołu abstynencyjnego stosuje się przede wszystkim benzodiazepiny o długim czasie działania. W Polsce najczęściej wykorzystywane są: Diazepam (Relanium), Chlordiazepoksyd (Elenium), Klonazepam (Clonazepamum TZF, Rivotril) oraz Lorazepam (Lorafen). W ciężkich przypadkach stosuje się także tiaminę (Vitamin B1 TZF), leki przeciwpadaczkowe jak Karbamazepina (Amizepin, Tegretol) czy Walproinian sodu (Depakine), a także klonidynę (Iporel) do kontrolowania objawów autonomicznych.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z zespołem odstawienia alkoholu jest ryzyko rozwoju majaczenia alkoholowego (delirium tremens), które stanowi stan zagrożenia życia charakteryzujący się nasilonymi zaburzeniami świadomości, halucynacjami, pobudzeniem psychoruchowym oraz zaburzeniami funkcji wegetatywnych. Śmiertelność nieleczonego majaczenia może sięgać 15-20%. Dodatkowe trudności obejmują współistniejące zaburzenia elektrolitowe, niedobory witaminowe, choroby wątroby oraz ryzyko napadów drgawkowych.

Istotnym elementem terapii jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta, suplementacja elektrolitów i witamin (szczególnie z grupy B), monitorowanie funkcji życiowych oraz zapewnienie właściwej opieki pielęgnacyjnej. Po ustąpieniu ostrych objawów odstawienia kluczowe jest wdrożenie terapii uzależnienia z wykorzystaniem wsparcia psychologicznego oraz farmakoterapii zmniejszającej głód alkoholowy, np. Naltreksonu (Adepend, Naltregen), Akamprozatu (Campral) czy Disulfiramu (Esperal, Antikol).