guz metachroniczny
Guz metachroniczny to określenie stosowane w onkologii dla nowotworów tego samego typu histologicznego, które pojawiają się w różnym czasie u tego samego pacjenta. Termin ten odróżnia się od guza synchronicznego, który oznacza wystąpienie kilku niezależnych ognisk nowotworowych jednocześnie.
Guzy metachroniczne najczęściej obserwuje się w przypadku nowotworów jelita grubego, płuc, piersi, pęcherza moczowego oraz nowotworów głowy i szyi. Zgodnie z definicją, aby zakwalifikować zmianę jako guz metachroniczny, musi ona wystąpić w określonym odstępie czasowym od pierwotnego nowotworu – zazwyczaj przyjmuje się minimum 6 miesięcy.
Diagnostyka i leczenie guzów metachronicznych stanowi istotne wyzwanie kliniczne. Pacjenci z historią choroby nowotworowej wymagają regularnego, długoterminowego monitorowania pod kątem potencjalnych nowych ognisk nowotworowych. Rokowanie w przypadku guzów metachronicznych jest zazwyczaj lepsze niż w przypadku zmian przerzutowych, ponieważ są one traktowane jako nowe pierwotne nowotwory, a nie progresja choroby.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Lyncha, będący najczęstszą dziedziczną formą raka jelita grubego, wynika z mutacji germinalnych w genach MMR (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2) lub delecji EPCAM, dziedziczonych autosomalnie dominująco. Ryzyko rozwoju raka jelita grubego w ciągu życia jest genotypowo zróżnicowane: MLH1 (44%-53%, do 70%), MSH2 (42%-46%), MSH6 (18%-20%) oraz PMS2 (10%-13%). Wskaźniki przeżycia całkowitego u pacjentów z zespołem Lyncha są korzystniejsze niż w sporadycznym raku jelita grubego, z 5-letnim przeżyciem około 89,5% (82,0-94,1%), 10-letnim 80,5% (68,7-88,6%) i 15-letnim 70% (33,7%-91,5%). Wczesne wykrycie nowotworu, regularne badania przesiewowe (np. kolonoskopia co 1-2 lata) oraz bardziej agresywne podejście chirurgiczne (całkowita kolektomia vs hemikolektomia) znacząco poprawiają rokowanie i zmniejszają ryzyko guzów metachronicznych (10-30% w 15 lat). Nowotwory z deficytem naprawy błędnie sparowanych zasad (dMMR) wykazują lepsze rokowanie i odpowiedź na immunoterapię inhibitorami punktów kontrolnych, choć mogą być oporne na niektóre chemioterapeutyki.
badanie przesiewowe, całkowita kolektomia, chemioterapia, choroba autosomalna dominująca, delecja genu EPCAM, gen naprawy błędnie sparowanych zasad DNA, guz metachroniczny, histerektomia, immunoterapia inhibitorami punktów kontrolnych, inhibitor punktu kontrolnego, kolonoskopia, mutacja germinalna, rak dróg żółciowych, rak endometrium, rak jajnika, rak jelita grubego, rak żołądka, sekwencjonowanie następnej generacji, sporadyczny rak jelita grubego, subtotalna kolektomia, zespół Lyncha -
Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi nawrotowy pozostaje istotnym wyzwaniem klinicznym, z około 20-30% pacjentek z wczesnym rakiem piersi umierających z powodu choroby przerzutowej. Ryzyko nawrotu jest zróżnicowane i zależy od podtypu biologicznego nowotworu, stopnia zaawansowania oraz czynników takich jak wielkość guza (>2 cm), zajęcie węzłów chłonnych, ujemny status receptorów hormonalnych, wysoki stopień złośliwości, młody wiek (<40 lat) oraz palenie tytoniu. Pięcioletni wskaźnik nawrotu odległego wynosi 12,8%, z najwyższym ryzykiem w potrójnie ujemnym (21,9%) i HER2-dodatnim (13,9%) raku piersi. Ryzyko nawrotu utrzymuje się przez wiele lat, co potwierdzają dane epidemiologiczne wskazujące na skumulowaną częstość nawrotów wynoszącą 16,6% po 32 latach obserwacji. Wskaźnik masy ciała (BMI ≥ 30 kg/m2) zwiększa ryzyko nawrotu i zgonu u pacjentek z HER2-dodatnim rakiem piersi (odpowiednio 2,12- i 2-krotnie). Pomimo spadku umieralności od 1989 roku o około 43%, przeżywalność po nawrocie przerzutowym zmniejszyła się z 23% do 13% w latach 1990-2011.
badanie USG, BMI, choroba przerzutowa, ctDNA, guz metachroniczny, HER2-dodatni, inhibitory CDK4/6, inhibitory punktów kontrolnych, krążące komórki nowotworowe, leczenie neoadjuwantowe, lek przeciwgrzybiczny, mammografia, mutacja BRCA, pacjent bezobjawowy, potrójnie ujemny rak piersi, przerzut odległy, przerzutowy rak piersi, rak hormonozależny, rak piersi ipsilateralny, receptory estrogenowe, rezonans magnetyczny, rokowanie, ściana klatki piersiowej, stopień złośliwości guza, węzły chłonne, zajęcie węzłów chłonnych
