żywienie pozajelitowe w przypadku gdy żywienie dojelitowe jest niewystarczające
Wskazanie

Żywienie pozajelitowe to metoda odżywiania pacjenta, która polega na dostarczaniu składników odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest stosowane w przypadkach, gdy żywienie dojelitowe jest niewystarczające, czyli gdy podawanie substancji odżywczych przez przewód pokarmowy nie zapewnia odpowiedniego pokrycia zapotrzebowania energetycznego i/lub białkowego pacjenta.

Wskazaniami do wdrożenia żywienia pozajelitowego są: zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, przetoki przewodu pokarmowego, zespół jelita krótkiego, niektóre choroby nowotworowe, stany po rozległych zabiegach chirurgicznych, oraz sytuacje, gdy pacjent nie może przyjmować wystarczającej ilości substancji odżywczych drogą dojelitową mimo prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego.

W żywieniu pozajelitowym stosuje się preparaty zawierające aminokwasy, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy. W Polsce dostępne są m.in. preparaty takie jak: Aminoven, Aminoplasmal, Vamin (roztwory aminokwasów), Glucose, Glukoza (roztwory glukozy), Intralipid, ClinOleic, Lipofundin, SMOFlipid (emulsje tłuszczowe). Dla pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego stosuje się także gotowe mieszaniny – worki trójkomorowe, np. Kabiven, NuTRIflex, Olimel, SmofKabiven.

Największymi trudnościami podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego są powikłania związane z dostępem naczyniowym (zakażenia cewnika, zakrzepica, niedrożność), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), powikłania wątrobowe (stłuszczenie wątroby, cholestaza), a także zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Istotnym wyzwaniem jest także właściwe zbilansowanie składu mieszaniny żywieniowej oraz monitorowanie stanu pacjenta, aby uniknąć niedożywienia z jednej strony i przeciążenia metabolicznego z drugiej.

Żywienie pozajelitowe powinno być prowadzone przez zespół specjalistów z doświadczeniem w terapii żywieniowej, z udziałem lekarza, farmaceuty, dietetyka i pielęgniarki. Decyzja o włączeniu żywienia pozajelitowego powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka związanego z tą metodą leczenia.