zatrucie substancją leczniczą
Zatrucie substancją leczniczą to stan kliniczny wywołany przyjęciem leku w dawce przekraczającej wartości terapeutyczne, co prowadzi do wystąpienia objawów toksycznych. Może być skutkiem przypadkowego przedawkowania, celowego zażycia w celach samobójczych lub rekreacyjnych, a także interakcji lekowych.
Objawy zatrucia zależą od rodzaju substancji i mogą obejmować zaburzenia świadomości, zaburzenia oddychania, zmiany ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, drgawki oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych. Szczególnie niebezpieczne są zatrucia paracetamolem (potencjalne uszkodzenie wątroby), benzodiazepinami, opioidami, lekami przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi.
Postępowanie w zatruciu substancją leczniczą obejmuje ocenę stanu pacjenta według schematu ABCDE, zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych oraz specyficzne procedury dekontaminacji i eliminacji trucizny. W zależności od rodzaju substancji stosuje się płukanie żołądka, podawanie węgla aktywowanego, swoiste antidota (np. nalokson w zatruciu opioidami, flumazenil w zatruciu benzodiazepinami, N-acetylocysteinę w zatruciu paracetamolem) oraz metody pozaustrojowego oczyszczania krwi.
Diagnostyka zatruć obejmuje oznaczenia toksykologiczne w płynach ustrojowych, badania biochemiczne oraz obrazowe w celu oceny uszkodzeń narządowych. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które może zapobiec poważnym powikłaniom lub zgonowi pacjenta.