zatrucie insektycydami fosforoorganicznymi
Wskazanie
Zatrucie insektycydami fosforoorganicznymi to stan kliniczny wywołany narażeniem na związki fosforoorganiczne używane w rolnictwie jako środki owadobójcze. Substancje te działają poprzez hamowanie aktywności acetylocholinoesterazy, co prowadzi do nagromadzenia acetylocholiny w synapsach i zaburzenia przekaźnictwa nerwowego. Zatrucie może nastąpić drogą wziewną, przez skórę lub przewód pokarmowy, najczęściej w wyniku przypadkowego spożycia, ekspozycji zawodowej lub prób samobójczych.
Objawy zatrucia dzieli się na muskarynowe (zwiększone wydzielanie gruczołów, skurcz oskrzeli, bradykardia, mioza), nikotynowe (drżenia mięśniowe, tachykardia, nadciśnienie, osłabienie mięśni) oraz ośrodkowe (niepokój, drgawki, śpiączka, depresja oddechowa). Ciężkość objawów zależy od drogi narażenia, dawki i rodzaju związku fosforoorganicznego.
W leczeniu zatrucia kluczowe znaczenie ma atropina (Atropinum Sulfuricum), która blokuje receptory muskarynowe. Podaje się ją dożylnie w zwiększających się dawkach aż do uzyskania atropinizacji. Specyficznym antidotum są oksymy, reaktywatory acetylocholinoesterazy, takie jak pralidoksym (Contrathion) lub obidoksym. W Polsce stosuje się także diazepam (Relanium) do opanowania drgawek i niepokoju towarzyszącego zatruciu.
Największe trudności w leczeniu zatruć insektycydami fosforoorganicznymi to: konieczność szybkiej identyfikacji zatrucia, zapewnienie odpowiedniej wentylacji przy niewydolności oddechowej, trudność w ustaleniu optymalnej dawki atropiny, która może być bardzo wysoka, oraz ryzyko wystąpienia tzw. zespołu pośredniego (osłabienie mięśni występujące 24-96 godzin po zatruciu) i opóźnionej neuropatii. Dodatkowo leczenie komplikuje fakt, że niektóre związki fosforoorganiczne mogą ulegać reaktywacji w organizmie, powodując nawrót objawów zatrucia nawet po kilku dniach od ekspozycji.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera atropinę siarczan, dostępną w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w przypadku bradykardii zatokowej, arytmii oraz jako premedykację do znieczulenia ogólnego. Jest również używany w leczeniu zatruć insektycydami fosforoorganicznymi i lekami cholinomimetycznymi oraz w diagnostyce radiologicznej w celu rozkurczu mięśniówki gładkiej. Ponadto pomaga w odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej i łagodzeniu stanów spastycznych mięśniówki gładkiej jamy brzusznej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mg/ml
Preparat zawiera atropinę siarczan w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml jako substancję czynną. Jest to roztwór do wstrzykiwań stosowany w leczeniu bradykardii zatokowej oraz arytmii. Wykorzystuje się go także jako środek premedykacyjny przed znieczuleniem ogólnym oraz w zatruciach insektycydami fosforoorganicznymi, lekami cholinomimetycznymi i grzybami zawierającymi muskarynę. Ponadto pomaga w stanach spastycznych mięśniówki gładkiej oraz w diagnostyce radiologicznej poprzez rozkurcz mięśni gładkich i zwolnienie pasażu jelitowego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna