Leki w grupie
„leki do leczenia nadpotliwości”

Leki do leczenia nadpotliwości (hyperhidrosis) stosowane są w przypadku nadmiernej, nieprawidłowej aktywności gruczołów potowych, która wykracza poza fizjologiczną funkcję termoregulacji. Działają one poprzez różne mechanizmy – od hamowania aktywności receptorów cholinergicznych w gruczołach potowych, przez blokowanie kanałów jonowych, po zmniejszenie aktywności gruczołów.

Podstawową grupę stanowią antycholinergiki systemowe, które blokują receptory muskarynowe, zmniejszając wydzielanie potu. Do najczęściej stosowanych należą: oksybutynina (Ditropan, Driptane), glikopironium (Robinul), propantelina oraz metantelina. W Polsce dostępne są preparaty zawierające oksybutyninę (Ditropan, Driptane, Uralex) oraz glikopironium (w niektórych preparatach wieloskładnikowych).

Bardzo skuteczną metodą miejscowego leczenia nadpotliwości są preparaty zawierające sole glinu, które mechanicznie blokują ujścia gruczołów potowych. Wśród preparatów dostępnych w Polsce można wymienić: Etiaxil, Perspirex, Anhydrol Forte czy Antidral. Są one szczególnie skuteczne w leczeniu nadpotliwości pach, dłoni i stóp.

W cięższych przypadkach stosuje się toksynę botulinową (Botox, Dysport, Xeomin), która jest podawana iniekcyjnie i blokuje uwalnianie acetylocholiny w zakończeniach nerwowych gruczołów potowych, prowadząc do zmniejszenia wydzielania potu. Efekt utrzymuje się przez 6-9 miesięcy.

Najnowszą grupą leków stosowanych w leczeniu nadpotliwości są miejscowe inhibitory kanałów jonowych, takie jak sofpironium (Ecclock) czy glipironium (Qbrexza), które jeszcze nie są powszechnie dostępne w Polsce.

Główną zaletą farmakoterapii nadpotliwości jest możliwość nieinwazyjnego leczenia problemu, który istotnie wpływa na jakość życia pacjentów. Leczenie miejscowe pozwala uniknąć efektów ogólnoustrojowych, a większość preparatów jest dostępna bez recepty.

Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi leków przeciw nadpotliwości są efekty antycholinergiczne przy leczeniu systemowym, które obejmują: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, problemy z oddawaniem moczu czy tachykardię. Preparaty miejscowe mogą powodować podrażnienia skóry, a toksyna botulinowa wiąże się z ryzykiem osłabienia mięśni w miejscu podania oraz z możliwością powstania oporności na terapię.

Ze względu na mechanizm działania leki przeciw nadpotliwości można podzielić na: preparaty blokujące gruczoły potowe (sole glinu), leki antycholinergiczne (systemowe i miejscowe), neurotoksyny (toksyna botulinowa) oraz nowsze preparaty działające na kanały jonowe. Wybór odpowiedniej grupy zależy od lokalizacji i nasilenia objawów oraz tolerancji pacjenta na ewentualne działania niepożądane.