Leki w grupie
„roztwory glukozy”

Roztwory glukozy to preparaty medyczne zawierające glukozę (dekstrozę) rozpuszczoną w wodzie do iniekcji, stosowane w lecznictwie głównie jako płyny infuzyjne. Działają jako źródło energii i wody dla organizmu, dostarczając niezbędnych kalorii i zapobiegając odwodnieniu. Glukoza jest podstawowym substratem energetycznym dla komórek, szczególnie dla mózgu, który jest całkowicie zależny od jej dostępności.

Roztwory glukozy występują w różnych stężeniach, najczęściej jako: 5% (izotoniczna), 10%, 20%, 30%, 40% i 50% (hipertoniczne). Niższe stężenia (5%, 10%) stosowane są głównie do nawadniania i jako nośnik dla leków, natomiast wyższe stężenia (20% i więcej) wykorzystywane są w przypadkach wymagających szybkiego dostarczenia energii lub leczenia hipoglikemii.

Na polskim rynku dostępne są roztwory glukozy pod różnymi nazwami handlowymi, takimi jak: Glucosum (Polfa), Glucose (Baxter), Glukoza (B.Braun), Płyn infuzyjny z glukozą (Fresenius Kabi). Wszystkie zawierają tę samą substancję czynną – glukozę jednowodną – różniąc się głównie stężeniem i objętością opakowania.

Największe zalety stosowania roztworów glukozy to: możliwość szybkiego uzupełnienia niedoborów energetycznych, łatwa dostępność i przyswajalność przez organizm, skuteczność w leczeniu hipoglikemii, a także możliwość wykorzystania jako nośnika dla wielu leków podawanych dożylnie. Roztwory glukozy są także wykorzystywane w żywieniu pozajelitowym jako składnik mieszanin odżywczych.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Zbyt szybkie podanie stężonych roztworów może prowadzić do hiperglikemii, zaburzeń elektrolitowych i przewodnienia. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie poziomu glukozy we krwi podczas infuzji. Długotrwałe stosowanie roztworów glukozy bez odpowiedniego uzupełnienia elektrolitów może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Hipertoniczne roztwory podane niewłaściwie mogą powodować podrażnienie żył, zakrzepicę i uszkodzenie tkanek w przypadku wynaczynienia.

Roztwory glukozy można podzielić na podgrupy ze względu na stężenie: roztwory izoosmotyczne (5%), które nie powodują przepływu wody między przestrzeniami płynowymi organizmu; roztwory hiperosmotyczne (10%-50%), które powodują przepływ wody z przestrzeni pozanaczyniowej do naczyń. Istnieją także mieszane roztwory glukozy, zawierające dodatkowo elektrolity (np. roztwór glukozy z NaCl) lub inne substancje aktywne, stosowane w specyficznych sytuacjach klinicznych.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl