Leki w grupie
„emulsje do infuzji”

Emulsje do infuzji to preparaty farmaceutyczne przeznaczone do podawania dożylnego, które zawierają substancje odżywcze lub lecznicze zdyspergowane w postaci kropelek w fazie wodnej. Najczęściej stosowane są jako element żywienia pozajelitowego, dostarczając organizmowi niezbędnych lipidów, kwasów tłuszczowych, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz energii.

Emulsje do infuzji działają poprzez dostarczanie składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem przewodu pokarmowego. Zawierają one tłuszcze roślinne (sojowe, oliwkowe) lub rybne, które są zdyspergowane w wodzie z użyciem emulgatorów (najczęściej fosfolipidów pochodzenia jajecznego). Typowe emulsje zawierają cząsteczki lipidowe o wielkości 0,5 μm, co umożliwia ich bezpieczne podanie dożylne.

Do najważniejszych emulsji do infuzji należą: Intralipid, Lipofundin, Smoflipid, ClinOleic, Omegaven i Lipidem. Zawierają one różne kombinacje olejów, takie jak olej sojowy (np. Intralipid 20%), mieszaniny olejów sojowego i MCT (np. Lipofundin MCT/LCT 20%), czy bardziej złożone kompozycje zawierające oleje rybne bogate w kwasy omega-3 (np. Smoflipid).

Wśród substancji czynnych występujących w emulsjach do infuzji znajdują się: olej sojowy, olej z oliwek, triglicerydy o średniej długości łańcucha (MCT), olej rybny bogaty w kwasy omega-3 oraz olej z orzechów kokosowych. Na polskim rynku dostępne są preparaty jak: Intralipid 10%, 20%, 30% (olej sojowy), Clinoleic 20% (olej z oliwek i sojowy), Smoflipid 20% (kompozycja różnych olejów) oraz Omegaven (olej rybny).

Największymi zaletami stosowania emulsji do infuzji są: możliwość dostarczenia dużej ilości kalorii w małej objętości płynu, dostarczenie niezbędnych kwasów tłuszczowych (szczególnie NNKT), umożliwienie rozpuszczania i transportu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz zmniejszenie ryzyka niedoborów tłuszczowych u pacjentów długotrwale żywionych pozajelitowo.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem emulsji do infuzji obejmują: ryzyko zespołu przeładowania tłuszczami (fat overload syndrome), reakcje alergiczne (szczególnie u osób z alergią na soję lub jaja), zaburzenia funkcji wątroby przy długotrwałym stosowaniu, zwiększone ryzyko infekcji związane z bogatą pożywką dla drobnoustrojów, jaką stanowią lipidy, oraz możliwość interakcji z niektórymi lekami podawanymi jednocześnie.

Emulsje do infuzji można podzielić na kilka podgrup: emulsje pierwszej generacji (zawierające wyłącznie olej sojowy, np. Intralipid), emulsje drugiej generacji (mieszaniny olejów sojowego i MCT, np. Lipofundin MCT/LCT), emulsje trzeciej generacji (zawierające olej z oliwek, np. ClinOleic) oraz emulsje czwartej generacji (złożone mieszaniny zawierające oleje rybne bogate w kwasy omega-3, np. Smoflipid, Omegaven). Każda kolejna generacja charakteryzuje się korzystniejszym profilem metabolicznym i mniejszym ryzykiem działań niepożądanych.