niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia zewnątrzoponowego
Wskazanie

Niedociśnienie tętnicze powstałe w wyniku znieczulenia zewnątrzoponowego to częste powikłanie występujące podczas procedur anestezjologicznych w położnictwie, chirurgii ortopedycznej i innych zabiegach. Pojawia się ono na skutek blokady współczulnej, która prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego, co skutkuje spadkiem ciśnienia tętniczego.

Częstość występowania tego powikłania szacuje się na 20-30% przypadków znieczuleń zewnątrzoponowych. Klinicznie objawia się spadkiem ciśnienia skurczowego o więcej niż 20% wartości wyjściowej lub poniżej 90-100 mmHg. U pacjentów mogą wystąpić zawroty głowy, nudności, wymioty, a w cięższych przypadkach utrata przytomności czy zaburzenia perfuzji narządowej.

W leczeniu niedociśnienia po znieczuleniu zewnątrzoponowym stosuje się przede wszystkim leki wazopresyjne. W Polsce najczęściej używanymi preparatami są: Efedryna WZF, Phenylephrine WZF (fenylefryna), Neosynefryna (fenylefryna), Levonor (noradrenalina), Dopamin WZF (dopamina) oraz Metaraminol. Leczenie uzupełnia się odpowiednim nawodnieniem dożylnym z użyciem krystaloidów (0,9% NaCl, Płyn Ringera) lub koloidów.

Największym wyzwaniem w leczeniu niedociśnienia po znieczuleniu zewnątrzoponowym jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie terapii, zanim dojdzie do objawów klinicznych, szczególnie u pacjentek ciężarnych, gdzie spadek ciśnienia może wpłynąć na perfuzję łożyska i dobrostan płodu. Dodatkową trudnością jest dobór odpowiednich dawek leków wazopresyjnych, które powinny być wystarczające do stabilizacji ciśnienia, ale nie prowadzić do nadmiernego skurczu naczyń i tachykardii.

Profilaktyka niedociśnienia obejmuje podaż płynów przed wykonaniem znieczulenia (preload), ułożenie pacjenta w pozycji zapobiegającej zespołowi żyły głównej dolnej, a także niekiedy profilaktyczne stosowanie małych dawek środków wazopresyjnych. Coraz częściej stosuje się też ciągły wlew fenylefryny jako metodę zapobiegającą spadkom ciśnienia, szczególnie podczas cięć cesarskich.