Leki w grupie
„mieszanka aminokwasów, glukozy i tłuszczów”

Mieszanka aminokwasów, glukozy i tłuszczów, znana również jako żywienie pozajelitowe (PN – Parenteral Nutrition), to specjalna forma odżywiania, która dostarcza pacjentom niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem przewodu pokarmowego. Stosowana jest u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną lub enteralną, bądź gdy przewód pokarmowy nie jest w stanie wchłonąć wystarczającej ilości składników odżywczych.

Żywienie pozajelitowe obejmuje podawanie aminokwasów (niezbędnych do syntezy białek), glukozy (głównego źródła energii), tłuszczów (źródła energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych), elektrolitów, pierwiastków śladowych i witamin. Preparaty te mogą być podawane jako roztwory oddzielne lub jako mieszanina wszystkich składników w jednym worku (all-in-one).

Do najważniejszych preparatów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym należą: Aminoplasmal, Aminoven, Aminosteril, Vamin. Roztwory glukozy stosowane to standardowe preparaty 5%, 10%, 20% i 40%. Emulsje tłuszczowe to m.in.: Intralipid, Lipofundin, ClinOleic, SMOFlipid, Omegaven. W Polsce dostępne są też gotowe preparaty trójkomorowe, jak: Kabiven, NuTRIflex, Olimel, SmofKabiven.

Największą zaletą stosowania mieszanki aminokwasów, glukozy i tłuszczów jest możliwość pełnego zaspokojenia potrzeb żywieniowych pacjentów niezdolnych do normalnego odżywiania się. Pozwala to na utrzymanie lub poprawę stanu odżywienia, wspomaga gojenie ran, wzmacnia odporność i przyspiesza rekonwalescencję. Możliwość indywidualnego doboru składników pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb konkretnego pacjenta.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem żywienia pozajelitowego obejmują powikłania metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe), infekcje związane z cewnikiem centralnym, choroby wątroby związane z żywieniem pozajelitowym (PNALD), oraz powikłania techniczne. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaników błony śluzowej jelit i zależności od żywienia pozajelitowego.

Żywienie pozajelitowe dzieli się na całkowite żywienie pozajelitowe (TPN – Total Parenteral Nutrition), stosowane gdy pacjent nie może przyjmować pokarmów drogą enteralną, oraz uzupełniające żywienie pozajelitowe (SPN – Supplemental Parenteral Nutrition), stosowane jako uzupełnienie niewystarczającego żywienia doustnego lub enteralnego. Ze względu na skład wyróżniamy żywienie pozajelitowe standardowe (z gotowymi mieszankami) oraz indywidualizowane (przygotowywane dla konkretnego pacjenta).