Właściwości farmakokinetyczne leku Symkinet MR

Symkinet MR zawiera chlorowodorek metylofenidatu w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Substancja czynna występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów d-metylofenidatu i l-metylofenidatu w stosunku 1:1. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego produktu leczniczego.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym metylofenidatu w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu zarówno u dzieci z diagnozą ADHD, jak i u dorosłych, substancja czynna ulega szybkiemu wchłanianiu. Charakterystyczną cechą profilu stężenia metylofenidatu w osoczu jest występowanie dwóch wyraźnych faz uwalniania, co przekłada się na dwa szczyty stężenia oddzielone około czterogodzinnym odstępem. Względna biodostępność metylofenidatu o zmodyfikowanym uwalnianiu podawanego raz na dobę jest porównywalna z tą samą całkowitą dawką metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu podawanego dwa razy dziennie. Istotne jest, że wahania między stężeniami maksymalnymi i minimalnymi metylofenidatu w osoczu są mniejsze przy stosowaniu formy o zmodyfikowanym uwalnianiu podawanej raz dziennie w porównaniu z formą o natychmiastowym uwalnianiu podawaną dwukrotnie w ciągu dnia.²

Wpływ pokarmu na farmakokinetykę

Lek Symkinet MR można przyjmować niezależnie od posiłków. Badania wykazały brak różnic w biodostępności metylofenidatu o zmodyfikowanym uwalnianiu podanego podczas śniadania o wysokiej zawartości tłuszczu lub z musem jabłkowym w porównaniu do podania na czczo. Nie udokumentowano przyspieszonego wchłaniania substancji czynnej w zależności od obecności pokarmu.³

Pacjenci mający trudności z połknięciem całej kapsułki mogą wysypać jej zawartość na niewielką ilość miękkiego pokarmu (np. mus jabłkowy) i natychmiast spożyć taką mieszaninę.⁴

Dystrybucja

W krwi metylofenidat i jego metabolity ulegają dystrybucji między osocze (57%) a erytrocyty (43%). Stopień wiązania metylofenidatu i jego metabolitów z białkami osocza jest stosunkowo niewielki, wynosi 10-33%. Objętość dystrybucji po pojedynczym podaniu dożylnym wynosi 2,65±1,1 L/kg masy ciała dla d-metylofenidatu oraz 1,8±0,9 L/kg masy ciała dla l-metylofenidatu. Istotną właściwością metylofenidatu jest jego łatwość przenikania przez barierę krew-mózg, co ma kluczowe znaczenie dla jego działania terapeutycznego.⁵

Metabolizm

Metylofenidat ulega szybkiej i rozległej biotransformacji przy udziale enzymu karboksyloesterazy CES1A1. Głównym metabolitem jest kwas alfa-fenylopiperydynooctowy (kwas rytalinowy). Maksymalne stężenie tego metabolitu w osoczu jest osiągane po około 2 godzinach od podania i jest 30-50 razy większe niż stężenie niezmienionej substancji macierzystej. Okres półtrwania kwasu α-fenylo-(2-piperydyno)-octowego jest około dwukrotnie dłuższy niż metylofenidatu, a jego średni klirens ogólnoustrojowy wynosi 0,17 L/h/kg masy ciała.⁶

U pacjentów z niewydolnością nerek istnieje możliwość kumulacji dawki metylofenidatu. Warto zaznaczyć, że kwas alfa-fenylopiperydynooctowy wykazuje niską aktywność farmakologiczną lub nie wykazuje jej wcale, co oznacza, że odgrywa on podrzędną rolę w działaniu terapeutycznym leku. W procesie metabolizmu powstają również niewielkie, możliwe do wykrycia ilości metabolitów hydroksylowanych (np. hydroksymetylofenidatu i kwasu hydroksylowego). Za działanie terapeutyczne leku odpowiada głównie związek macierzysty.⁷

Eliminacja

Metylofenidat jest eliminowany z osocza z przeciętnym okresem półtrwania wynoszącym około 2 godziny. Średni klirens wynosi 0,40±0,12 L/h/kg masy ciała dla d-metylofenidatu oraz 0,73±0,28 L/h/kg masy ciała dla l-metylofenidatu. Po podaniu doustnym, w ciągu 48-96 godzin, około 78-97% dawki jest wydalane z moczem, a 1-3% dawki z kałem, głównie w postaci metabolitów.⁸

W moczu wykrywa się jedynie niewielkie ilości (poniżej 1%) niezmienionego metylofenidatu. Większość dawki (60-86%) jest wydalana z moczem w postaci kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), prawdopodobnie niezależnie od wartości pH moczu.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Nie wykazano znaczących różnic w farmakokinetyce metylofenidatu u dzieci z zespołem hiperkinetycznym/ADHD w porównaniu z farmakokinetyką u zdrowych osób dorosłych. Wyniki badań dotyczących wydalania u pacjentów z prawidłową czynnością nerek sugerują, że zaburzenia czynności nerek niemal nie wpływają na wydalanie nerkowe niezmienionej postaci metylofenidatu. Należy jednak zwrócić uwagę, że eliminacja nerkowa metabolitu PPA może być ograniczona u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁰

Dostępne dawki i postacie

Symkinet MR jest dostępny w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, twardych, w czterech różnych dawkach: 10 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg chlorowodorku metylofenidatu, co odpowiada odpowiednio 8,65 mg, 17,3 mg, 25,95 mg i 34,6 mg metylofenidatu.¹¹

Wszystkie kapsułki zawierają białe i białawe peletki z substancją czynną. Należy zaznaczyć, że kapsułki zawierają również sacharozę jako substancję pomocniczą, w ilości proporcjonalnej do dawki leku.¹²