karboksyloesteraza CES1A1

Karboksyloesteraza CES1A1 to enzym należący do rodziny hydrolaz karboksyloestrowych, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków i ksenobiotyków w organizmie człowieka. Jest kodowany przez gen CES1 zlokalizowany na chromosomie 16 i ekspresjonowany głównie w wątrobie, gdzie stanowi dominującą izoformę karboksyloesteraz.

CES1A1 katalizuje hydrolizę wiązań estrowych w licznych związkach chemicznych, przekształcając estry karboksylowe, amidy i tioestry w ich odpowiednie alkohole i kwasy karboksylowe. Enzym ten jest odpowiedzialny za metabolizm wielu powszechnie stosowanych leków, w tym inhibitorów ACE (np. enalapril, ramipril), metylfenidatu, kokainy, oseltamiwiru oraz wielu leków przeciwnowotworowych.

Polimorfizmy genu CES1 mogą prowadzić do zmienionej aktywności enzymatycznej CES1A1, co skutkuje indywidualnymi różnicami w metabolizmie leków i potencjalnie wpływa na ich skuteczność i bezpieczeństwo. Zmienność genetyczna tego enzymu jest przedmiotem intensywnych badań w dziedzinie farmakogenetyki i medycyny spersonalizowanej, ponieważ może determinować indywidualną odpowiedź pacjenta na leczenie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 10 mg

Symkinet MR to preparat zawierający metylofenidat w formie chlorowodorku, będący racemiczną mieszaniną enancjomerów d- i l-metylofenidatu w stosunku 1:1. Dostępny jest w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu w dawkach 10 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg, co umożliwia podanie leku raz na dobę z profilem dwufazowego uwalniania i dwoma szczytami stężenia w osoczu oddalonymi o około 4 godziny. Biodostępność leku o zmodyfikowanym uwalnianiu jest porównywalna z podawaniem metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu dwa razy dziennie, przy czym preparat MR charakteryzuje się mniejszą amplitudą wahań stężenia, co przekłada się na stabilniejszy efekt terapeutyczny. Lek można podawać z posiłkiem lub na czczo, a zawartość kapsułek można wysypać na miękki pokarm bez wpływu na farmakokinetykę. Metylofenidat wykazuje dobrą penetrację do OUN, a jego metabolizm zachodzi głównie przez karboksyloesterazę CES1A1, z powstaniem głównego metabolitu – kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), którego stężenie w osoczu jest 30-50-krotnie wyższe niż substancji macierzystej, ale nie wykazuje on istotnego działania farmakologicznego.
bariera krew-mózg, biodostępność względna, chlorowodorek metylofenidatu, dysfagia, enancjomer d-metylofenidatu, hydroksymetylofenidat, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, karboksyloesteraza CES1A1, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, kwas rytalinowy, metabolit hydroksylowany, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, metylofenidat o zmodyfikowanym uwalnianiu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, zespół ADHD, zespół hiperkinetyczny
Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Właściwości farmakokinetyczne

Metylofenidat wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym preparatów o natychmiastowym uwalnianiu, z bezwzględną dostępnością biologiczną około 30% (11-51%) z powodu efektu pierwszego przejścia. Preparaty o przedłużonym i zmodyfikowanym uwalnianiu (np. Atenza, Concerta, Medikinet CR, Symkinet MR) charakteryzują się bardziej złożonym profilem farmakokinetycznym, z Tmax wynoszącym od 2,75 do 9,4 godzin i fazą plateau utrzymującą stężenia powyżej 75% Cmax przez 3-4 godziny. Przykładowo, dla Atenza 18 mg Cmax wynosi 3,7 ± 1,0 ng/ml, Tmax 6,8 ± 1,8 h, AUCinf 41,8 ± 13,9 ng·h/ml, a t1/2 3,5 ± 0,4 h, natomiast Medikinet CR 20 mg wykazuje Cmax 6,4 ng/ml, Tmax 2,75 h, AUCinf 48,9 ng·h/ml i t1/2 3,2 h. Wchłanianie metylofenidatu jest względnie niezależne od przyjęcia pokarmu w przypadku preparatów Atenza i Concerta, natomiast Medikinet CR wykazuje opóźnienie Tmax o około 1,5 h przy spożyciu tłustego posiłku, co wymaga przyjmowania leku podczas lub po śniadaniu. Metylofenidat wiąże się z białkami osocza w 10-33%, ma objętość dystrybucji około 2,2 l/kg i jest metabolizowany głównie przez karboksyloesterazę CES1A1 do nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), którego stężenie w osoczu jest 30-50 razy wyższe niż substancji macierzystej, z okresem półtrwania około 7 h.
ADHD, AUCINF, bariera krew-mózg, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, deestryfikacja, dostępność biologiczna, dwufazowy profil uwalniania, efekt pierwszego przejścia, hydroksymetylofenidat, karboksyloesteraza CES1A1, klirens ogólnoustrojowy, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, kwas hydroksyrytalinowy, metylofenidat, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, preparat o przedłużonym uwalnianiu, produkt o zmodyfikowanym uwalnianiu, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, związek macierzysty
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 20 mg

Symkinet MR to preparat zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, z równomolową mieszaniną enancjomerów d- i l-metylofenidatu (1:1). Po podaniu doustnym obserwuje się szybkie wchłanianie oraz dwufazowy profil stężenia w osoczu z dwoma szczytami oddzielonymi około 4-godzinnym odstępem. Biodostępność formy MR podawanej raz na dobę jest porównywalna z formą o natychmiastowym uwalnianiu podawaną dwukrotnie. Wahania stężeń maksymalnych i minimalnych są mniejsze przy stosowaniu formy MR. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków, a zawartość kapsułki można wymieszać z miękkim pokarmem (np. musem jabłkowym) w przypadku trudności z połknięciem. Metylofenidat wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (10-33%) i dystrybuuje się między osocze (57%) a erytrocyty (43%), z objętością dystrybucji 2,65±1,1 L/kg dla d-metylofenidatu i 1,8±0,9 L/kg dla l-metylofenidatu. Substancja łatwo przenika przez barierę krew-mózg, co jest kluczowe dla działania terapeutycznego.
ADHD, bariera krew-mózg, biodostępność względna, biotransformacja, chlorowodorek metylofenidatu, dysfagia, działanie terapeutyczne, eliminacja nerkowa, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, karboksyloesteraza CES1A1, klirens ogólnoustrojowy, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie przez barierę, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zespół hiperkinetyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 30 mg

Symkinet MR to preparat zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 10 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg. Substancja czynna to racemiczna mieszanina enancjomerów d- i l-metylofenidatu w stosunku 1:1, różniących się farmakokinetyką. Lek charakteryzuje się dwufazowym profilem uwalniania z dwoma szczytami stężenia w osoczu oddzielonymi około 4 godzinami, co pozwala na podanie raz na dobę i zmniejsza wahania stężeń w porównaniu do form o natychmiastowym uwalnianiu. Biodostępność nie jest zależna od przyjmowania pokarmu, a kapsułki można podawać także po wysypaniu zawartości na miękki pokarm, np. mus jabłkowy. Po wchłonięciu, około 57% metylofenidatu pozostaje w osoczu, a 43% wiąże się z erytrocytami; stopień wiązania z białkami osocza wynosi 10-33%. Objętość dystrybucji wynosi 2,65±1,1 L/kg dla d-metylofenidatu i 1,8±0,9 L/kg dla l-metylofenidatu, a lek łatwo przenika przez barierę krew-mózg, co warunkuje jego działanie ośrodkowe.
ADHD, bariera krew-mózg, biodostępność względna, biotransformacja, chlorowodorek metylofenidatu, dwufazowy profil uwalniania, dysfagia, enancjomer d-metylofenidatu, hydroksylowany metabolit, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, karboksyloesteraza CES1A1, klirens ogólnoustrojowy, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, l-metylofenidat, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, okres półtrwania, upośledzona czynność nerek, wahania stężenia leku, zaburzenie czynności nerek, zespół hiperkinetyczny, zmodyfikowane uwalnianie

karboksyloesteraza CES1A1

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 10 mg

Metylofenidat – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 30 mg