działanie przeciwzapalne kortykosteroidu

Działanie przeciwzapalne kortykosteroidów stanowi jeden z głównych mechanizmów ich działania terapeutycznego. Kortykosteroidy hamują proces zapalny na wielu poziomach poprzez wpływ na ekspresję genów. Po związaniu z receptorem glikokortykosteroidowym (GR) w cytoplazmie komórki, kompleks receptor-ligand przemieszcza się do jądra komórkowego, gdzie wpływa na transkrypcję genów.

Najważniejszym mechanizmem przeciwzapalnego działania kortykosteroidów jest hamowanie produkcji cytokin prozapalnych, takich jak interleukina-1 (IL-1), interleukina-6 (IL-6), czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α) oraz hamowanie ekspresji enzymów uczestniczących w procesie zapalnym, w tym cyklooksygenazy-2 (COX-2) i syntazy tlenku azotu (iNOS). Kortykosteroidy zmniejszają również syntezę prostaglandyn i leukotrienów, które są mediatorami stanu zapalnego.

Kortykosteroidy hamują również migrację komórek zapalnych (neutrofili, monocytów, eozynofili) do miejsca zapalenia poprzez zmniejszenie ekspresji cząsteczek adhezyjnych oraz zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych, co ogranicza powstawanie obrzęku. Ponadto, wpływają na stabilizację błon lizosomów, zmniejszając uwalnianie enzymów lizosomowych odpowiedzialnych za uszkodzenia tkanek.

Siła działania przeciwzapalnego różni się pomiędzy poszczególnymi kortykosteroidami, co jest istotne przy doborze leku do konkretnych wskazań klinicznych. Pomimo skuteczności w leczeniu chorób zapalnych, długotrwałe stosowanie kortykosteroidów wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia psychiczne czy immunosupresja.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl