Leki w grupie
„leki wywołujące skurcze macicy”

Leki wywołujące skurcze macicy, znane również jako uterotoniki, są farmakologiczną grupą środków stosowanych do zwiększenia napięcia i kurczliwości mięśnia macicy. Działają one poprzez stymulację receptorów oksytocynowych, prostaglandynowych lub przez inne mechanizmy prowadzące do skurczu mięśniówki gładkiej macicy. Główne zastosowania obejmują indukcję lub stymulację porodu, zapobieganie i leczenie krwotoków poporodowych oraz wywoływanie poronienia (aborcja farmakologiczna).

Do głównych grup leków wywołujących skurcze macicy należą: oksytocyna (Oxytocin WZF), karbetocyna (Pabal), ergometryna (Ergotyl), prostaglandyny (Dinoproston – Prepidil, Prostin E2; Mizoprostol – Cytotec, Misodel, Misoprostol Genoptim) oraz metyloergometryna (Methergina). W praktyce klinicznej największe znaczenie mają oksytocyna, używana podczas porodu i w zapobieganiu krwotokom poporodowym, oraz prostaglandyny stosowane w indukcji porodu i aborcji farmakologicznej.

Leki te można podzielić na podgrupy ze względu na mechanizm działania: analogi oksytocyny (oksytocyna, karbetocyna), alkaloidy sporyszu (ergometryna, metyloergometryna) oraz prostaglandyny i ich analogi (mizoprostol, dinoproston). Każda z tych podgrup charakteryzuje się nieco innym profilem działania, czasem wystąpienia efektu oraz wskazaniami.

Największą zaletą stosowania leków kurczących macicę jest ich skuteczność w zapobieganiu i leczeniu krwotoków poporodowych, które są jedną z głównych przyczyn śmiertelności okołoporodowej na świecie. Ponadto, kontrolowana indukcja porodu przy ich użyciu pozwala na bezpieczne rozwiązanie ciąży w sytuacjach, gdy istnieją wskazania medyczne do jej zakończenia.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują możliwość nadmiernej stymulacji macicy prowadzącej do hiperstymulacji, która może skutkować niedotlenieniem płodu, przedwczesnym oddzieleniem łożyska lub pęknięciem macicy. Inne działania niepożądane obejmują nudności, wymioty, bóle głowy, a w przypadku alkaloidów sporyszu – skurcz naczyń i nadciśnienie. Ze względu na te zagrożenia, leki wywołujące skurcze macicy powinny być stosowane pod ścisłym nadzorem medycznym, z monitorowaniem stanu matki i płodu.