średnia dawka śmiertelna
Średnia dawka śmiertelna (LD50, z ang. Lethal Dose 50%) to standardowy parametr toksykologiczny określający ilość substancji, która po jednorazowym podaniu powoduje śmierć 50% badanej populacji organizmów żywych w określonym czasie obserwacji. Wartość ta jest wyrażana w miligramach substancji na kilogram masy ciała badanego organizmu (mg/kg).
LD50 stanowi istotny wskaźnik ostrej toksyczności związków chemicznych, leków czy trucizn, pozwalający na ich porównanie pod względem szkodliwości. Im niższa wartość LD50, tym substancja jest bardziej toksyczna. Parametr ten jest wykorzystywany w badaniach farmakologicznych, toksykologicznych oraz przy ustalaniu bezpiecznych dawek leków.
W praktyce medycznej i farmaceutycznej LD50 pomaga w określeniu indeksu terapeutycznego leku, czyli stosunku dawki toksycznej do dawki terapeutycznej. Ze względów etycznych współcześnie dąży się do ograniczenia badań na zwierzętach, dlatego opracowano alternatywne metody określania toksyczności, jak testy in vitro czy modelowanie komputerowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anzorin 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję, potencjału mutagennego oraz działania rakotwórczego. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów dawki śmiertelne (LD50) wynosiły odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, natomiast u psów tolerowano dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działania antycholinergicznego oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalna neutropenia i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym ekspozycja (AUC) była 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
AUC, badanie in vitro, badanie in vivo, cytopenia, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, komórki szpiku kostnego, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, prolaktyna, średnia dawka śmiertelna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne