Leki w grupie
„preparat do żywienia pozajelitowego”

Preparaty do żywienia pozajelitowego to specjalistyczne rozwiązania odżywcze stosowane u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub enteralną. Dostarczają one wszystkie niezbędne składniki odżywcze bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem przewodu pokarmowego, zapewniając podaż energii, białek, węglowodanów, tłuszczów, elektrolitów, witamin i pierwiastków śladowych.

Żywienie pozajelitowe może być podawane przez dostęp obwodowy (żyły obwodowe) lub centralny (żyły centralne, najczęściej podobojczykowa, szyjna wewnętrzna lub udowa). Wybór drogi podania zależy od przewidywanego czasu żywienia, stanu żył obwodowych oraz składu preparatu (osmolarność, pH).

Główne składniki preparatów do żywienia pozajelitowego obejmują: roztwory aminokwasów (np. Aminoven, Aminoplasmal, Vamin), emulsje tłuszczowe (np. Intralipid, Lipofundin, SMOFlipid), roztwory glukozy, elektrolity, pierwiastki śladowe (np. Tracutil) oraz witaminy (np. Cernevit, Soluvit, Vitalipid).

Na rynku dostępne są gotowe mieszaniny do żywienia pozajelitowego (tzw. worki „all-in-one”), które zawierają wszystkie niezbędne składniki w jednym pojemniku. Przykłady takich preparatów to: NuTRIflex, Kabiven, Olimel, SmofKabiven, Clinimix. Alternatywnie, mieszaniny mogą być przygotowywane indywidualnie dla pacjenta przez aptekę szpitalną.

Największą zaletą żywienia pozajelitowego jest możliwość zapewnienia pełnego wsparcia żywieniowego pacjentom, którzy nie mogą odżywiać się drogą naturalną, np. z powodu niewydolności przewodu pokarmowego, niedrożności, ciężkiego zapalenia trzustki, zespołu krótkiego jelita czy w okresie okołooperacyjnym. Pozwala to zapobiec niedożywieniu, przyspiesza gojenie ran i rekonwalescencję oraz zmniejsza śmiertelność w grupie pacjentów krytycznie chorych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem żywienia pozajelitowego obejmują powikłania techniczne (związane z zakładaniem i utrzymaniem dostępu naczyniowego), infekcyjne (zakażenia odcewnikowe), metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe, zespół ponownego odżywienia – refeeding syndrome) oraz wątrobowe (cholestaza, stłuszczenie wątroby). Długotrwałe żywienie pozajelitowe może prowadzić do zaniku błony śluzowej przewodu pokarmowego i translokacji bakteryjnej.

Preparaty do żywienia pozajelitowego można podzielić na: jednoskładnikowe (roztwory aminokwasów, emulsje tłuszczowe, roztwory węglowodanów), dwuskładnikowe (zawierające dwa główne składniki odżywcze) oraz trzyskładnikowe (kompletne mieszaniny „all-in-one” zawierające aminokwasy, lipidy i glukozę). Dostępne są również specjalistyczne preparaty dla pacjentów z niewydolnością narządową (np. preparaty aminokwasów dla pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby) oraz dla pacjentów pediatrycznych.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl