zaburzenie psychiczne związane z lękiem
Wskazanie

Zaburzenia psychiczne związane z lękiem to grupa schorzeń charakteryzujących się nadmiernym, nieadekwatnym do sytuacji lękiem, który znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Do tej grupy zalicza się zaburzenia lękowe uogólnione (GAD), zaburzenia lękowe z napadami paniki, fobie specyficzne, fobię społeczną, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) oraz zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD).

Zaburzenia te występują, gdy uczucie lęku utrzymuje się przez dłuższy czas (co najmniej 6 miesięcy w przypadku GAD), pojawia się bez wyraźnej przyczyny lub jest nieproporcjonalne do bodźca. Towarzyszą im objawy somatyczne, takie jak kołatanie serca, pocenie się, drżenie, uczucie duszności, zawroty głowy, zaburzenia snu oraz objawy psychiczne – napięcie, zamartwianie się, trudności z koncentracją.

W leczeniu zaburzeń lękowych stosuje się farmakoterapię oraz psychoterapię. Wśród leków pierwszego wyboru znajdują się selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (SSRI) jak Sertagen, Setaloft, Asentra (sertralina), Bioxetin, Fluoxetin (fluoksetyna), Parogen, Paroxinor (paroksetyna), oraz inhibitory wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI) jak Velafax, Efevelon (wenlafaksyna). W przypadku nasilonych objawów stosuje się doraźnie benzodiazepiny (Xanax – alprazolam, Lorafen – lorazepam), jednak ze względu na ryzyko uzależnienia tylko krótkoterminowo.

Skuteczne są również leki przeciwdepresyjne z innych grup, jak Elicea, Lexapro (escitalopram), a także buspiron (Spamilan) czy pregabalina (Lyrica, Pregabalin Zentiva) w przypadku GAD. W leczeniu OCD pomocne są wyższe dawki SSRI, a w PTSD można rozważyć również leki przeciwpsychotyczne II generacji jako augmentację.

Największe trudności w leczeniu zaburzeń lękowych wiążą się z opóźnionym początkiem działania leków przeciwdepresyjnych (2-4 tygodnie), występowaniem działań niepożądanych oraz ryzykiem uzależnienia przy stosowaniu benzodiazepin. Problematyczna jest również współchorobowość – zaburzenia lękowe często współwystępują z depresją, uzależnieniami czy innymi zaburzeniami psychicznymi, co komplikuje obraz kliniczny i utrudnia leczenie. Wyzwaniem jest także niska zgłaszalność pacjentów do specjalistów ze względu na stygmatyzację związaną z chorobami psychicznymi oraz trudność w uzyskaniu długoterminowej współpracy pacjenta w procesie terapeutycznym.