dostarczenie egzogennych kwasów tłuszczowych
Wskazanie

Dostarczenie egzogennych kwasów tłuszczowych jest wskazaniem medycznym stosowanym w przypadkach, gdy organizm pacjenta nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować niezbędnych kwasów tłuszczowych lub gdy ich poziom jest znacząco obniżony. Egzogenne kwasy tłuszczowe, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), muszą być dostarczane z zewnątrz, ponieważ organizm nie potrafi ich samodzielnie wytwarzać. Należą do nich kwasy omega-3 (m.in. kwas alfa-linolenowy, EPA, DHA) oraz omega-6 (kwas linolowy, kwas arachidonowy).

Wskazanie to występuje najczęściej u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, w stanach niedożywienia, u osób żywionych pozajelitowo przez dłuższy czas, u wcześniaków, pacjentów po rozległych operacjach, z ciężkimi oparzeniami, w chorobach wątroby oraz u osób z zaburzeniami metabolicznymi. Niedobór egzogennych kwasów tłuszczowych może prowadzić do osłabienia funkcji układu odpornościowego, problemów skórnych, zaburzeń rozwoju układu nerwowego oraz zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

W leczeniu stosuje się preparaty zawierające kwasy omega-3 i omega-6 w odpowiednich proporcjach. Na polskim rynku dostępne są takie leki jak: Omegamed, Suliqua, Eskimo-3, Cardiol, Trigliv, Lipaxan czy Triomar. W przypadku pacjentów żywionych pozajelitowo stosuje się emulsje tłuszczowe do podawania dożylnego, takie jak Smoflipid, Clinoleic, Intralipid czy Lipoplus. Dla niemowląt i dzieci dostępne są specjalne preparaty, np. Bebiko Pro+, Bebilon Profutura czy Nutramigen LGG.

Największe trudności w leczeniu pacjentów wymagających dostarczenia egzogennych kwasów tłuszczowych obejmują ustalenie optymalnej dawki i proporcji różnych kwasów tłuszczowych, monitorowanie efektów terapii oraz zapobieganie interakcjom z innymi lekami. U pacjentów z zaburzeniami wchłaniania może być konieczne stosowanie specjalnych form podania, aby zapewnić skuteczne przyswajanie kwasów tłuszczowych. Istotnym wyzwaniem jest również długoterminowe utrzymanie compliance pacjentów, szczególnie w przypadku przewlekłego stosowania suplementacji, oraz właściwe dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb metabolicznych pacjenta.