polekowe zapalenie skóry
Polekowe zapalenie skóry (ang. drug-induced dermatitis) to reakcja niepożądana na leki, która objawia się różnorodnymi zmianami skórnymi. Może mieć charakter alergiczny lub niealergiczny i występować w różnych postaciach klinicznych – od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje zagrażające życiu.
Do najczęstszych postaci polekowego zapalenia skóry należą: osutka plamisto-grudkowa, pokrzywka, wyprysk kontaktowy, fototoksyczność lub fotoalergiczny, rumień trwały (fixed drug eruption) oraz ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella). Leki najczęściej wywołujące reakcje skórne to antybiotyki (zwłaszcza β-laktamy, sulfonamidy), niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwdrgawkowe oraz allopurynol.
Diagnostyka polekowego zapalenia skóry opiera się na dokładnym wywiadzie, ocenie klinicznej, testach alergicznych (patch tests, testy śródskórne) oraz w niektórych przypadkach biopsji skóry. Leczenie obejmuje przede wszystkim odstawienie leku wywołującego reakcję, stosowanie leków przeciwhistaminowych, miejscowych lub ogólnych glikokortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach intensywną terapię wspomagającą.
Istotnym aspektem postępowania jest dokładna dokumentacja reakcji polekowej i edukacja pacjenta w zakresie unikania uczulającego leku oraz potencjalnie leków o podobnej strukturze chemicznej. W niektórych przypadkach może być konieczne przeprowadzenie procedury desensytyzacji, gdy lek wywołujący reakcję jest niezbędny dla pacjenta i nie może być zastąpiony alternatywnym preparatem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Coldrex Complex Grip 500 mg + 200 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Coldrex Complex Grip zawiera paracetamol (500 mg), gwajafenezynę (200 mg) oraz fenylefrynę chlorowodorek (10 mg). Działania niepożądane związane z paracetamolem występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), a ciężkie reakcje, takie jak toksyczna nekroliza naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), zaburzenia czynności wątroby, trombocytopenia, agranulocytoza oraz ostre zapalenie trzustki, są bardzo rzadkie (<1/10 000). Gwajafenezyna wywołuje działania niepożądane rzadko, obejmujące reakcje alergiczne, duszność, nudności, wymioty oraz wysypkę. Fenylefryna może powodować objawy ze strony układu nerwowego (nerwowość, ból głowy), sercowo-naczyniowego (tachykardia, podwyższone ciśnienie tętnicze), a także rzadko ostry atak jaskry z zamkniętym kątem przesączania i zatrzymanie moczu, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, astma aspirynowa, Coldrex Complex Grip, dyzuria, fenylefryna, gwajafenezyna, jaskra z zamkniętym kątem, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, polekowe zapalenie skóry, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, ropomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coldrex Complex Grip 500 mg + 100 mg + 6,1 mg
Lek Coldrex Complex Grip w kapsułkach twardych zawiera paracetamol (500 mg), gwajafenezynę (100 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (6,1 mg, odpowiadający 5 mg fenylefryny). Preparat jest zwykle dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Paracetamol może bardzo rzadko powodować trombocytopenię, agranulocytozę, leukopenię, pancytopenię i neutropenię, a także rzadko reakcje anafilaktyczne i alergiczne. U pacjentów wrażliwych na NLPZ możliwy jest bardzo rzadki skurcz oskrzeli. Istnieje również ryzyko bardzo rzadkich, ciężkich reakcji skórnych (TEN, SJS, AGEP) oraz zaburzeń czynności wątroby. Gwajafenezyna może rzadko wywoływać reakcje alergiczne, duszność oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka). Fenylefryna, o nieznanej częstości działań niepożądanych, może powodować objawy ze strony układu nerwowego (ból i zawroty głowy), psychicznego (nerwowość, bezsenność), sercowo-naczyniowego (podwyższone ciśnienie tętnicze, tachykardia, zaburzenia rytmu) oraz rzadko ostre ataki jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Zaburzenia układu moczowego, takie jak dyzuria i zatrzymanie moczu, są bardziej prawdopodobne u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, bradykardia odruchowa, dyzuria, element morfotyczny krwi, fenylefryna, granulocyt, gwajafenezyna, jaskra z zamkniętym kątem, kwas acetylosalicylowy, leukocyt, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neutrofil, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry atak jaskry, pancytopenia, paracetamol, płytka krwi, pokrzywka, polekowe zapalenie skóry, przerost gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona