Leki w grupie
„roztwory elektrolitowe”
Roztwory elektrolitowe to preparaty zawierające elektrolity, czyli jony niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Stosowane są głównie w terapii zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz w stanach odwodnienia. Roztwory te umożliwiają uzupełnienie niedoborów elektrolitów, wyrównanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia organizmu.
W zależności od składu i stężenia elektrolitów, roztwory dzielimy na izotoniczne (o osmolarności zbliżonej do osocza), hipotoniczne (o niższej osmolarności) i hipertoniczne (o wyższej osmolarności). Do najczęściej stosowanych roztworów należą: 0,9% NaCl (sól fizjologiczna), roztwór Ringera, roztwór Ringera z mleczanami, oraz roztwory wieloelektrolitowe.
Wśród najważniejszych preparatów dostępnych w Polsce wymienić można: Natrium Chloratum 0,9% (chlorek sodu), PWE (płyn wieloelektrolitowy), Sterofundin, Optilyte, Plasmalyte, Ringer, Ringer Lactate, Multilyte, Kalipoz (roztwór chlorku potasu), oraz preparaty z dodatkiem glukozy jak Glukoza 5% czy G5%+NaCl 0,9%.
Główną zaletą stosowania roztworów elektrolitowych jest możliwość szybkiego i precyzyjnego uzupełnienia niedoborów płynów i elektrolitów, co ma kluczowe znaczenie w stanach nagłych, podczas zabiegów operacyjnych oraz w intensywnej terapii. Ponadto, dzięki różnorodności dostępnych preparatów, można dobrać roztwór odpowiedni do konkretnego zaburzenia elektrolitowego.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach. Zbyt szybkie podawanie roztworów elektrolitowych może prowadzić do przewodnienia i obrzęków. Niewłaściwy dobór roztworu może pogłębić istniejące zaburzenia elektrolitowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością serca, obrzękiem płuc, oraz zaburzeniami elektrolitowymi. Hiperkaliemia po podaniu roztworów zawierających potas może być groźna dla życia, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek.
Roztwory elektrolitowe można podzielić na kilka podgrup: roztwory pojedynczych elektrolitów (np. 0,9% NaCl, roztwory KCl), roztwory wieloelektrolitowe (np. roztwór Ringera, PWE), roztwory buforowane (np. roztwór Ringera z mleczanami, który zawiera bufor w postaci mleczanu), oraz roztwory koloidowe (np. dekstran, hydroksyetyloskrobia), które oprócz elektrolitów zawierają cząsteczki koloidowe zwiększające ciśnienie onkotyczne i dłużej utrzymujące się w przestrzeni wewnątrznaczyniowej.
Lista leków w tej grupie
-
Gelaspan – Roztwór do infuzji – –
Produkt leczniczy stanowi roztwór do infuzji zawierający żelatynę zmodyfikowaną płynną oraz zbilansowany zestaw elektrolitów, w tym sole sodu, potasu, wapnia i magnezu. Jest stosowany jako koloidalny środek osoczozastępczy w terapii hipowolemii oraz wstrząsu. Wskazany jest również do zapobiegania niedociśnieniu związanym ze względną hipowolemią podczas znieczulenia zewnątrzoponowego lub rdzeniowego oraz w trakcie zabiegów chirurgicznych z dużą utratą krwi. Ponadto stosowany jest podczas procedur z krążeniem pozaustrojowym jako element płynu płuczącego w połączeniu z roztworami krystaloidowymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Duosol zawierający 2 mmol/l potasu – Roztwór do hemofiltracji – –
Jest to gotowy do użycia roztwór do hemofiltracji, zawierający elektrolity takie jak sód, potas, wapń, magnez, chlorki oraz wodorowęglany, a także glukozę. Roztwór składa się z dwóch komór – mniejszej zawierającej elektrolity oraz większej z roztworem wodorowęglanu. Preparat znajduje zastosowanie u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek, którzy wymagają ciągłej hemofiltracji. Produkt cechuje się przezroczystą, bezbarwną postacią oraz pH w zakresie 7,0-8,0.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Potassium Chloride 0,3% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun – Roztwór do infuzji – 3 g/l + 9 g/l
Roztwór do infuzji zawiera chlorek potasu i chlorek sodu w stężeniach 0,15% lub 0,3% potasu oraz stałym 0,9% sodu. Preparat służy do korygowania i utrzymywania równowagi elektrolitowej, zwłaszcza potasu, sodu i chlorku oraz bilansu płynów. Wskazany jest w leczeniu hipokaliemii, odwodnienia hipo- i izotonicznego oraz zasadowicy hipochloremicznej. Jest przezroczystym, bezbarwnym roztworem wodnym o pH około 4,5–7,0 i osmolarności około 340–380 mOsm/l.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Natrium chloratum 0,9% Baxter – Roztwór do infuzji – 9 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający 0,9% chlorku sodu, co odpowiada 9 g/l, z jonami sodu i chlorku w stężeniu 154 mmol/l. Produkt ten jest stosowany przede wszystkim w leczeniu utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego oraz niedoboru sodu. Może być również używany do rozcieńczania i rozpuszczania kompatybilnych preparatów do podawania pozajelitowego. Roztwór jest przezroczysty i nie zawiera widocznych cząstek.
-
Natrium chloratum 0,9% Kabi – Rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych – 9 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem chlorku sodu o stężeniu 0,9%, który zawiera 9 mg chlorku sodu w 1 ml roztworu oraz wodę do wstrzykiwań. Jest to przezroczysty i bezbarwny rozpuszczalnik stosowany do sporządzania leków parenteralnych podawanych dożylnie, domięśniowo lub podskórnie. Używa się go jako nośnik lub rozpuszczalnik dla różnych produktów leczniczych. Preparat stosuje się w celu zapewnienia odpowiedniego rozcieńczenia i podania leków w formie iniekcji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sterofundin ISO – Roztwór do infuzji – –
Roztwór do infuzji zawiera sodu chlorek, potasu chlorek, magnezu chlorek, wapnia chlorek, sodu octan oraz kwas L-jabłkowy. Preparat jest stosowany do uzupełniania utraconego płynu pozakomórkowego w przypadku odwodnienia izotonicznego, zwłaszcza gdy występuje kwasica lub istnieje bezpośrednie ryzyko jej wystąpienia. Posiada właściwości izotoniczne, co umożliwia skuteczne i bezpieczne wyrównanie zaburzeń elektrolitowych. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny i przeznaczony do podawania wewnątrznaczyniowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
0,9% Sodium Chloride-BRAUN – Roztwór do infuzji – 9 mg/ml
Roztwór składający się z chlorku sodu w stężeniu 9 mg/ml służy do uzupełniania płynów i elektrolitów w organizmie. Zawiera sód i chlorek, które pomagają zwalczać niedobory tych elektrolitów oraz alkalozę hipochloremiczną. Preparat jest stosowany do krótkoterminowego uzupełniania objętości śródnaczyniowej oraz leczenia odwodnienia o charakterze hipotonicznym lub izotonicznym. Może być także używany zewnętrznie do płukania ran oraz nawilżania opatrunków i tamponów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gnak – Roztwór do infuzji – –
Jest to roztwór do infuzji zawierający glukozę, chlorki sodu, potasu, magnezu oraz octan sodu, który dostarcza niezbędne elektrolity i węglowodany. Preparat jest stosowany w celu uzupełnienia wody, energii i elektrolitów u pacjentów z niedoborami lub gdy normalne przyjmowanie pokarmu i płynów jest niewystarczające. Roztwór ma przezroczystą formę, o odpowiednim pH i osmolarności, co zapewnia bezpieczeństwo jego podania. Jest wykorzystywany głównie w terapii infuzyjnej, gdy konieczne jest szybkie wyrównanie niedoborów organizmu.
Wskazania do stosowaniaKategoria leku -
Natrium chloratum 0,9% Fresenius – Roztwór do infuzji – 9 mg/ml
Roztwór do infuzji zawierający 9 g chlorku sodu na litr, o osmolarności 308 mOsmol/l i pH w zakresie 4,5–7,0. Stosowany jest do pozajelitowego uzupełniania płynów oraz elektrolitów, takich jak sód i chlorki. Może być używany do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów oraz innych produktów leczniczych. Dodatkowo znajduje zastosowanie jako roztwór do przepłukiwania podczas zabiegów chirurgicznych oraz do sprawdzania aparatury do dializy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius – Roztwór do infuzji – (33,3 mg + 3 mg)/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do infuzji zawierającym glukozę (5%) oraz chlorek sodu (0,9%) w odpowiednich proporcjach. Preparat stosuje się w leczeniu odwodnienia hipertonicznego lub izotonicznego oraz do pozajelitowego uzupełniania płynów, węglowodanów i elektrolitów, zwłaszcza gdy inne drogi podania nie są możliwe. Może być również używany do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów oraz innych produktów leczniczych. Umożliwia skuteczną suplementację organizmu w sytuacjach wymagających infuzji dożylnej, również u dzieci.
Wskazania do stosowania- odwodnienie hipertoniczne
- odwodnienie izotoniczne
- pozajelitowe uzupełnianie elektrolitów
- pozajelitowe uzupełnianie płynów
- pozajelitowe uzupełnianie węglowodanów
- rozcieńczanie koncentratów elektrolitów
- rozcieńczanie produktów leczniczych
- rozpuszczanie koncentratów elektrolitów
- rozpuszczanie produktów leczniczych
Substancja czynna -
Płyn Ringera z mleczanami Fresenius – Roztwór do infuzji – –
Roztwór do infuzji zawierający chlorki sodu, potasu i wapnia oraz mleczan sodu, który dostarcza ważnych jonów elektrolitów. Stosowany jest w celu uzupełnienia odwodnienia oraz leczenia hipowolemii spowodowanej oparzeniami, zabiegami chirurgicznymi, czy wstrząsem krwotocznym. Pomaga w wyrównaniu niedoboru wody i elektrolitów różnych przyczyn, takich jak wymioty, biegunka lub przetoki. Może być także używany do rozcieńczania oraz rozpuszczania innych leków nie powodujących niezgodności.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Injectio Glucosi 5 % + Natrii Chlorati 0,9 % 2:1 Viaflo – Roztwór do infuzji – 33 g/l + 3 g/l
Preparat jest roztworem do infuzji zawierającym 3,3% glukozy oraz 0,3% chlorku sodu. Stanowi źródło wody, elektrolitów i węglowodanów, dostarczając organizmowi niezbędne substancje odżywcze. Stosowany jest w leczeniu odwodnienia oraz hipowolemii, szczególnie gdy przyjmowanie płynów drogą naturalną jest ograniczone. Dzięki swej formule wspomaga wyrównanie poziomu płynów i jonów w organizmie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Benelyte – Roztwór do infuzji – –
Preparat stanowi przezroczysty roztwór do infuzji zawierający glukozę oraz sole elektrolitów, takich jak chlorki sodu, potasu, wapnia i magnezu oraz jony octanowe. Jego skład zapewnia izotoniczne uzupełnienie płynów i elektrolitów wraz z częściowym pokryciem zapotrzebowania na węglowodany. Stosuje się go u dzieci i młodzieży do okołooperacyjnego uzupełniania płynów, leczenia odwodnienia izotonicznego oraz krótkotrwałego uzupełniania objętości krwi krążącej. Może być także wykorzystywany jako rozcieńczalnik dla koncentratów elektrolitowych i innych kompatybilnych leków.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Duosol nie zawierający potasu – Roztwór do hemofiltracji – –
Produkt to przezroczysty, bezbarwny roztwór do hemofiltracji zawierający elektrolity takie jak sód, wapń, magnez, chlorki oraz wodorowęglan i glukozę. Składniki te są dokładnie dobrane, aby wspierać pacjentów z ostrą niewydolnością nerek. Roztwór stosuje się u osób wymagających ciągłej hemofiltracji, niezależnie od przyczyny niewydolności nerek. Preparat zapewnia odpowiednią równowagę elektrolitową oraz osmolarność.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ringer – Roztwór do infuzji dożylnych – (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający chlorki sodu, potasu oraz wapnia, służący do uzupełniania strat płynów pozakomórkowych. Preparat zawiera sód, potas i wapń w określonych stężeniach, które pomagają przywrócić równowagę elektrolitową organizmu. Stosuje się go głównie w leczeniu odwodnienia izotonicznego. Roztwór jest klarowny i przeznaczony do podawania dożylnie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Duosol zawierający 4 mmol/l potasu – Roztwór do hemofiltracji – –
Roztwór do hemofiltracji zawiera m.in. elektrolity takie jak sód, potas, wapń, magnez oraz glukozę i wodorowęglan. Produkt jest przeznaczony do stosowania u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek wymagających ciągłej hemofiltracji. Stosuje się go w celu uzupełnienia składników elektrolitowych i utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej podczas terapii. Preparat występuje w postaci przezroczystego, bezbarwnego roztworu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Płyn Ringera Fresenius – Roztwór do infuzji – (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający chlorki sodu, potasu oraz wapnia w określonych stężeniach, które zapewniają odpowiednią osmolarność i pH. Produkt stosuje się głównie w celu leczenia odwodnienia izotonicznego oraz hipowolemii spowodowanej m.in. oparzeniami, utratą płynów po operacjach czy wstrząsem krwotocznym. Roztwór pomaga uzupełnić elektrolity i płyny organizmu, co jest niezbędne w stanach niedoboru wody i soli mineralnych. Może także służyć do rozcieńczania i rozpuszczania innych leków, które nie wykazują niezgodności z tym roztworem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius – Roztwór do infuzji – (25 mg + 4,5 mg)/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający 5% glukozę oraz 0,9% chlorek sodu, co odpowiada dostarczeniu węglowodanów oraz elektrolitów: sodu i chlorków. Preparat stosuje się w celu pozajelitowego uzupełniania płynów, węglowodanów oraz elektrolitów u pacjentów. Może być również używany do rozcieńczania i rozpuszczania koncentratów elektrolitów i innych produktów leczniczych. Roztwór ma osmolarność 293 mOsmol/l i jest przeznaczony do podawania dożylnie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna