żywienie pozajelitowe
Wskazanie

Żywienie pozajelitowe to metoda dostarczania pacjentowi niezbędnych składników odżywczych drogą dożylną, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest stosowane u pacjentów, u których niemożliwe jest przyjmowanie pokarmu doustnie lub dojelitowo w ilości wystarczającej do pokrycia zapotrzebowania energetycznego oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Wskazania do żywienia pozajelitowego obejmują: niewydolność przewodu pokarmowego (np. zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego), rozległe oparzenia, ciężkie niedożywienie, niektóre choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego w fazie zaostrzenia), stan po rozległych zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego, a także ciężkie stany septyczne.

W żywieniu pozajelitowym stosuje się specjalne preparaty dostępne w Polsce, takie jak: Aminoven, Aminoplasmal, Vamin, Primene, Aminosteril (roztwory aminokwasów), Intralipid, Lipofundin, ClinOleic, SMOFlipid (emulsje tłuszczowe), a także preparaty wszystkich składników odżywczych w jednym worku (tzw. preparaty all-in-one) jak Kabiven, NuTRIflex, Olimel, SmofKabiven czy Clinimix.

Największymi trudnościami podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego są powikłania związane z dostępem naczyniowym (zakażenia odcewnikowe, zakrzepica żylna), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome) u pacjentów wyniszczonych oraz powikłania wątrobowe związane z długotrwałym żywieniem pozajelitowym. Kluczowe jest także precyzyjne dostosowanie składu i objętości mieszaniny żywieniowej do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz regularne monitorowanie parametrów biochemicznych.

Prowadzenie żywienia pozajelitowego wymaga doświadczonego zespołu medycznego, składającego się z lekarza, farmaceuty, dietetyka i pielęgniarki, którzy wspólnie ustalają skład, dawkowanie oraz monitorują skuteczność i bezpieczeństwo terapii. W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego, szczególnie w warunkach domowych, istotne jest także odpowiednie przeszkolenie pacjenta lub jego opiekunów w zakresie obsługi dostępu naczyniowego i podaży preparatów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl