Leki w grupie
„roztwór glukozy z elektrolitami”

Roztwór glukozy z elektrolitami to preparat infuzyjny łączący w sobie właściwości odżywcze glukozy z uzupełnieniem niezbędnych elektrolitów. Jest stosowany w lecznictwie szpitalnym do nawadniania pacjentów, wyrównywania zaburzeń elektrolitowych oraz jako podstawowe źródło energii w przypadku niemożności przyjmowania pokarmów drogą doustną.

Mechanizm działania tych preparatów polega na dostarczeniu organizmowi łatwo przyswajalnej glukozy, która stanowi źródło energii dla komórek, jednocześnie uzupełniając niedobory elektrolitów takich jak sód, potas, wapń, magnez i chlorki. Glukoza w roztworach infuzyjnych umożliwia również oszczędzanie białek ustrojowych oraz wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową.

Do najczęściej stosowanych preparatów należą: Glukoza 5% z KCl, Glukoza 5% z NaCl 0,9%, Glukoza 5% wieloelektrolitowa, Glukoza 10% z elektrolitami. Na polskim rynku dostępne są produkty takie jak: Glucosum 5% + Natrium chloratum 0,9% (Baxter), Glucosum 5% + Kalium chloratum (różni producenci), Multilyte z glukozą (Fresenius Kabi), Sterofundin G (B.Braun), Optilyte G5 (Baxter).

Największą zaletą stosowania roztworów glukozy z elektrolitami jest możliwość jednoczesnego nawodnienia pacjenta, dostarczenia energii i wyrównania zaburzeń elektrolitowych. Preparaty te są szczególnie wartościowe w sytuacjach klinicznych wymagających kontrolowanej podaży płynów oraz w stanach wymagających szybkiego uzupełnienia niedoborów energetycznych i elektrolitowych, np. po zabiegach operacyjnych, w odwodnieniu czy zaburzeniach gospodarki elektrolitowej.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Najpoważniejsze z nich to ryzyko przewodnienia, hiperglikemii (zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą), zaburzeń równowagi elektrolitowej (przy nieprawidłowym doborze składu roztworu) oraz możliwość wywołania kwasicy metabolicznej. U pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością krążenia czy zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej konieczne jest szczególnie ostrożne stosowanie tych preparatów.

Roztwory glukozy z elektrolitami można podzielić na podgrupy w zależności od stężenia glukozy (5%, 10%, 20%), składu elektrolitowego (izotoniczne, hipotoniczne, hipertoniczne) oraz przeznaczenia (do uzupełnienia konkretnych niedoborów elektrolitowych, do żywienia pozajelitowego, do wyrównania zaburzeń metabolicznych). Różnorodność dostępnych preparatów umożliwia dobór odpowiedniego roztworu do indywidualnych potrzeb pacjenta i specyfiki sytuacji klinicznej.