Leki w grupie
„mieszanki do żywienia pozajelitowego”

Mieszanki do żywienia pozajelitowego są preparatami stosowanymi w przypadku, gdy pacjent nie może przyjmować pokarmu drogą przewodu pokarmowego lub gdy absorpcja składników odżywczych jest niewystarczająca. Zawierają one wszystkie niezbędne składniki odżywcze: aminokwasy, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, mikroelementy i witaminy w formie dostosowanej do podania dożylnego.

Wyróżniamy dwa główne rodzaje mieszanek: dwukomorowe i trójkomorowe. Mieszanki dwukomorowe zawierają aminokwasy i glukozę, natomiast trójkomorowe dodatkowo emulsję tłuszczową. Przykładowe preparaty dostępne na polskim rynku to: Aminoven, Aminoplasmal, Aminosteril (roztwory aminokwasów), Glucose (roztwory glukozy), Intralipid, Smoflipid, Clinoleic (emulsje tłuszczowe), oraz gotowe mieszanki jak Kabiven, NuTRIflex, OliClinomel, SmofKabiven.

Główną zaletą stosowania mieszanek do żywienia pozajelitowego jest możliwość precyzyjnego dostarczenia wszystkich niezbędnych składników odżywczych pacjentom, którzy nie mogą odżywiać się drogą doustną lub enteralną. Umożliwiają one utrzymanie prawidłowego stanu odżywienia, wspomagają procesy gojenia i rekonwalescencji oraz zapobiegają powikłaniom wynikającym z niedożywienia.

Stosowanie żywienia pozajelitowego wiąże się jednak z ryzykiem powikłań, takich jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne (np. hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), powikłania związane z dostępem naczyniowym oraz zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do chorób wątroby związanych z żywieniem pozajelitowym (PNALD) oraz atrofii błony śluzowej jelit.

W zależności od potrzeb pacjenta, mieszanki do żywienia pozajelitowego dzielą się na standardowe (o stałym składzie) oraz indywidualizowane (przygotowywane dla konkretnego pacjenta). Można je również podzielić ze względu na osmolarność na mieszanki obwodowe (niskoosomolarne, podawane do żył obwodowych) oraz centralne (wysokoosmolarne, wymagające podania do dużych żył centralnych).

Istnieją również specjalistyczne mieszanki dostosowane do konkretnych stanów klinicznych, np. mieszanki dla pacjentów z niewydolnością nerek (Nephramine), mieszanki dla pacjentów z niewydolnością wątroby (Aminosteril Hepa), mieszanki wzbogacone w glutaminę dla pacjentów w stanie ciężkim (Dipeptiven) czy mieszanki dla wcześniaków i noworodków (Primene).