Leki w grupie
„preparaty do żywienia pozajelitowego”

Preparaty do żywienia pozajelitowego stanowią grupę specjalistycznych mieszanin odżywczych przeznaczonych do podawania drogą dożylną u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego lub gdy funkcja ta jest niewystarczająca. Żywienie pozajelitowe (parenteral nutrition, PN) dostarcza niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem układu pokarmowego.

Preparaty te zawierają makroskładniki (aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe), elektrolity (sód, potas, chlorki, fosforany, magnez, wapń), mikroelementy (cynk, miedź, mangan, chrom, selen) oraz witaminy rozpuszczalne w wodzie i tłuszczach. Podawane są najczęściej w postaci mieszanin typu „all-in-one”, które zawierają wszystkie niezbędne składniki w jednym worku lub butelce.

Do głównych grup preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym należą: roztwory aminokwasów (np. Aminoplasmal, Aminoven, Aminosteril, Vamin), emulsje tłuszczowe (np. Intralipid, Lipofundin, ClinOleic, SMOFlipid), roztwory glukozy oraz gotowe mieszaniny „all-in-one” (np. Kabiven, Nutriflex, Olimel, SmofKabiven). Jako uzupełnienie stosowane są preparaty elektrolitów, witamin (np. Cernevit, Soluvit, Vitalipid) i pierwiastków śladowych (np. Addamel, Tracutil).

Największą zaletą żywienia pozajelitowego jest możliwość dostarczenia pacjentowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych w sytuacjach, gdy żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe lub przeciwwskazane. Jest to terapia ratująca życie u pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, po rozległych operacjach brzusznych, z ciężkim zapaleniem trzustki, zespołem krótkiego jelita czy w stanach ciężkiego niedożywienia.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem preparatów do żywienia pozajelitowego obejmują powikłania metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe, zespół ponownego odżywienia), infekcyjne (zakażenia odcewnikowe), mechaniczne (związane z dostępem naczyniowym) oraz wątrobowe (cholestaza, stłuszczenie wątroby). Długotrwałe żywienie pozajelitowe może prowadzić do choroby wątroby związanej z żywieniem pozajelitowym (PNALD).

Preparaty do żywienia pozajelitowego dzielą się na kilka podgrup: standardowe (dla pacjentów bez szczególnych wymagań metabolicznych), specjalistyczne (np. dla pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, w stanach stresu metabolicznego), pediatryczne (dostosowane do potrzeb dzieci i noworodków) oraz do żywienia domowego (przeznaczone do długotrwałego stosowania w warunkach domowych). Dostępne są również preparaty jednoskładnikowe (np. tylko aminokwasy czy emulsje tłuszczowe) oraz wieloskładnikowe (mieszaniny kompletne lub częściowo kompletne).

Lista leków w tej grupie

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl