zatrucie lekami cholinomimetycznymi
Wskazanie
Zatrucie lekami cholinomimetycznymi to stan zagrożenia życia wywołany nadmierną stymulacją układu przywspółczulnego (parasympatycznego) przez substancje nasilające działanie acetylocholiny. Do zatrucia może dojść w wyniku przedawkowania leków stosowanych w leczeniu jaskry, miastenii, choroby Alzheimera, a także po ekspozycji na pestycydy fosforoorganiczne czy gazowe środki bojowe.
Objawy zatrucia są związane z nadmierną stymulacją receptorów muskarynowych i nikotynowych i obejmują: bradykardię, hipotensję, zwiększone wydzielanie gruczołów (ślinotok, łzawienie, wzmożona potliwość), skurcz oskrzeli, wzmożoną perystaltykę przewodu pokarmowego, miozę, zwiększoną sekrecję soku żołądkowego oraz zaburzenia neurologiczne (drgawki, śpiączka). Charakterystyczny obraz kliniczny opisuje się mnemotechniką SLUDGE/BBB (Salivation, Lacrimation, Urination, Defecation, GI upset, Emesis/Bronchospasm, Bradycardia, Blurred vision).
W leczeniu zatrucia lekami cholinomimetycznymi kluczowe znaczenie ma atropina (Atropinum Sulfuricum), która jako antagonista receptorów muskarynowych blokuje objawy parasympatykotomimetyczne. Podaje się ją dożylnie w dawkach 1-5 mg, które można powtarzać co 5-10 minut do ustąpienia objawów muskarynowych. W przypadku zatruć związkami fosforoorganicznymi stosuje się reaktywatory cholinoesterazy, takie jak pralidoksym (Contrathion) czy obidoksym.
Największe trudności w leczeniu zatruć cholinomimetycznych związane są z koniecznością szybkiego rozpoznania i podjęcia interwencji, gdyż niewłaściwe lub opóźnione leczenie może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu. Wyzwaniem jest także właściwe dawkowanie atropiny – zbyt mała dawka nie zneutralizuje objawów zatrucia, podczas gdy przedawkowanie atropiny może wywołać zespół antycholinergiczny. U pacjentów zatrutych insektycydami fosforoorganicznymi dodatkową trudność stanowi długotrwała opieka ze względu na powolne uwalnianie toksyn z tkanek tłuszczowych i nawroty objawów zatrucia.
W postępowaniu ważną rolę odgrywa również leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe, w tym wspomaganie oddychania, monitorowanie czynności serca i wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych. W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie w warunkach oddziału intensywnej terapii z zastosowaniem respiratora i ciągłego monitorowania funkcji życiowych.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera atropinę siarczan, dostępną w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w przypadku bradykardii zatokowej, arytmii oraz jako premedykację do znieczulenia ogólnego. Jest również używany w leczeniu zatruć insektycydami fosforoorganicznymi i lekami cholinomimetycznymi oraz w diagnostyce radiologicznej w celu rozkurczu mięśniówki gładkiej. Ponadto pomaga w odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej i łagodzeniu stanów spastycznych mięśniówki gładkiej jamy brzusznej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mg/ml
Preparat zawiera atropinę siarczan w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml jako substancję czynną. Jest to roztwór do wstrzykiwań stosowany w leczeniu bradykardii zatokowej oraz arytmii. Wykorzystuje się go także jako środek premedykacyjny przed znieczuleniem ogólnym oraz w zatruciach insektycydami fosforoorganicznymi, lekami cholinomimetycznymi i grzybami zawierającymi muskarynę. Ponadto pomaga w stanach spastycznych mięśniówki gładkiej oraz w diagnostyce radiologicznej poprzez rozkurcz mięśni gładkich i zwolnienie pasażu jelitowego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna