Leki w grupie
„preparat odżywczy”

Preparaty odżywcze stanowią szeroką grupę produktów stosowanych w celu uzupełnienia diety w niezbędne składniki odżywcze, takie jak: białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy i minerały. Ich zastosowanie jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów niedożywionych, z zaburzeniami wchłaniania, z chorobami przewlekłymi lub w okresie rekonwalescencji. Preparaty te mogą być podawane doustnie, przez zgłębnik lub pozajelitowo, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.

W zależności od składu i przeznaczenia, preparaty odżywcze można podzielić na kilka podgrup: diety przemysłowe (kompletne pod względem odżywczym), suplementy diety (uzupełniające niedobory określonych składników), preparaty do żywienia dojelitowego (ENT – Enteral Nutrition Therapy) oraz preparaty do żywienia pozajelitowego (PN – Parenteral Nutrition).

Do najczęściej stosowanych preparatów odżywczych w formie diet przemysłowych należą m.in.: Nutridrink, Ensure, Fresubin, Peptamen, Resource, Cubitan. Wśród preparatów do żywienia dojelitowego wyróżnia się m.in.: Nutrison, Peptisorb, Survimed, Nutricomp. Z kolei w żywieniu pozajelitowym stosuje się takie preparaty jak: Aminoven, Aminoplasmal, Vamin, Primene (aminokwasy), Intralipid, ClinOleic, SMOFlipid (emulsje tłuszczowe) oraz roztwory glukozy.

Największą zaletą stosowania preparatów odżywczych jest możliwość precyzyjnego dostarczenia organizmowi niezbędnych składników odżywczych w sytuacjach, gdy standardowe żywienie nie jest możliwe lub wystarczające. Preparaty te mają ściśle określony skład, co pozwala na dostosowanie podaży składników odżywczych do indywidualnych potrzeb pacjenta. Dodatkowo ich stosowanie często umożliwia skrócenie okresu hospitalizacji i przyspiesza powrót do zdrowia.

Stosowanie preparatów odżywczych wiąże się jednak z pewnymi ryzykami. W przypadku żywienia dojelitowego mogą wystąpić: biegunka, nudności, wymioty, zaburzenia elektrolitowe czy nietolerancja pokarmowa. Żywienie pozajelitowe niesie ze sobą ryzyko powikłań infekcyjnych, metabolicznych (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), a także powikłań związanych z dostępem naczyniowym. Istotne jest również ryzyko zespołu ponownego odżywienia (refeeding syndrome) u pacjentów znacznie niedożywionych, dlatego stosowanie preparatów odżywczych powinno odbywać się pod nadzorem lekarza.

W praktyce klinicznej coraz częściej stosuje się również preparaty odżywcze o specjalnym przeznaczeniu – immunomodulujące (zawierające arginię, glutaminę, kwasy omega-3), przeznaczone dla pacjentów z cukrzycą (o niskim indeksie glikemicznym), z niewydolnością nerek (o zmodyfikowanej zawartości białka i elektrolitów) czy z niewydolnością wątroby (o specjalnym profilu aminokwasów).

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl