odżywianie pozajelitowe
Wskazanie

Odżywianie pozajelitowe (PN – Parenteral Nutrition) to metoda dostarczania składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem przewodu pokarmowego. Stosuje się ją u pacjentów, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania do wdrożenia żywienia pozajelitowego obejmują m.in. zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, choroby zapalne jelit w fazie zaostrzenia, a także stany okołooperacyjne u pacjentów niedożywionych.

W odżywianiu pozajelitowym stosuje się preparaty zawierające aminokwasy, węglowodany (najczęściej w postaci glukozy), emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe oraz witaminy. W Polsce dostępne są gotowe mieszaniny do żywienia pozajelitowego, takie jak Numeta, Olimel, SmofKabiven, Clinimix, Aminoven, Vamin, Aminoplasmal, a także emulsje tłuszczowe jak Lipofundin, Intralipid, SMOFlipid czy ClinOleic. Roztwory te mogą być podawane jako mieszaniny dwu- lub trójkomorowe.

Wśród największych trudności związanych z prowadzeniem odżywiania pozajelitowego należy wymienić powikłania infekcyjne związane z obecnością cewnika centralnego, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), chorobę wątrobową związaną z żywieniem pozajelitowym (PNALD) oraz powikłania techniczne (okluzja cewnika, zakrzepica żylna). Długotrwałe żywienie pozajelitowe wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych oraz dostosowywania składu mieszaniny odżywczej do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Istotnym wyzwaniem jest także odpowiednie zbilansowanie składników odżywczych, aby zapobiec niedoborom lub nadmiarom poszczególnych substancji. Przy długotrwałym stosowaniu żywienia pozajelitowego kluczowe jest dążenie do stopniowego włączania żywienia dojelitowego, nawet w minimalnych ilościach, aby utrzymać integralność i funkcję bariery jelitowej. Zespół żywieniowy, składający się z lekarza, farmaceuty, dietetyka i pielęgniarki, odgrywa kluczową rolę w skutecznym i bezpiecznym prowadzeniu tego typu terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl