kreozot
Kreozot to złożona mieszanina związków chemicznych, głównie fenoli, krezoli i guajakoli, otrzymywana przez destylację smoły drzewnej, węglowej lub łupkowej. W medycynie historycznie stosowany był jako środek antyseptyczny, przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczny, szczególnie w leczeniu chorób skóry, zębów oraz dróg oddechowych.
Z punktu widzenia współczesnej medycyny, kreozot nie jest rekomendowany do zastosowań terapeutycznych ze względu na udowodnione właściwości toksyczne, mutagenne i kancerogenne. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje kreozot węglowy jako prawdopodobny czynnik rakotwórczy dla ludzi (grupa 2A).
Ekspozycja na kreozot może powodować podrażnienia skóry i błon śluzowych, reakcje fototoksyczne, uszkodzenia wątroby i nerek, a długotrwały kontakt zwiększa ryzyko nowotworów skóry i układu oddechowego. W większości krajów rozwiniętych zastosowanie kreozotu w medycynie zostało znacząco ograniczone lub całkowicie wycofane, zastąpione bezpieczniejszymi i skuteczniejszymi substancjami leczniczymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apipulmol (0,09 g + 2 g)/100 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Apipulmol, zawierającego sulfogwajakol (2 g/100g) i chlorek amonu (90 mg/100g), wykazały, że sulfogwajakol ulega hydrolizie do gwajakolu, który jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego (Tmax 0,46-6,7 h). Gwajakol może działać drażniąco na błony śluzowe przewodu pokarmowego, co klinicznie objawia się nudnościami i wymiotami; wprowadzenie soli potasowej kwasu sulfonowego łagodzi te efekty. Toksyczność ostra gwajakolu u szczurów wynosi 520 mg/kg (doustnie), a badania nie wykazały działania rakotwórczego. U zdrowych ochotników dawki kreozotu (60-90% gwajakolu) w zakresie 45-225 mg były dobrze tolerowane, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa u ludzi.
biodostępność substancji, błona śluzowa, chlorek amonu, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie drażniące, działanie rakotwórcze, gwajakol, hydroliza, kreozot, kwas sulfonowy, margines terapeutyczny, potencjał mutagenny, profil farmakodynamiczny, profil toksykologiczny, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne we krwi, sulfogwajakol, toksyczność ostra - Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek amonu, będący substancją czynną preparatu Apipulmol w stężeniu 90 mg/100 g syropu (12 mg/10 ml), wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej w dawkach terapeutycznych. Badania przedkliniczne wskazują, że dawki toksyczne u zwierząt laboratoryjnych mieszczą się w zakresie 300-500 mg/kg masy ciała, a dawki śmiertelne w przedziale 500-1500 mg/kg, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa. W preparacie chlorek amonu współistnieje z sulfogwajakolem (2 g/100 g), który w przewodzie pokarmowym ulega hydrolizie do gwajakolu – substancji o potencjale drażniącym błony śluzowe, lecz w formie soli potasowej jego działanie jest łagodzone. Toksyczność ostra gwajakolu wynosi 520 mg/kg (doustnie u szczurów), a badania na ochotnikach wykazały dobrą tolerancję jednorazowych dawek kreozotu zawierającego 60-90% gwajakolu w zakresie 45-225 mg.
badanie przedkliniczne, błona śluzowa, chlorek amonu, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gwajakol, hydroliza w przewodzie pokarmowym, kancerogenność, kreozot, kwas sulfonowy, margines bezpieczeństwa, mutagenność, nudności i wymioty, profil bezpieczeństwa, sulfogwajakol, toksyczność ostra, zdrowy ochotnik