cukrzyca ciążowa
Wskazanie

Cukrzyca ciążowa (GDM – Gestational Diabetes Mellitus) to zaburzenie tolerancji węglowodanów, które pojawia się lub jest po raz pierwszy rozpoznawane w czasie ciąży. Występuje u około 3-7% ciężarnych kobiet, zazwyczaj w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Ryzyko jej wystąpienia zwiększają takie czynniki jak: nadwaga lub otyłość przed ciążą, wiek powyżej 35 lat, rodzinne występowanie cukrzycy typu 2, zespół policystycznych jajników, czy wcześniejsze urodzenie dziecka o masie ciała powyżej 4000g.

Diagnostyka cukrzycy ciążowej opiera się na wykonaniu testu obciążenia glukozą (OGTT – 75g). Zgodnie z zaleceniami PTG-E i PTD u każdej ciężarnej powinien być wykonany test przesiewowy między 24. a 28. tygodniem ciąży. U kobiet z grupy wysokiego ryzyka test należy wykonać podczas pierwszej wizyty prenatalnej.

Leczenie cukrzycy ciążowej rozpoczyna się od wprowadzenia diety cukrzycowej i regularnej aktywności fizycznej. U większości pacjentek (około 70-85%) takie postępowanie jest wystarczające. Gdy modyfikacja stylu życia nie przynosi rezultatów, konieczne jest włączenie insulinoterapii. W Polsce stosuje się przede wszystkim insuliny ludzkie (Gensulin, Humulin, Insulatard, Actrapid) oraz analogi szybkodziałające (NovoRapid, Humalog). Metformina (Glucophage, Metformax, Siofor) jest czasami stosowana w leczeniu cukrzycy ciążowej, ale nie jest to lek pierwszego wyboru i jej stosowanie powinno być ograniczone do wybranych przypadków.

Główną trudnością w leczeniu cukrzycy ciążowej jest konieczność bardzo ścisłej kontroli glikemii. Wartości glikemii powinny być utrzymywane w wąskim zakresie: na czczo poniżej 95 mg/dl (5,3 mmol/l), a godzinę po posiłku poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l). Pacjentki muszą regularnie monitorować poziom cukru we krwi (4-8 pomiarów dziennie), przestrzegać diety i regularnie uczęszczać na wizyty kontrolne. Dodatkowym wyzwaniem jest lęk pacjentek przed insulinoterapią oraz obawy o zdrowie dziecka.

Nieleczona lub źle kontrolowana cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko powikłań zarówno dla matki (nadciśnienie indukowane ciążą, stan przedrzucawkowy, poród operacyjny), jak i dla dziecka (makrosomia, hipoglikemia noworodkowa, hiperbilirubinemia, uraz okołoporodowy). Po porodzie u około 90% kobiet z cukrzycą ciążową następuje normalizacja glikemii, jednak pozostają one w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości.