zaburzenie urojeniowe
Zaburzenie urojeniowe to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem utrwalonych urojeń, czyli fałszywych przekonań, których pacjent nie jest w stanie skorygować mimo dowodów przeczących ich prawdziwości. W przeciwieństwie do schizofrenii, u osób z zaburzeniem urojeniowym nie występują inne objawy psychotyczne, takie jak halucynacje, dezorganizacja mowy czy zachowania.
Najczęstszą postacią zaburzenia urojeniowego jest typ prześladowczy, w którym pacjent jest przekonany, że jest ofiarą prześladowania, spisku lub złej woli ze strony innych osób czy instytucji. Inne typy to: urojenia wielkościowe, zazdrościowe (tzw. zespół Otella), erotyczne (zespół de Clerambault) oraz nihilistyczne. Urojenia są zazwyczaj spójne i mogą być prawdopodobne w realnym świecie, co utrudnia diagnostykę.
Leczenie zaburzenia urojeniowego opiera się głównie na farmakoterapii z wykorzystaniem leków przeciwpsychotycznych. Istotnym wyzwaniem terapeutycznym jest brak wglądu pacjenta w chorobę i trudności w nawiązaniu relacji terapeutycznej. Psychoterapia poznawczo-behawioralna może być pomocna jako uzupełnienie farmakoterapii, szczególnie w poprawie funkcjonowania społecznego pacjenta. Rokowanie jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, w tym od czasu trwania choroby i odpowiedzi na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie somatyczne – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie somatyczne (SSD) według DSM-5 to diagnoza psychiatryczna charakteryzująca się obecnością jednego lub więcej objawów somatycznych (np. bólu, zmęczenia), które powodują znaczny dyskomfort lub upośledzenie funkcjonowania, oraz nadmiernymi, nieproporcjonalnymi myślami, uczuciami lub zachowaniami związanymi z tymi objawami. Kryteria diagnostyczne obejmują utrzymywanie się objawów przez ponad 6 miesięcy oraz ocenę psychologiczną, niezależnie od istnienia medycznego wyjaśnienia objawów. Diagnostyka SSD wymaga wykluczenia innych stanów medycznych, a narzędzia takie jak PHQ-15 (AUC=0,79), WI-7 (AUC=0,76) i SAIB (AUC=0,77) wspomagają ocenę nasilenia objawów i lęku zdrowotnego. SSD może współistnieć z rzeczywistymi chorobami somatycznymi, a jego rozpoznanie wymaga uwzględnienia różnicowania z zaburzeniami adaptacyjnymi, konwersyjnymi, urojeniowymi, lękowymi i depresyjnymi. Specyfikacje diagnostyczne obejmują formę z dominującym bólem oraz stopnie nasilenia: łagodne (1 kryterium B), umiarkowane (≥2 kryteria B) i ciężkie (≥2 kryteria B plus liczne lub bardzo ciężkie objawy somatyczne).
badanie fizykalne, fibromialgia, funkcjonalny rezonans magnetyczny, hipochondria, kryteria diagnostyczne DSM-5, Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta-15, lęk zdrowotny, Minnesota Multiphasic Personality Inventory, niezróżnicowane zaburzenie somatoformiczne, objaw somatyczny, ocena psychologiczna, terapia mindfulness, terapia poznawczo-behawioralna, test laboratoryjny, uogólnione zaburzenie lękowe, wywiad kliniczny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie lękowe dotyczące zdrowia, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie somatoformiczne, zaburzenie somatyczne, zaburzenie somatyzacyjne, zaburzenie urojeniowe, zespół somatyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizoidalne – Patofizjologia i mechanizm
Schizoid personality disorder (SPD) to zaburzenie z klastra A, charakteryzujące się społecznym wycofaniem i ograniczoną ekspresją emocjonalną. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując genetyczne (dziedziczność ~30%), neurobiologiczne (zmniejszona aktywność kory przedczołowej, zaburzenia szlaków serotoninergicznych i dopaminergicznych, zmiany strukturalne w drodze piramidowej), psychospołeczne (emocjonalna deprywacja, zaniedbanie w dzieciństwie) oraz czynniki prenatalne (niedożywienie, niska masa urodzeniowa). SPD jest powiązane genetycznie ze schizofrenią i zaburzeniem schizotypowym, co klasyfikuje je w spektrum schizofrenicznym. Charakterystyczne cechy temperamentalne to wysoki poziom unikania szkody, niskie poszukiwanie nowości, niska zależność od nagrody i niska wytrwałość, co sprzyja izolacji społecznej i samotności. Wczesne nieadaptacyjne schematy obejmują poczucie nieadekwatności, porażki, zahamowanie emocjonalne, deprywację emocjonalną i izolację społeczną, podtrzymywane przez irracjonalne przekonania i zniekształcenia poznawcze.
agorafobia, ciało migdałowate, deprywacja emocjonalna, droga piramidowa, duża depresja, fobia społeczna, izolacja społeczna, klaster A zaburzeń osobowości, kora przedczołowa, niedożywienie prenatalne, ograniczona ekspresja emocjonalna, schemat poznawczy, schizofrenia, spektrum schizofrenii, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie lękowe, zaburzenie osobowości schizoidalnej, zaburzenie osobowości schizotypowej, zaburzenie osobowości unikającej, zaburzenie urojeniowe, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zniekształcenie poznawcze - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba psychiczna – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka zaburzeń psychicznych stanowi złożony proces kliniczny, oparty na szczegółowej ocenie objawów, historii choroby oraz funkcjonowania pacjenta, bez jednoznacznych biomarkerów czy testów laboratoryjnych. Kluczowe elementy diagnostyki obejmują wywiad medyczny, badanie fizykalne, badania laboratoryjne i obrazowe w celu wykluczenia somatycznych przyczyn, ocenę psychologiczną oraz obserwację zachowania. Wykorzystuje się ustandaryzowane narzędzia diagnostyczne, takie jak DSM-5-TR i ICD-11, a także kwestionariusze i wywiady ustrukturyzowane. Proces ten wymaga uwzględnienia subiektywności objawów, wpływu czynników kulturowych, zmienności obrazu klinicznego oraz częstej komorbidności zaburzeń, co komplikuje rozpoznanie i planowanie leczenia. Diagnoza jest fundamentem skutecznej terapii, umożliwiającą dobór odpowiednich metod terapeutycznych i farmakologicznych oraz monitorowanie postępów leczenia.
ADHD, badanie fizykalne, badanie laboratoryjne, badanie neuroobrazowe, biomarker, diagnoza psychiatryczna, DSM-5, farmakoterapia, ICD-11, komorbidność, neuropsycholog, ocena psychologiczna, podejście wymiarowe, psychiatra, psychiatra dziecięcy, psycholog kliniczny, PTSD, schizofrenia, test przesiewowy, wywiad medyczny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie dystymiczne, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie nastroju, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie urojeniowe, zaburzenie ze spektrum autyzmu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas zawiera efawirenz 600 mg, emtrycytabinę 200 mg oraz tenofowir dizoproksyl 245 mg w formie tabletek powlekanych. W badaniu klinicznym AI266073 (n=460) najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w ciągu 48 tygodni były zaburzenia psychiczne (16%), układu nerwowego (13%) oraz żołądkowo-jelitowe (7%). Istotne klinicznie działania niepożądane obejmują ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy), poważne zaburzenia neurologiczne i psychiczne (ciężka depresja, zgony samobójcze, psychozy, napady drgawek), ciężkie zaburzenia czynności wątroby, zapalenie trzustki oraz kwasicę mleczanową, która może prowadzić do zgonu. Ponadto, rzadkie przypadki zaburzeń czynności nerek, w tym zespół Fanconiego, mogą skutkować zaburzeniami kości i zwiększonym ryzykiem złamań, co wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek u pacjentów leczonych tym preparatem.
astenia, białkomocz, biegunka, ból głowy, depresja, dyspepsja, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, hipofosfatemia, jadłowstręt, koinfekcja HIV-HBV, kwasica mleczanowa, mialgia, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, myśli samobójcze, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obniżenie libido, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, ostra martwica cewek nerkowych, ostre zapalenie wątroby, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rozmiękanie kości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, szumy uszne, wysypka krostkowa, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zaburzenie czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenie czynności nerki, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie mowy, zaburzenie urojeniowe, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół Fanconiego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie dysmorfii ciała – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie dysmorfii ciała (BDD) to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się nadmiernym zaabsorbowaniem wyimaginowanymi lub minimalnymi defektami w wyglądzie fizycznym, które są niezauważalne lub ledwo zauważalne dla innych. Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5-TR, które obejmują obecność powtarzających się zachowań kompulsywnych lub czynności umysłowych związanych z wyglądem, klinicznie znaczące cierpienie lub upośledzenie funkcjonowania oraz wykluczenie zaburzeń odżywiania jako lepszego wyjaśnienia objawów. Specjalistyczna ocena obejmuje wywiad kliniczny, ocenę wglądu oraz wykorzystanie narzędzi przesiewowych takich jak BDDQ, które charakteryzują się wysoką czułością (94%-100%) i swoistością (89%-93%). BDD często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, w tym OCD, lękiem społecznym i depresją, co wymaga dokładnego różnicowania diagnostycznego. Epidemiologicznie, rozpowszechnienie BDD wynosi około 1,7%-2,9% populacji, z wyższą częstością w środowiskach psychiatrycznych (do 7,4%).
atak paniki, Diagnostyczny i Statystyczny Podręcznik Zaburzeń Psychicznych, DSM-5-TR, dysforia płciowa, dysmorfia mięśniowa, farmakoterapia, fobia społeczna, hospitalizacja psychiatryczna, klomipramina, kwestionariusz zaburzenia dysmorfii ciała, lek przeciwdepresyjny, lęk somatyczny, lęk społeczny, myśl samobójcza, ocena medyczna, ocena psychologiczna, próba samobójcza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia poznawczo-behawioralna, współchorobowość, wywiad kliniczny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dysmorfii ciała, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizoidalne – Objawy
Schizoidalne zaburzenie osobowości (ScPD) to przewlekłe zaburzenie z klastera A, charakteryzujące się trwałym wzorcem wycofania społecznego oraz ograniczonym wyrażaniem emocji w kontaktach interpersonalnych. Diagnoza wymaga spełnienia co najmniej czterech kryteriów, takich jak brak pragnienia bliskich relacji, preferowanie samotnych aktywności, anhedonia, obojętność na pochwały lub krytykę oraz spłycony afekt. Objawy ujawniają się zwykle w okresie dojrzewania i utrzymują się przez całe życie, z częstością występowania do 4,9%, częściej u mężczyzn. Pacjenci wykazują ograniczone zainteresowanie seksualne, trudności w ekspresji emocji, a także specyficzne zaburzenia poznawcze, takie jak linearne myślenie i dezorganizacja wzorców myślowych. Schizoidalne zaburzenie osobowości może predysponować do rozwoju schizofrenii, zaburzeń urojeniowych, depresji i lęków, a także zwiększa ryzyko epizodów psychotycznych i zachowań samobójczych.
anhedonia, badanie epidemiologiczne, depresja, ekspresja emocjonalna, epizod psychotyczny, farmakoterapia, funkcjonowanie poznawcze, halucynacja, klaster A zaburzeń osobowości, myśli samobójcze, objaw poznawczy, paranoja, relacja terapeutyczna, schizofrenia, schizoidalne zaburzenie osobowości, schizotypowe zaburzenie osobowości, terapia grupowa, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie lękowe, zaburzenie psychiatryczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie lękowe chorobowe – Objawy
Zaburzenie lękowe związane z chorobą (Illness Anxiety Disorder, IAD) charakteryzuje się uporczywym lękiem o posiadanie lub rozwinięcie poważnej choroby, mimo braku obiektywnych dowodów medycznych. Objawy obejmują nadmierne zamartwianie się zdrowiem, interpretowanie drobnych dolegliwości jako poważnych schorzeń, powtarzające się badania i wizyty lekarskie lub unikanie opieki medycznej. Typowe fizyczne manifestacje lęku to m.in. tachykardia, pocenie się, duszność, skurcze mięśni, zawroty głowy, mrowienie kończyn, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zmęczenie i zaburzenia snu. Przebieg jest przewlekły, z fluktuacjami i nasileniem objawów w okresach stresu, a rozpoznanie opiera się na kryteriach DSM-5, w tym utrzymującym się co najmniej 6 miesięcy zaabsorbowaniu chorobą i braku innych zaburzeń psychicznych wyjaśniających objawy.
Acceptance and Commitment Therapy, cyberchondria, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, farmakoterapia, hipochondria, illness anxiety disorder, kołatanie serca, lek przeciwdepresyjny, napad paniki, napięcie mięśniowe, objaw somatyczny, pocenie się, przyspieszony oddech, reakcja stresowa, schorzenie, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz mięśniowy, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia oparta na uważności, terapia poznawczo-behawioralna, ucisk w klatce piersiowej, współwystępowanie zaburzeń, zaburzenia snu, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie funkcjonowania, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe związane z chorobą, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie osobowości, zaburzenie paniczne, zaburzenie somatyczne, zaburzenie urojeniowe, zaburzenie z objawami somatycznymi, zawrót głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Psychoza – Diagnostyka i diagnoza
Psychoza to zespół objawów charakteryzujący się utratą kontaktu z rzeczywistością, obejmujący halucynacje (słuchowe, wzrokowe, dotykowe), urojenia oraz dezorganizację myśli i zachowań. Występuje u około 3% populacji, z czego 0,21% przypadków ma podłoże medyczne. Psychoza dzieli się na pierwotną (psychiatryczną) związaną z zaburzeniami takimi jak schizofrenia czy zaburzenie schizoafektywne oraz wtórną (organiczną) wywołaną przez substancje psychoaktywne, leki, toksyny lub choroby somatyczne. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu psychiatrycznym oraz wykluczeniu przyczyn organicznych poprzez badania laboratoryjne (pełna morfologia, profil metaboliczny, funkcje tarczycy, toksykologia moczu, poziomy PTH, wapnia, witaminy B12, kwasu foliowego i niacyny) oraz neuroobrazowanie (TK lub MRI przy wskazaniach klinicznych). Różnicowanie obejmuje zaburzenia psychotyczne pierwotne, psychozę w przebiegu zaburzeń nastroju, psychozę indukowaną substancjami oraz psychozę związaną z chorobami neurologicznymi i somatycznymi.
badanie toksykologiczne, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, choroba z ciałami Lewy’ego, dezorganizacja mowy, dezorganizacja zachowania, halucynacja, halucynacja dotykowa, halucynacja słuchowa, halucynacja wzrokowa, krótkotrwałe zaburzenie psychotyczne, lek przeciwpsychotyczny, majaczenie, objaw katatoniczny, objaw negatywny, objaw psychotyczny, obrazowanie mózgu, padaczka skroniowa, pierwszy epizod psychozy, psychoza indukowana substancjami, psychoza poporodowa, rezonans magnetyczny, schizofrenia, test funkcji tarczycy, urojenie, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie schizofreniformiczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Cyklotymia (zaburzenie cyklotymiczne) – Diagnostyka i diagnoza
Cyklotymia to przewlekłe zaburzenie nastroju, klasyfikowane w DSM-5 jako łagodniejsza forma zaburzenia dwubiegunowego, charakteryzujące się licznymi okresami objawów hipomaniakalnych i depresyjnych, które nie spełniają pełnych kryteriów epizodów maniakalnych, hipomaniakalnych lub dużej depresji. Objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej 2 lata u dorosłych (1 rok u dzieci i młodzieży) i być obecne przez co najmniej połowę tego czasu, bez przerw dłuższych niż 2 miesiące. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, wykluczeniu innych zaburzeń psychicznych i medycznych (np. nadczynności tarczycy), a także na stosowaniu narzędzi takich jak HCL-32, MOODS-SR czy skale depresji Becka i Hamiltona. Cyklotymia dotyka około 0,4-1% populacji, z równym rozkładem między płciami, i jest często niedodiagnozowana ze względu na subtelny przebieg i nakładanie się objawów z innymi zaburzeniami, w tym zaburzeniami osobowości i lękowymi.
badanie stanu psychicznego, błędna diagnoza, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, cyklotymia, DSM-5, duża depresja, duży epizod depresyjny, dysregulacja afektywna, dziennik nastrojów, epizod hipomaniakalny, epizod maniakalny, ICD-10, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niestabilność nastroju, ocena kliniczna, osobowość borderline, osobowość chwiejna emocjonalnie, reaktywność emocjonalna, Skala Depresji Becka, skala depresji Hamiltona, temperament cyklotymiczny, terapia poznawczo-behawioralna, wywiad kliniczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie depresyjne nawracające, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie schizofreniformiczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Psychoza – Etiologia i przyczyny
Psychoza to zespół objawów charakteryzujący się utratą kontaktu z rzeczywistością, obejmujący zaburzenia myślenia, percepcji i zachowania, będący wynikiem złożonej interakcji czynników genetycznych, neurobiologicznych i środowiskowych. Badania bliźniąt jednojajowych wskazują na około 50% współwystępowanie psychozy, co podkreśla istotny, choć nie wyłączny udział genów. Neuroobrazowanie ujawnia zmniejszenie objętości istoty szarej w korze przedczołowej i obszarach skroniowych, a patofizjologia obejmuje dysregulację neuroprzekaźników, zwłaszcza dopaminy, glutaminianu, GABA i acetylocholiny. Nadmierna aktywność dopaminergiczna koreluje z objawami psychotycznymi, a dysfunkcja receptorów NMDA jest istotna w schizofrenii. Psychoza może manifestować się w przebiegu schizofrenii, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, ciężkiej depresji psychotycznej, zaburzeń schizoafektywnych i innych jednostek, a także jako objaw somatycznych chorób infekcyjnych, neurodegeneracyjnych, metabolicznych i autoimmunologicznych. Warto zwrócić uwagę na podostre wystąpienie psychozy jako potencjalny marker zmian onkologicznych lub paraneoplastycznych.
choroba Alzheimera, choroba Huntingtona, choroba Parkinsona, depresja psychotyczna, dysregulacja neuroprzekaźników, epizod psychotyczny, halucynacje i urojenia, hipoglikemia, lek przeciwpsychotyczny, nieprawidłowość neurorozwojowa, pierwszy epizod psychotyczny, psychoza indukowana substancjami, schizofrenia, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, trauma dziecięca, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie myślenia, zaburzenie neuroprzekaźników, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie schizofreniformiczne, zaburzenie urojeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizotypowe – Patofizjologia i mechanizm
Zaburzenie osobowości schizotypowej (STPD) charakteryzuje się deficytami w funkcjonowaniu społecznym i interpersonalnym, ekscentrycznym zachowaniem oraz zaburzeniami poznawczymi i percepcyjnymi. Etiologia STPD ma silny komponent genetyczny, z dziedzicznością szacowaną na 30-50%, oraz istotny wpływ unikalnych czynników środowiskowych, takich jak urazy okołoporodowe, przewlekły stres czy zaniedbanie w dzieciństwie. Geny kandydujące związane z STPD obejmują m.in. DTNBP1 (chromosom 6q22.3), polimorfizm COMT Val158Met oraz CACNA1C rs1006737. Neuroobrazowanie wykazuje zmniejszenie objętości istoty szarej w wielu obszarach mózgu, w tym w płacie czołowym i zakrętach przyhipokampowym oraz wrzecionowatym, a także zaburzenia funkcjonalnej łączności między siecią trybu domyślnego (DMN) a siecią kontroli wykonawczej (ECN). Patofizjologia obejmuje hipodopaminergię w korze przedczołowej, szczególnie niedostymulację receptorów D1, co koreluje z deficytami pamięci roboczej i funkcji wykonawczych. Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na lekach przeciwpsychotycznych drugiej generacji, zwłaszcza risperidonie, które wykazują ograniczone, lecz korzystne działanie na objawy STPD.
agonista receptora dopaminowego, ekscentryczne zachowanie, elastyczność poznawcza, epizod psychotyczny, grzbietowo-boczna kora przedczołowa, idee odnoszące, iluzja cielesna, krótkotrwałe zaburzenie psychotyczne, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lęk społeczny, narcystyczne zaburzenie osobowości, ograniczony afekt, paranoja, polimorfizm COMT Val158Met, sieć trybu domyślnego, spektrum schizofrenii, terapia poznawczo-behawioralna, trening umiejętności społecznych, uraz okołoporodowy, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie osobowości schizotypowej, zaburzenie osobowości z pogranicza, zaburzenie percepcyjne, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie schizofreniformiczne, zaburzenie urojeniowe, zakręt przyhipokampowy, zakręt wrzecionowaty, zanik płata skroniowego, zapalenie mózgu