zaburzenie fizyczne związane z lękiem
Wskazanie

Zaburzenie fizyczne związane z lękiem (ang. Physical Symptom Disorder, dawniej zaburzenie somatyzacyjne) to stan, w którym pacjent doświadcza licznych objawów fizycznych, które nie mają jednoznacznego wyjaśnienia medycznego, a są powiązane z przeżywanym lękiem. Charakterystyczne jest występowanie objawów z różnych układów – sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, ból w klatce piersiowej), pokarmowego (nudności, biegunka), oddechowego (duszność, hiperwentylacja) czy neurologicznego (drętwienia, zawroty głowy).

W leczeniu zaburzenia fizycznego związanego z lękiem stosuje się podejście interdyscyplinarne. Podstawę stanowią leki przeciwlękowe i przeciwdepresyjne. Wśród najczęściej stosowanych w Polsce preparatów znajdują się selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) takie jak Sertraline (Asertin, Stimuloton, Zoloft), Escitalopram (Depralin, Mozarin, Lexapro) czy Paroksetyna (Seroxat, Paroxinor). W terapii doraźnej objawów lękowych wykorzystuje się benzodiazepiny np. Alprazolam (Xanax, Zomiren), Diazepam (Relanium), jednak ze względu na ryzyko uzależnienia stosuje się je krótkotrwale.

Największym wyzwaniem w leczeniu jest przekonanie pacjentów, że ich objawy fizyczne mają podłoże psychogenne. Pacjenci często poszukują przyczyn somatycznych, przechodzą liczne badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne, odmawiając przyjęcia psychologicznego wyjaśnienia objawów. Dodatkową trudność stanowi wielopostaciowość objawów i ich zmienność w czasie, co utrudnia właściwą diagnozę i może prowadzić do niepotrzebnych procedur medycznych.

Skuteczne leczenie wymaga połączenia farmakoterapii z psychoterapią, najczęściej poznawczo-behawioralną (CBT). Ważnym elementem jest edukacja pacjenta na temat związku między przeżywanym stresem a objawami fizycznymi oraz nauka technik relaksacyjnych i radzenia sobie ze stresem. W przypadkach opornych na leczenie pomocne mogą być leki przeciwpsychotyczne w małych dawkach, takie jak Kwetiapina (Ketrel, Quetiser) czy Olanzapina (Zolafren, Zalasta).