zatorowość mózgowa
Zatorowość mózgowa to poważne schorzenie neurologiczne, w którym dochodzi do zamknięcia tętnicy mózgowej przez materiał zatorowy (skrzeplina, fragment blaszki miażdżycowej, tłuszcz, powietrze lub inne substancje) transportowany z krwiobiegiem z innej części ciała. Prowadzi to do nagłego przerwania dopływu krwi do określonego obszaru mózgu i rozwoju udaru niedokrwiennego.
Najczęstszą przyczyną zatorowości mózgowej jest zator pochodzenia sercowego, występujący głównie w przebiegu migotania przedsionków, zawału serca, wad zastawkowych, kardiomiopatii rozstrzeniowej czy zapalenia wsierdzia. Innymi źródłami zatoru mogą być miażdżyca dużych tętnic (szyjnych, kręgowych), zatory paradoksalne przez przetrwały otwór owalny, a także zatory tłuszczowe po złamaniach kości długich czy zatory powietrzne podczas zabiegów chirurgicznych.
Objawy zatorowości mózgowej pojawiają się nagle i zależą od lokalizacji oraz rozmiaru obszaru niedokrwienia. Mogą obejmować jednostronny niedowład lub porażenie, zaburzenia czucia, mowy (afazja), widzenia, równowagi, świadomości, a także bóle głowy i zawroty głowy. Zatorowość mózgowa stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej diagnostyki (badania obrazowe: CT, MRI, angiografia) i leczenia.
Leczenie ostrej fazy zatorowości mózgowej obejmuje trombolizę dożylną (rt-PA) w ciągu 4,5 godziny od wystąpienia objawów lub trombektomię mechaniczną do 24 godzin u wybranych pacjentów. Profilaktyka wtórna obejmuje leczenie przeciwkrzepliwe (antykoagulanty lub leki przeciwpłytkowe), kontrolę czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz leczenie choroby podstawowej będącej źródłem zatorów.