opóźnienie rozwoju płodu
Wskazanie

Opóźnienie rozwoju płodu (wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, IUGR) to stan, w którym płód nie osiąga swojego potencjału wzrostowego w określonym czasie ciąży. Za IUGR przyjmuje się masę ciała płodu poniżej 10 percentyla dla danego wieku ciążowego. Stan ten dotyczy 3-10% wszystkich ciąż i może być spowodowany czynnikami matczynymi (nadciśnienie, choroby autoimmunologiczne, niedożywienie), łożyskowymi (niewydolność łożyska, zaburzenia implantacji) lub płodowymi (wady genetyczne, zakażenia wewnątrzmaciczne).

Diagnostyka opóźnienia rozwoju płodu opiera się głównie na badaniach ultrasonograficznych, podczas których ocenia się biometrię płodu, objętość płynu owodniowego oraz przepływy dopplerowskie w naczyniach maciczno-łożyskowych i płodowych. Kluczowe jest różnicowanie między IUGR a konstytucjonalnie małym płodem (SGA), gdyż IUGR wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań okołoporodowych.

W leczeniu opóźnienia rozwoju płodu stosuje się kwas acetylosalicylowy w małych dawkach (Acard, Polocard) jako profilaktykę u kobiet z grupy ryzyka. W przypadku stwierdzenia IUGR stosuje się intensywny nadzór położniczy z regularną oceną dobrostanu płodu. Suplementuje się także kwas foliowy (Folacid, Folik) oraz preparaty witaminowe dedykowane dla kobiet ciężarnych (Femibion, Prenatal Classic, Prenatal Duo).

Największą trudnością w prowadzeniu ciąży powikłanej opóźnieniem wzrastania płodu jest określenie optymalnego momentu zakończenia ciąży. Zbyt wczesne rozwiązanie naraża noworodka na powikłania wcześniactwa, podczas gdy zbyt późne zwiększa ryzyko niedotlenienia wewnątrzmacicznego i zgonu wewnątrzmacicznego. Decyzja wymaga indywidualnego podejścia i zależy od przyczyny IUGR, wieku ciążowego, stanu płodu ocenianego w badaniach dopplerowskich oraz monitorowaniu czynności serca płodu.

Noworodki urodzone z IUGR wymagają szczególnej opieki neonatologicznej ze względu na wyższe ryzyko wystąpienia hipoglikemii, hipotermii, zespołu zaburzeń oddychania oraz długofalowych problemów neurologicznych i metabolicznych. W leczeniu poporodowym mogą być stosowane leki wspierające funkcje oddechowe (Surfaktant, Berodual) oraz preparaty do żywienia parenteralnego.