stan przedrzucawkowy
Wskazanie

Stan przedrzucawkowy (preeklampsja) to powikłanie ciąży charakteryzujące się nadciśnieniem tętniczym (≥140/90 mmHg) pojawiającym się po 20. tygodniu ciąży u kobiet, które wcześniej miały prawidłowe wartości ciśnienia, oraz białkomoczem (≥300 mg/dobę). Preeklampsja dotyka 2-8% ciężarnych i stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań ciąży, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno dla matki jak i płodu.

Do czynników ryzyka stanu przedrzucawkowego należą: pierwsza ciąża, wielopłodowa ciąża, wiek poniżej 20 lat lub powyżej 40 lat, otyłość, nadciśnienie przewlekłe, cukrzyca, choroby nerek, a także preeklampsja w poprzedniej ciąży. Patogeneza schorzenia wiąże się z nieprawidłowym rozwojem łożyska, co prowadzi do uogólnionego uszkodzenia śródbłonka naczyń i zaburzeń w perfuzji narządów.

W leczeniu preeklampsji stosuje się leki hipotensyjne, przy czym lekiem pierwszego wyboru jest metyldopa (Dopegyt). Inne stosowane preparaty to labetalol (niedostępny w Polsce w formie doustnej), nifedypina (Cordafen, Adalat) oraz w ciężkich przypadkach hydralazyna dożylnie. W profilaktyce u kobiet z grupy wysokiego ryzyka zaleca się kwas acetylosalicylowy w małej dawce (Acard, Polocard) rozpoczynany przed 16. tygodniem ciąży. W przypadku ciężkiej preeklampsji z drgawkami stosuje się siarczan magnezu (MgSO4) dożylnie.

Największą trudnością w leczeniu stanu przedrzucawkowego jest fakt, że jedyną skuteczną metodą leczenia pozostaje ukończenie ciąży, co w przypadku wczesnej preeklampsji stwarza dylemat dotyczący optymalnego momentu rozwiązania. Zbyt wczesne zakończenie ciąży może narazić płód na powikłania wcześniactwa, natomiast zbyt późne – zagrozić życiu matki. Ponadto, mimo stosowania leków hipotensyjnych, kontrola ciśnienia tętniczego bywa trudna i wymaga częstego monitorowania parametrów życiowych oraz stanu płodu.

Wyzwaniem pozostaje również fakt, że preeklampsja może szybko postępować do ciężkich form, takich jak zespół HELLP (hemoliza, podwyższone enzymy wątrobowe, trombocytopenia) lub rzucawka (eclampsia), które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Dlatego też pacjentki z preeklampsją wymagają interdyscyplinarnej opieki położniczo-internistycznej oraz często hospitalizacji w ośrodkach o najwyższym stopniu referencyjności.