leczenie poporodowej atonii macicy
Wskazanie

Atonia macicy to zaburzenie polegające na braku lub niedostatecznym obkurczaniu się mięśnia macicy po porodzie. Jest to najczęstsza przyczyna krwotoku poporodowego, który stanowi jedno z głównych zagrożeń dla życia matki w okresie okołoporodowym. Atonia macicy występuje w około 5-10% wszystkich porodów, a ryzyko jej wystąpienia zwiększają: przedłużający się poród, poród mnogiego płodu, wielowodzie, macrosomia płodu, wielorództwo, indukcja porodu i stosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego.

W leczeniu poporodowej atonii macicy stosuje się podejście wielokierunkowe. Pierwszą linią leczenia jest podanie leków obkurczających macicę (uterotonicznych). W Polsce najczęściej stosuje się: oksytocynę (Oxytocin WZF, Oxytocinum), karbetocynę (Pabal), metyloergometrynę (Methylergometrin), mizoprostol (Cytotec, Misodel) oraz sulproston (Nalador). Oksytocyna podawana jest w pierwszej kolejności, zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu atonii. W przypadku jej nieskuteczności włącza się kolejne leki.

W trudniejszych przypadkach atonii, oprócz farmakoterapii, stosuje się również metody mechaniczne, takie jak masaż macicy, dwuręczny ucisk macicy czy założenie balonu wewnątrzmacicznego (np. system Bakri). W sytuacjach opornych na leczenie zachowawcze konieczne może być zastosowanie metod chirurgicznych, takich jak podwiązanie tętnic macicznych, założenie szwów kompresyjnych na macicę (B-Lynch) czy w ostateczności wykonanie histerektomii (usunięcia macicy).

Największe trudności w leczeniu poporodowej atonii macicy wiążą się z koniecznością szybkiego działania w warunkach silnego krwawienia, które może prowadzić do rozwoju koagulopatii i wstrząsu hipowolemicznego. Wyzwaniem jest również odpowiednie zbilansowanie płynoterapii i leczenia preparatami krwi, a także właściwy dobór leków uterotonicznych w zależności od sytuacji klinicznej i przeciwwskazań pacjentki. Dodatkową trudnością może być ograniczona dostępność niektórych bardziej zaawansowanych metod leczenia w mniejszych ośrodkach oraz konieczność podejmowania decyzji o potencjalnie okaleczających zabiegach ratujących życie, takich jak histerektomia.