ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie
Ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie (HRIG – Human Rabies Immunoglobulin) to preparat zawierający specyficzne przeciwciała pozyskiwane z osocza dawców, którzy zostali zaszczepieni przeciwko wściekliźnie i wytworzyli wysokie miano przeciwciał. Jest kluczowym elementem poekspozycyjnej profilaktyki wścieklizny.
Mechanizm działania HRIG polega na natychmiastowej neutralizacji wirusa wścieklizny w miejscu zranienia, co zapewnia ochronę w początkowym okresie po ekspozycji, zanim organizm zdąży wytworzyć własne przeciwciała w odpowiedzi na szczepienie. Preparat podaje się jednorazowo, w dawce 20 IU/kg masy ciała, przy czym większość dawki infiltruje się wokół rany.
Ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie stosowana jest wyłącznie w ramach poekspozycyjnej profilaktyki, szczególnie w przypadkach wysokiego ryzyka zakażenia (głębokie pogryzienia przez podejrzane zwierzęta, ekspozycja błon śluzowych na ślinę zakażonego zwierzęcia). HRIG zawsze podaje się jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki przeciwko wściekliźnie, ale w inne miejsce ciała, aby uniknąć neutralizacji antygenu szczepionkowego.
W praktyce klinicznej warto pamiętać, że HRIG charakteryzuje się ograniczoną dostępnością i wysokim kosztem. W niektórych regionach dopuszcza się stosowanie końskiej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (ERIG) jako alternatywy, jednak wiąże się ona z wyższym ryzykiem reakcji alergicznych. Nowoczesne, oczyszczone fragmenty F(ab’)2 przeciwciał końskich wykazują podobną skuteczność przy zmniejszonym ryzyku działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Zapobieganie i profilaktyka
Wścieklizna to śmiertelna wirusowa choroba OUN wywoływana przez wirus wścieklizny, przenoszona głównie przez ugryzienia zakażonych zwierząt. Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) obejmuje schemat 2 dawek szczepionki podawanych w dniach 0 i 7, zapewniający ochronę do 3 lat, zalecany osobom z grup wysokiego ryzyka (weterynarze, pracownicy laboratoriów, speleolodzy, podróżujący do obszarów endemicznych). PrEP upraszcza późniejsze leczenie poekspozycyjne (PEP), eliminując konieczność podawania ludzkiej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (HRIG) i zmniejszając liczbę dawek szczepionki po ekspozycji. Zalecana jest dawka przypominająca szczepionki, gdy miano przeciwciał spada poniżej 0,5 IU/ml (RFFIT).
błona śluzowa, drgawka, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, Komitet Doradczy ds. Praktyk Szczepień, ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, miano przeciwciał, mięsień naramienny, obszar endemiczny, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące, rdzeń kręgowy, roztwór jodopowidonu, schemat szczepień, szczepionka komórkowa, układ odpornościowy, wirus wścieklizny, zaburzenie odporności, zapalenie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Leczenie
Wścieklizna jest wirusową chorobą układu nerwowego o niemal 100% śmiertelności po wystąpieniu objawów klinicznych. Profilaktyka poekspozycyjna (PEP) jest kluczowa i obejmuje natychmiastowe przemycie rany wodą z mydłem przez co najmniej 15 minut, podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (HRIG) w dawce 20 j.m./kg masy ciała, z infiltracją całej dawki w okolicę rany oraz podanie inaktywowanej szczepionki przeciwko wściekliźnie według schematu: u osób nieszczepionych 4 dawki w dniach 0, 3, 7 i 14 (z piątą dawką w dniu 28 u pacjentów z zaburzeniami odporności), a u osób wcześniej zaszczepionych 2 dawki w dniach 0 i 3 bez HRIG. Szczepionki podaje się domięśniowo w mięsień naramienny lub przednio-boczną część uda u dzieci. Brak skutecznego leczenia po wystąpieniu objawów klinicznych, a opieka paliatywna obejmuje intensywną terapię kardiologiczno-oddechową i leczenie objawowe, w tym haloperidol (10-20 mg/24h) na pobudzenie i lęk. Protokół Milwaukee, polegający na śpiączce farmakologicznej i terapii przeciwwirusowej, nie wykazał skuteczności i nie jest zalecany.
fawipirawir, hipotermia terapeutyczna, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, lek przeciwbólowy, lek przeciwwirusowy, lek sedatywny, ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, mięsień naramienny, okres inkubacji, opieka paliatywna, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało monoklonalne, reakcja alergiczna, śpiączka farmakologiczna, środek dezynfekujący, szczepionka inaktywowana, terapia neuroprotekcyjna, układ nerwowy, wścieklizna, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenia odporności, zapalenie mózgu