Leki w grupie
„roztwór aminokwasów”

Roztwory aminokwasów to preparaty zawierające pojedyncze aminokwasy lub ich mieszaniny, stosowane w żywieniu pozajelitowym. Służą do uzupełniania składników białkowych u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub mają zwiększone zapotrzebowanie na białko. Dostarczają one organizmowi niezbędnych aminokwasów egzogennych (których organizm nie potrafi sam syntetyzować) oraz aminokwasów endogennych.

Roztwory aminokwasów dzielą się na kilka podgrup w zależności od ich składu i przeznaczenia: standardowe (do ogólnego stosowania), wzbogacone w aminokwasy rozgałęzione (dla pacjentów po urazach, z sepsą), roztwory przeznaczone dla pacjentów z niewydolnością nerek (zawierające głównie aminokwasy egzogenne), roztwory przeznaczone dla pacjentów z niewydolnością wątroby (wzbogacone w aminokwasy rozgałęzione, z obniżoną zawartością aminokwasów aromatycznych), oraz specjalne roztwory pediatryczne.

Do najczęściej stosowanych preparatów w Polsce należą: Aminoplasmal, Aminomel, Aminoven, Nephrotect (do stosowania w niewydolności nerek), Aminosteril Hepa (do stosowania w niewydolności wątroby), Primene (dla noworodków i dzieci). Zawierają one mieszaniny takich aminokwasów jak: L-leucyna, L-izoleucyna, L-walina, L-lizyna, L-treonina, L-tryptofan, L-metionina, L-fenyloalanina, L-arginina, L-histydyna, L-alanina, L-prolina, kwas L-asparaginowy, L-seryna i inne.

Główną zaletą stosowania roztworów aminokwasów jest możliwość precyzyjnego dostarczenia niezbędnych składników budulcowych białek przy jednoczesnym uniknięciu obciążenia przewodu pokarmowego. Pozwalają one na szybkie uzupełnienie niedoborów białkowych, zapobiegając katabolizmowi tkanek i utracie masy mięśniowej. Roztwory te można dostosowywać do indywidualnych potrzeb pacjenta w zależności od jego stanu klinicznego i chorób współistniejących.

Stosowanie roztworów aminokwasów wiąże się jednak z pewnymi zagrożeniami. Najważniejsze z nich to ryzyko zaburzeń elektrolitowych, metabolicznych (szczególnie przy zbyt szybkim podawaniu), możliwość wywołania kwasicy lub zasadowicy metabolicznej, a także ryzyko nadmiernego obciążenia nerek produktami przemiany aminokwasów. U pacjentów z niewydolnością wątroby niewłaściwie dobrane preparaty mogą nasilać encefalopatię wątrobową. Istnieje również ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza przy pierwszym podaniu. Istotne jest również przestrzeganie zasad aseptyki przy podawaniu tych preparatów drogą dożylną, aby uniknąć zakażeń odcewnikowych.