położnik
Położnik to lekarz specjalizujący się w dziedzinie położnictwa, która zajmuje się opieką nad kobietami w czasie ciąży, porodu oraz w okresie połogu. Specjalista ten prowadzi ciążę, monitoruje jej przebieg, diagnozuje i leczy powikłania, a także asystuje przy porodach naturalnych i operacyjnych.
W zakres kompetencji położnika wchodzi m.in. wykonywanie badań prenatalnych, USG ciążowych, prowadzenie ciąż fizjologicznych i patologicznych, indukcja porodu, znieczulenie zewnątrzoponowe, wykonywanie cięć cesarskich oraz innych zabiegów położniczych. Położnik współpracuje ściśle z położnymi, neonatologami i innymi specjalistami.
W Polsce specjalizacja z położnictwa jest połączona z ginekologią, tworząc specjalizację położnictwo i ginekologia, która wymaga ukończenia 6-letniego szkolenia specjalizacyjnego. Położnik odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa matki i dziecka podczas całego procesu prokreacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mizoprostol – Dawkowanie i sposób podawania
Mizoprostol jest stosowany w różnych wskazaniach klinicznych, a dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej i celu terapii. W indukcji porodu (Angusta 25 μg) zaleca się podawanie 25 μg doustnie co 2 godziny lub 50 μg co 4 godziny, z maksymalną dawką dobową 200 μg. Po ostatniej dawce należy odczekać 4 godziny przed podaniem oksytocyny, ze względu na synergistyczne działanie. Preparat Angusta jest wskazany od 37. tygodnia ciąży przy niedojrzałej szyjce macicy (Bishop <7) i powinien być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel. W profilaktyce owrzodzeń żołądka podczas terapii NLPZ (Cytotec 200 μg) dawka wynosi 400-800 μg/dobę podzielona na 2-4 dawki, przyjmowane podczas posiłków i przed snem. Preparaty złożone Arthrotec i Arthrotec Forte zawierają odpowiednio 0,2 mg mizoprostolu na tabletkę i są stosowane w leczeniu chorób zapalnych z ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, dawkowane 1-3 razy/dobę (Arthrotec) lub 1-2 razy/dobę (Arthrotec Forte) podczas posiłku, z maksymalnymi dawkami 0,6 mg i 0,4 mg mizoprostolu na dobę.
czynność macicy, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie synergistyczne, indukcja porodu, kwas mizoprostolowy, monitoring płodu, niedojrzała szyjka macicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksytocyna, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, owrzodzenie związane z NLPZ, położnik, postać farmaceutyczna, powikłania żołądkowo-jelitowe, preparat złożony, skala Bishopa, substancja czynna, utlenianie kwasów tłuszczowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olanzapine APC 10 mg
Olanzapina stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczegółowej konsultacji lekarskiej. Brak jest odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olanzapiny w ciąży, dlatego decyzja o terapii powinna opierać się na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko dla noworodków, zwłaszcza przy ekspozycji na lek w trzecim trymestrze, gdzie obserwuje się objawy pozapiramidowe, odstawienne, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenia, senność, zespół zaburzeń oddechowych oraz trudności w karmieniu. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności natychmiastowego zgłoszenia ciąży oraz o potencjalnych konsekwencjach stosowania olanzapiny w tym okresie, a także zapewnić ścisłą współpracę z neonatologiem w celu monitorowania noworodka.
drżenie, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, lek przeciwpsychotyczny, neonatolog, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, olanzapina, pobudzenie psychoruchowe, położnik, stan stacjonarny, trzeci trymestr ciąży, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia karmienia, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie psychiczne, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Conaret 7,5 mg
Bisoprolol, będący selektywnym beta1-adrenolitykiem dostępnym w dawkach od 1,25 mg do 10 mg (preparat Conaret), wykazuje potencjalnie niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój płodu i noworodka. Mechanizm działania obejmuje zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co może skutkować opóźnieniem wzrostu wewnątrzmacicznego, poronieniem, przedwczesnym porodem, a w skrajnych przypadkach śmiercią wewnątrzmaciczną płodu. U noworodków matek leczonych bisoprololem obserwuje się ryzyko hipoglikemii oraz bradykardii, szczególnie w pierwszych 72 godzinach życia, co wymaga intensywnego monitorowania glikemii i czynności serca. Wskazane jest stosowanie bisoprololu w ciąży wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, z regularnym nadzorem ultrasonograficznym przepływu łożyskowego i rozwoju płodu.
alternatywne metody karmienia, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, fumaran bisoprololu, hipoglikemia, laktacja, monitorowanie czynności serca, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, położnik, przenikanie do mleka kobiecego, przepływ łożyskowy, selektywny beta1-adrenolityk, śmierć wewnątrzmaciczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Menero 10 mg
Produkt leczniczy Menero zawierający 10 mg tadalafilu nie jest wskazany do stosowania u kobiet, zwłaszcza w ciąży i okresie laktacji. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogennego ani embriotoksycznego działania tadalafilu, jednak ze względu na brak wystarczających danych klinicznych, stosowanie leku u kobiet ciężarnych jest przeciwwskazane. Tadalafil przenika do mleka matki, co może stanowić potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią, dlatego lek nie powinien być stosowany w okresie laktacji. W przypadku konieczności terapii u kobiet karmiących, zaleca się przerwanie karmienia piersią. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji, jeśli ich partner przyjmuje tadalafil.
antykoncepcja, badanie farmakodynamiczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, karmienie piersią, karmione piersią dziecko, kobieta ciężarna, Menero, nasienie, neonatolog, płodność, położnik, przenikanie leku do mleka, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, stężenie plemników, tadalafil, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atosiban Mercapharm 6,75 mg/0,9 ml
Atosiban Mercapharm, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 6,75 mg/0,9 ml, jest antagonistą receptorów oksytocynowych stosowanym w położnictwie do zahamowania przedwczesnej czynności porodowej u dorosłych pacjentek. Lek charakteryzuje się klarownym, bezbarwnym roztworem o pH 4,0-5,0 i osmolarności 265-320 mosmol/kg. Wskazaniem do terapii jest obecność co najmniej 4 regularnych skurczów macicy trwających minimum 30 sekund w ciągu 30 minut, rozwarcie szyjki macicy od 1 do 3 cm (0-3 cm u pierworódek) oraz skrócenie szyjki o co najmniej 50%, wiek ciążowy między 24 a 33 tygodniem oraz prawidłowe tętno płodu potwierdzające jego dobry stan. Diagnostyka przed leczeniem obejmuje kardiotokografię, badanie ginekologiczne oraz dokładne ustalenie wieku ciążowego na podstawie daty ostatniej miesiączki i ultrasonografii.
atosiban, atozyban, badanie ginekologiczne, badanie ultrasonograficzne, czynność skurczowa macicy, kardiotokografia, octan, położnik, poród przedwczesny, przedwczesna czynność porodowa, roztwór do wstrzykiwań, rozwarcie szyjki macicy, skrócenie szyjki macicy, skurcz macicy, skurcze Braxtona-Hicksa, stan kliniczny, tętno płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cachexan 40 mg/ml
Megestrol octan, dostępny w postaci zawiesiny doustnej Cachexan (40 mg/ml), jest przeciwwskazany u kobiet ciężarnych ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży. Dane kliniczne wskazują na możliwy szkodliwy wpływ progestagenów na rozwój płodu, co wymaga bezwzględnego wykluczenia ciąży przed rozpoczęciem terapii. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcyjnych przez cały okres leczenia, a informacje te powinny być wielokrotnie przekazywane i dokumentowane w trakcie wizyt kontrolnych.
Cachexan, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kwalifikacja do leczenia, megestrol octan, metoda antykoncepcyjna, monitorowanie ciąży, pierwszy trymestr ciąży, położnik, progestagen, ryzyko dla płodu, zajście w ciążę, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Emoclot 500 j.m.
Emoclot to preparat zawierający ludzki czynnik VIII krzepnięcia krwi, dostępny w dawkach 500 j.m. i 1000 j.m. w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji, o aktywności swoistej około 80 j.m./mg białka. Lek zawiera również czynnik von Willebranda z aktywnością kofaktora rystocetyny (RCO) nie mniejszą niż 10 j.m./ml dla dawki 500 j.m./10 ml oraz 20 j.m./ml dla dawki 1000 j.m./10 ml. Brak jest badań przedklinicznych dotyczących wpływu leku na reprodukcję zwierząt oraz ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, co utrudnia pełną ocenę bezpieczeństwa w tych grupach. Z tego względu stosowanie Emoclotu w ciąży i laktacji jest możliwe wyłącznie przy ścisłych wskazaniach klinicznych, po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
białko osocza, czynnik VIII, czynnik VIII krzepnięcia krwi, czynnik von Willebranda, hemofilia A, infuzja dożylna, kofaktor rystocetyny, krzepnięcie krwi, laktacja, monitorowanie pacjenta, położnik, przenikanie do mleka matki, roztwór do wstrzykiwań, stosunek korzyści do ryzyka, wskazania kliniczne, wskazania medyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metafen rozkurczowy
Terapia produktem leczniczym Metafen rozkurczowy, zawierającym 40 mg drotaweryny chlorowodorku, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z porfirią, niedociśnieniem tętniczym, kobiet w ciąży oraz u dzieci. U osób z porfirią istnieje ryzyko zaburzeń metabolizmu porfiryn, co wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka przed rozpoczęciem leczenia. U pacjentów z niedociśnieniem konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hemodynamicznych ze względu na potencjalne nasilenie objawów niedociśnienia. Stosowanie u populacji pediatrycznej nie jest dobrze udokumentowane, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. U kobiet ciężarnych decyzja o terapii powinna być podjęta po wnikliwej analizie stanu klinicznego.
ciąża, dawkowanie leku, drotaweryna chlorowodorek, działanie niepożądane, działanie rozkurczowe, lekarz prowadzący, mięśniówka gładka, naczynie krwionośne, niedociśnienie tętnicze, obniżone ciśnienie krwi, ocena kliniczna, parametr hemodynamiczny, pediatria, położnik, porfiria, porfiryny, poród, rozkurcz mięśni gładkich, stan kliniczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bunorfin 8 mg
Preparat Bunorfin (buprenorfiny chlorowodorek) w dawkach 2 mg oraz 8 mg w postaci tabletek podjęzykowych wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są niewystarczające, jednak badania przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko dla reprodukcji. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania buprenorfiny w drugim i trzecim trymestrze ciąży, gdyż ciągłe podawanie leku w ostatnich 3 miesiącach może wywołać u noworodków zespół abstynencyjny oraz depresję oddechową. W przypadku konieczności terapii w tym okresie, zaleca się ścisłe monitorowanie noworodka przez personel medyczny w celu wczesnego wykrycia i leczenia powikłań.
Bunorfin, chlorowodorek buprenorfiny, depresja oddechowa, hamowanie laktacji, karmienie piersią, laktacja, leczenie uzależnień, neonatolog, objawy odstawienne, położnik, tabletki podjęzykowe, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży, uzależnienie od opioidów, wczesne wykrycie, wiek rozrodczy, zespół abstynencyjny, zespół abstynencyjny noworodka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Valsartan HCT Fair-Med 80 mg + 12,5 mg
Stosowanie leku Valsartan HCT Fair-Med, zawierającego walsartan i hydrochlorotiazyd, u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne dla płodu oraz noworodka. Walsartan, antagonista receptora angiotensyny II, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży z powodu udokumentowanego działania toksycznego, obejmującego pogorszenie czynności nerek płodu, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. Ekspozycja na ten lek w tym okresie może skutkować u noworodków niewydolnością nerek, niedociśnieniem tętniczym i hiperkaliemią. W pierwszym trymestrze stosowanie AIIRAs jest niezalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może negatywnie wpływać na perfuzję płodowo-łożyskową, powodując u płodu i noworodka żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe oraz małopłytkowość. W okresie laktacji stosowanie Valsartan HCT Fair-Med jest niezalecane, gdyż hydrochlorotiazyd przenika do mleka matki, a brak jest danych dotyczących przenikania walsartanu do mleka.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne czaszki, ciśnienie tętnicze, czynność nerek, elektrolit, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kardiolog, kostnienie czaszki, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, neonatolog, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, perfuzja płodowo-łożyskowa, położnik, profil bezpieczeństwa, teratogenność, Valsartan HCT, walsartan, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka