dwufazowy profil uwalniania

Dwufazowy profil uwalniania to charakterystyka kinetyki uwalniania substancji czynnej z postaci leku, w której występują dwie wyraźnie oddzielone fazy. Pierwsza faza (faza szybkiego uwalniania) zapewnia natychmiastowe uwolnienie części dawki, co pozwala na szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego w organizmie. Druga faza (faza przedłużonego uwalniania) charakteryzuje się powolnym, kontrolowanym uwalnianiem pozostałej części substancji aktywnej.

Ten model uwalniania jest szczególnie korzystny w terapii schorzeń wymagających szybkiego efektu początkowego z jednoczesnym utrzymaniem działania terapeutycznego przez dłuższy czas. Preparaty o dwufazowym profilu uwalniania pozwalają na redukcję częstotliwości dawkowania, co poprawia współpracę pacjenta (compliance) i zwiększa skuteczność leczenia.

W praktyce klinicznej dwufazowy profil uwalniania jest wykorzystywany w leczeniu chorób przewlekłych, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy zaburzenia psychiczne. Przykładami leków stosujących tę technologię są niektóre preparaty metforminy, wenlafaksyny czy metylfenidatu. Projektowanie takich postaci leku wymaga zaawansowanych technologii farmaceutycznych, w tym systemów wielowarstwowych, matrycowych lub wielokomorowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Concerta 36 mg

Produkt leczniczy Concerta zawiera chlorowodorek metylofenidatu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 18 mg i 36 mg. Charakteryzuje się dwufazowym profilem uwalniania, z początkowym maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ) osiąganym w 1-2 godziny, a następnie stopniowym uwalnianiem do 6-8 godzin po podaniu. Parametry farmakokinetyczne u dorosłych po dawce 18 mg to: Cₘₐₓ 3,7 ± 1,0 ng/ml, Tₘₐₓ 6,8 ± 1,8 godziny, AUCᵢₙf 41,8 ± 13,9 ng·h/ml oraz okres półtrwania (t₁/₂) około 3,5 ± 0,4 godziny. Metylofenidat wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 18-72 mg, brak kumulacji po wielokrotnym podawaniu oraz niski stopień wiązania z białkami osocza (~15%). Lek jest intensywnie metabolizowany w wątrobie do nieaktywnego kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), który stanowi 60-90% wydalanych metabolitów, głównie z moczem (90% dawki w ciągu 48-96 godzin). Nie obserwuje się wpływu pokarmu na farmakokinetykę leku, a także istotnych różnic między płciami i grupami etnicznymi.
chlorowodorek metylofenidatu, deestryfikacja, dwufazowy profil uwalniania, faza eliminacji, kumulacja leku, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, metylofenidat, model dwukompartmentowy, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wpływ pokarmu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 5 mg 5 mg

Produkt leczniczy Medikinet CR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym, łączącym szybkie uwalnianie substancji czynnej z przedłużonym efektem terapeutycznym, co umożliwia jednokrotne podanie dobowo. Po podaniu dawki 20 mg po śniadaniu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 6,4 ng/ml, osiągane w czasie około 2,75 godziny (tmax), a okres półtrwania (t½) to około 3,2 godziny. Profil stężenia wykazuje fazę plateau trwającą 3-4 godziny, podczas której stężenie leku utrzymuje się na poziomie co najmniej 75% Cmax. Dostępność biologiczna wynosi około 30% z uwagi na intensywny metabolizm pierwszego przejścia, a parametry farmakokinetyczne wykazują liniowość względem dawki. Metylofenidat jest dystrybuowany między osocze (57%) i erytrocyty (43%), z niskim wiązaniem z białkami osocza (10-33%).
AUC, biorównoważność leków, chlorowodorek metylofenidatu, dostępność biologiczna, dostępność ogólnoustrojowa, dwufazowy profil uwalniania, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka w grupach specjalnych, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens leku, metabolizm i eliminacja leków, metabolizm pierwszego przejścia, metylofenidat o zmodyfikowanym uwalnianiu, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wpływ pokarmu na farmakokinetykę, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zespół hiperkinetyczny
Leksykon leków
Skład i postać leku – Ketonal forte SR 100 mg

Ketonal forte SR to dwuwarstwowa tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawierająca 100 mg ketoprofenu, podzielona na dwie warstwy: białą z 50 mg ketoprofenu o natychmiastowym uwalnianiu oraz jasnożółtą z 50 mg ketoprofenu o przedłużonym uwalnianiu. Tabletka ma wymiary 15,1 mm × 7,6 mm i zawiera 130,47 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą. Biała warstwa zawiera karboksymetyloskrobię sodową (substancja rozsadzająca), celulozę mikrokrystaliczną, laktozę, krzemionkę koloidalną uwodnioną oraz magnezu stearynian, natomiast warstwa żółta zawiera hypromelozę 100 mPa·s (matryca o przedłużonym uwalnianiu), wapnia wodorofosforan dwuwodny, żelaza tlenek żółty (E 172), krzemionkę koloidalną uwodnioną i magnezu stearynian. Produkt jest dostępny w różnych opakowaniach (10 do 100 tabletek) i ma okres ważności 2 lata, nie wymaga specjalnych warunków przechowywania.
celuloza mikrokrystaliczna, dwufazowy profil uwalniania, hypromeloza, karboksymetyloskrobia sodowa, ketoprofen, krzemionka koloidalna uwodniona, laktoza, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, natychmiastowe uwalnianie, niezgodność farmaceutyczna, podanie doustne, przedłużone uwalnianie, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, substancja rozsadzająca, tabletka dwuwarstwowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wapnia wodorofosforan dwuwodny, żelaza tlenek żółty
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 60 mg 60 mg

Medikinet CR to preparat zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, charakteryzujący się dwufazowym profilem farmakokinetycznym. Pierwsza faza uwalniania zapewnia szybki wzrost stężenia leku w osoczu, osiągając Cmax około 6,4 ng/ml w czasie tmax 2,75 h po podaniu dawki 20 mg, natomiast druga faza, pojawiająca się około 3 godziny później, utrzymuje stężenie na poziomie co najmniej 75% maksymalnego stężenia przez 3-4 godziny. Dostępność biologiczna wynosi około 30% z uwagi na intensywny metabolizm pierwszego przejścia. Wchłanianie leku jest istotnie opóźnione (tmax przesunięte o około 1,5 h) przy jednoczesnym spożyciu pokarmu o wysokiej zawartości tłuszczu, dlatego zaleca się podawanie Medikinet CR podczas lub bezpośrednio po śniadaniu, aby uniknąć niekorzystnych zmian w profilu farmakokinetycznym i terapeutycznym. Lek może być podawany zarówno w postaci nienaruszonej kapsułki, jak i po wysypaniu zawartości na pokarm o odpowiedniej konsystencji, bez przeżuwania.
ADHD, chlorowodorek metylofenidatu, dwufazowy profil uwalniania, dystrybucja metylofenidatu, eliminacja metylofenidatu, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens leku, kwas 2-fenylo-2-piperydylooctowy, kwas rytalinowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, pole powierzchni pod krzywą, wiązanie z białkami osocza, wpływ pokarmu na wchłanianie, zaburzenia czynności nerek, zespół hiperkinetyczny
Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Właściwości farmakokinetyczne

Metylofenidat wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym preparatów o natychmiastowym uwalnianiu, z bezwzględną dostępnością biologiczną około 30% (11-51%) z powodu efektu pierwszego przejścia. Preparaty o przedłużonym i zmodyfikowanym uwalnianiu (np. Atenza, Concerta, Medikinet CR, Symkinet MR) charakteryzują się bardziej złożonym profilem farmakokinetycznym, z Tmax wynoszącym od 2,75 do 9,4 godzin i fazą plateau utrzymującą stężenia powyżej 75% Cmax przez 3-4 godziny. Przykładowo, dla Atenza 18 mg Cmax wynosi 3,7 ± 1,0 ng/ml, Tmax 6,8 ± 1,8 h, AUCinf 41,8 ± 13,9 ng·h/ml, a t1/2 3,5 ± 0,4 h, natomiast Medikinet CR 20 mg wykazuje Cmax 6,4 ng/ml, Tmax 2,75 h, AUCinf 48,9 ng·h/ml i t1/2 3,2 h. Wchłanianie metylofenidatu jest względnie niezależne od przyjęcia pokarmu w przypadku preparatów Atenza i Concerta, natomiast Medikinet CR wykazuje opóźnienie Tmax o około 1,5 h przy spożyciu tłustego posiłku, co wymaga przyjmowania leku podczas lub po śniadaniu. Metylofenidat wiąże się z białkami osocza w 10-33%, ma objętość dystrybucji około 2,2 l/kg i jest metabolizowany głównie przez karboksyloesterazę CES1A1 do nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim kwasu alfa-fenylopiperydynooctowego (PPA), którego stężenie w osoczu jest 30-50 razy wyższe niż substancji macierzystej, z okresem półtrwania około 7 h.
ADHD, AUCINF, bariera krew-mózg, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, deestryfikacja, dostępność biologiczna, dwufazowy profil uwalniania, efekt pierwszego przejścia, hydroksymetylofenidat, karboksyloesteraza CES1A1, klirens ogólnoustrojowy, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, kwas hydroksyrytalinowy, metylofenidat, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, preparat o przedłużonym uwalnianiu, produkt o zmodyfikowanym uwalnianiu, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, związek macierzysty
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 30 mg

Symkinet MR to preparat zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 10 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg. Substancja czynna to racemiczna mieszanina enancjomerów d- i l-metylofenidatu w stosunku 1:1, różniących się farmakokinetyką. Lek charakteryzuje się dwufazowym profilem uwalniania z dwoma szczytami stężenia w osoczu oddzielonymi około 4 godzinami, co pozwala na podanie raz na dobę i zmniejsza wahania stężeń w porównaniu do form o natychmiastowym uwalnianiu. Biodostępność nie jest zależna od przyjmowania pokarmu, a kapsułki można podawać także po wysypaniu zawartości na miękki pokarm, np. mus jabłkowy. Po wchłonięciu, około 57% metylofenidatu pozostaje w osoczu, a 43% wiąże się z erytrocytami; stopień wiązania z białkami osocza wynosi 10-33%. Objętość dystrybucji wynosi 2,65±1,1 L/kg dla d-metylofenidatu i 1,8±0,9 L/kg dla l-metylofenidatu, a lek łatwo przenika przez barierę krew-mózg, co warunkuje jego działanie ośrodkowe.
ADHD, bariera krew-mózg, biodostępność względna, biotransformacja, chlorowodorek metylofenidatu, dwufazowy profil uwalniania, dysfagia, enancjomer d-metylofenidatu, hydroksylowany metabolit, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, karboksyloesteraza CES1A1, klirens ogólnoustrojowy, kwas alfa-fenylopiperydynooctowy, l-metylofenidat, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, okres półtrwania, upośledzona czynność nerek, wahania stężenia leku, zaburzenie czynności nerek, zespół hiperkinetyczny, zmodyfikowane uwalnianie

dwufazowy profil uwalniania

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Concerta 36 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 5 mg 5 mg

Skład i postać leku – Ketonal forte SR 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Medikinet CR 60 mg 60 mg

Metylofenidat – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Symkinet MR 30 mg